"Enter"a basıp içeriğe geçin

Jiyana Bav Tahirê Uryan (Hemedanî)…Kürt şair Baba Tahir Uryan’in yaşami…. (ö. 447/1055 [?])

loading...

Baba Tahir yan Baba Tahirê Uryan yan jî Bawa Tayer (bi Kurdiya Başûr), hozan, helbestvan, fîlezof û derwêşekî Kurd bû ku bi sedsala 11em li bajarê Hemedan de dijî.

Naverok

  • 1 Naznav (Leqeb)
  • 2 Jiyan
  • 3 Helbestvanî (Honrawebêjî)
  • 4 Hindek Ji Helbestan
  • 5 Helbestên Tev-Kurdî
  • 6 Helsengandina Zimanê Çarîneyên Baba Tahîr Ligel Kurdî, Lûrî, Farsî
  • 7 Helsengandin Ligel Hewramî, Kirmanckî, Lûrî, Farsî
  • 8 Girêdanên derve

Naznav (Leqeb)

Naznav (leqeb)ê wî “Baba Tahirê Uryan” bû bi watey “Baba Tahirê Xwas”. Vî naznav nîşan û pajoya derwêş bûna vî ye.

Jiyan

Gelek agahdariyên li ser jîyana Baba Tahir negihiştine destê me û em bi ronakî nizanin ku bajarê ku wî di tê de ji dayik bûye kîjane (ango Baba Tahir gelê kîj bajarê Kurdistanê bû). Guman dibe girtûperê (derdorê) 1100 salan berê niha hatbûye cîhan. Di naznavê vî de Baba nîşana Yarisanîtî ye. Çimku Yarisanan ji mestirên xwe yên ayînî re dibêjin Baba, Bawa yan Pîr. Hindek serçaveyan dibêjin Serencam Name (pertoka ayînî ya Yarisanan) bi destê Baba Tahir hatîye nivîsîn. Baba Tahir bi salan li Hemedanê de dijî û mala wî ya herî dawî, ango gorgeha wî, di meydanek (bi navêMeydana Baba Tahir) de li bakûrê bajarê Hemedan e

Helbestvanî (Honrawebêjî)

Helbest û honraweyên Baba Tahir bêtir çarîne ne û wek stiranan dihat bi kar anîn. Îroje rojhelatzanan van helbestan girê didine Pehlewîkan. Bi dax ve heta îroj helbestên vî yên bi Kurdî wek helbestên bi Farsî,Lûrî yan têkilek ji Farsî, Lûrî û Kurdî hatine nas kirin. Bellam (lêbelê) bi rastî ev ne rast e çimku heta niha gelek helbestvan û hozanên Kurd, Azerî, Gîlek, Mazenî, hwd. bûne ku bi zimanê Farsî helbestvanî kirine bellam (lêbelê) heta niha hetan yek helbestvanê Fars jî nebûye ku helbest û honraweyên xwe têkil Kurdî bike yan hetan bi Kurdî honrawe bibêje. Heger em ji dîmeneke rasteqîn û resen binêrin em dikarin bi vê rasteqînê ve bigihêjin encamek ku Baba Tahirê Xwas tenê hozan Kurd bû ku heger dixwast bi Farsî honrawe bibêje, honraweyên xwe têkil Kurdîdikir!

Hindek Ji Helbestan

((Xûdawenda! kê bûşim ba kê bûşim?
Mije pirr eşkê xûnîn ta kê bûşim?
Hemem kez der biranin sû te ayim
To kem ez der biranî va kê bûşim?!))
Paçve:
Xwedê! bi kî bêjim, bi kî bêjim?
Mijang pirr hêstirên xwînî, ta kingê bêjim?
Demek ku mirov min ji der dixin, ez têm bi warê te
Heger tu jî min ji xwe der bixey, ez bi kî gazî bikim û bêjim?!
((Dilim ez derdê te daîm xemîn e
Be balîn xiştim û bester zemîn e
Hemîn cûrmim kê mû te dost dîrim
Zi her ket dost dire hal în e?!))
Paçve
Dilê min ji derdê te daîm xemgîn e
Ez ji jana evîna te hêjar bûme nivîna min zemîn e
Tenê guneha min ev e ku ez ji te hez dikim
Ji her kî re ku ji te hez bike wesa dikey bi rewş û hale wî?!
((Meger şîr û pelengî ey dil ey dil?
Be mû daîm bicengî ey dil ey dil
Eger destim fitî xûnit verîjim
Bivînim ta çi rengî ey dil ey dil!))
Paçve:
Meger tu şêr û pilingî ey dilo ey dilo?
Bi min re daîm bicengî ey dilo ey dilo
Eger bikevî destê min, xwîna te verijînim
Bibînim ka tu çi rengî ey dilo!
((Hezarit dil be ğaret borde vîşe
Hezaranit ciger xûn kerde vîşe
Hezaran dax vîş, ez vîşim eşmer
Henî neşmerde ez eşmerde vîş e!))
Paçve:
Te zêdetir (mişetir) ji hezaran dil be tarran (xaret) birin
Ji hezaran jî mişetir ciger te xwîn kirin
Hezaran dax zêdetir (mişetir), min zêdetir jî hejmart
Hêjî nejmartî ji ejmartî zêdetir in!
((Sîye bextim ke bextim sernigûn bî
Tûwe rûjim ke rûjim vajgûn bî
Şûdim xar û xesê kûhê mûhebbet
Zê destê dil ke ya reb ğerqi xûn bî!))
Paçve:
Ez reşbextim ku bextê min vajî bûye
Ez hêjarim ku rojgara min vajî bûye
Ez bûme poş û pilaxê çîyaya evînê
Gazî ji destê dil ku hêvî dikim dil di nav xwîn de bxindike! (Xwedê xenîmê dil bike!)
((Nigarîna dil û cumin te dîrî
Heme peyda û penhûnim te dîrî
Nedûnim mû ke î derd ez kê dîrim
Hemî zûnim ke dermûnim te dîrî))
Paçve:
Dilberê! (Nîgarê!), dil û gîyana min bi destên te ne
Hemî kar û barên min jî her wesa
Ez nizanim ku vî derda evînê ji ku ve hatîye nav min
Tenê dizanim ku dermanê vê derdê bi destê te ye
((Dilî nazûk be sane şîşe’em bî
Eger ahî kişim endîşe’em bî
Sirişkim ger bûwe xûnîn eceb nîst
Mû an darim ke der xûn rîşe’em bî!))
Paçve:
Dilê min mîna şûşe ye
Heger ez gazî bikim û ax bikîşim di nav dilê min de endêş û tirs e
Hêstirên min heger bûne xwînawî eceba nîye
Ez ew darim ku di nav xwîn de reh rîşe yên xwe hene!
((Ço mû yek sûte dil pervaneî ne
Cehan ra hemço mû dîvaneî ne
Heme marûn û mûrûn lane dîrin
Menê bîçare ra vîraneî ne!))
Paçve:
Wek min ti perperikê dil şewitî nîye
Di nav cîhan de dînîyekî wek min nîye
Hemî maran û moriyan hêlanên xwe hene
Lê ji minê hêjar re wêraneyek jî çine!

Helbestên Tev-Kurdî

Mamoste Rehmet Mucteba Mînewî li mûzeya Qonyayê de hindek parçe-honrawe û çarîne bi zimanekî kevnar peyda kiriye ku yên Baba Tahir in. Ev helbestan bi giştî bi zaravayekî Kurdî yê kevnar in ku îroj êdî nemaye. Lê vî zarava bi rastî pirdek e li nav ziman û zaravayên Kurdî û em dikarin bêjin ku Hewramî, Soranî û Kirmanckî girê didine yek. Parçeyek ji wan helbestan:

((Zaricem dî werayî mûrc edxwerd
Mûrcan du destî we Xweda derd
Negehan bamed an bazûdarî
Zariciş kûşt û mûran zaric edxwerd
Dallê ce Elwend kohan kerd perwaz
Baziş bikûşt û xûniş pak vaxwerd
Bamed neçîrevan derdîn û dayîn
Be wekdiş tîr û dall ej kar baderd
“Bişe neçîrevan destit û ça dest
Çi înet bedkere ej kar baderd”
“Be name neşê îne wed ke min kerd
Be min her an keran her wed ke min kerd!”))
Paçve:
Min kewek dît ku mûrî dixward
Mûran du destên xwe da ber Xwedê
Bêgav bazek hat
Kew kûşt û vêga mûran kew dixward
Şahînek (dalek) ji çîyayên Elwend firrî
Wî baz kûşt û xwîna wî jî vexward
Nêçîrvanê bêpîyare û rehm hat
Tîrek ji dal re da û wî kûşt
[Mûran got:] “Biçe nêçîrvan, destê te neyje!
Çimku te wî bedker kûşt
[Nêçîrvan got:] “Ev kar ku min kir nabe nîşana mezinahiya min
Bi min jî her we bikin ku min (ji dal re) kir!”

Helsengandina Zimanê Çarîneyên Baba Tahîr Ligel Kurdî, Lûrî, Farsî

WÛŞEYÊ BABA TAHİR KURDİYA BAŞÛR (KELHÛRÎ, GERRÛSÎ, LEKÎ, SORANÎ) KURDİYA BAKÛR (KURMANCÎ) LÛRÎ FARSÎ
ez, mû min, mi ez mo men
te to, tû, tûwe te to to
eşmerdin eşmardin, jimardin ejmartin şumurdên şêmorden
bûşim bûşim bêjim begom bêgûyem
dîr- dîr-, he-, hes- he- dar- dar-
dost dîrî dost dîrî hez dike dust dare dust dared
verîj- rij-, riş- verij- rîz- rîz-
vîn- wîn-, bîn- bîn- bîn- bîn-
sîye sîye, reş reş sîya sîyah
rûj rûj, roj roj rûz rûz
bîn bîn bûn bîdên bûden
zûn- zan- zan- dûn- dan-
bûwe bûwe, bîye bûye bîde bûde
ed- e(d)-, di- di- (mê-) mî-
mûran edxwerd mûran exwerd mûran dixward mûrçel (me)hûrden mûrçêha mîxordend
Xweda Xweda, Xwa Xwedê Xoda Xoda
dall dall şahîn oqab, şahîn oqab, şahîn
vaxwerd hellxwerd vexward hûrd aşamîd
neçîrevan neçîrewan/-van nêçîrvan şîkarger şêkarçî
ej, ce ej, je, le, de ji, je ê ez
wed wa, weha we, wesa îtûr angûnê
bişe biço biçe boro boro

Helsengandin Ligel Hewramî, Kirmanckî, Lûrî, Farsî

WÛŞEYÊ BABA TAHİR HEWRAMÎ KİRMANCKÎ LÛRÎ FARSÎ
ez, mû min, ez (kevnar) ez mo men
te tu to, ti, te to to
eşmerdin eşmerdey hûmar şumurdên şêmorden
zaric jereç zaranc kûk kebk
werayî werayî (çîyê) werdişî hûrak xorak
ce ce ci ê ez
verîj- rîj- riş- rîz- rîz-
vîn- wîn-, vîn- vîn- bîn- bîn-
bişe şo boro boro
îne-ş bikûşt ey ney kişt îne-ş kûşt î kûşt-êş în ra koşt-eş

—————————————————————————————————

BABA TAHIR ÜZERİNE

Yazar: Mehmet Bayrak

Osmanlı şiir antolojileri niteliğindeki tezkirelerde, „Kalenderi/ Hurufi şairlerinden olup, gördüğü güzele (âlem-i kübra ve mazhar-ı Huda’dır) diyerek secde ederdi; II. Bayezid döneminde bu düşüncede olanlarla birlikte idam edildi“ sözleriyle yansıtılan Temennayî, Alevi- Bektaşi literatüründe pek tanınmayan bir şahsiyettir.Bu literatürle ilgilenen çoğu kişi, sözgelimi  Ebulvefa-yı Kürdi, Hallac-ı Mansur, Seyyid Nesimi ve Pir Sultan Abdal’ ın düşüncelerinden dolayı idam edildiğini bilir de; 15. yüzyılın sonlarıyla 16. yüzyılın başlarında Kalenderi/ Hurufi  dervişi onlarca kişinin, salt düşüncelerinden dolayı idam edildiğini bilmez…Hurufilik, Melametilik, Cavlakilik ve Haydarilik’le birlikte anılıp, Aleviliğin bir kolu kabul edilen Kalenderilik, klasik tasavvuf anlayışlarına tepki olarak İran ve Mezopotamya coğrafyasında ortaya çıkıyor. Tasavvuf tarihinde „sûfi çevrelerin marjinal bir kesimi“ olarak değerlendirilen Kalenderiliğin; eski Budist, Zerdüşti ve Manihaist mistik kültürlerin egemen olduğu bir coğrafyadan çıkmış olması kuşkusuz anlamlıdır.Kalenderiliğin  merkezi  İran ve Mezopotamya olmakla birlikte, şeriat kurallarına karşı savunduğu serbestilik sayesinde çekicilik kazanarak doğu ve batı yönünde gelişme sağlamış ve önemli bir yaygınlığa ulaşmıştır.„Kalenderiliğin Suriye ve özellikle İran üzerinden Anadolu’ya giren batı kolları, burada yeni yapılanmalar kazanmıştır. Gerek o devirlerdeki kamuoyu, gerekse yönetim çevrelerinin nazarında, tuhaf kılık- kıyafetleri, değişik inanç ve hayat tarzları yüzünden Kalenderiler, hep marjinal bir zümre olarak mahkum edilmişlerdir. Bu yüzdendir ki, Türkiye topraklarında tarih boyunca merkezi yönetime karşı girişilen çoğu hareketlerde Kalenderi zümreleri görülebilmektedir. Nitekim XIII. yüzyıldan itibaren bir takım dini- sosyal hareketlerin  meydana gelmesinde önemli katkılar yapmışlardır. Bunlara iki tipik örnek olarak biri XIII. yüzyılda Babai hareketini, diğeri de XV. yüzyılda Şeyh Bedreddin isyanını gösterebiliriz.“ (A.Y. Ocak: Osmanlı İmparatorluğu’ nda Marjinal Sûfilik/ Kalenderiler, TTK yay. Ank. 1999).Kalenderiliğin temel kaynağı İran/ Mezopotamya coğrafyasında ortaya çıkan Ehl-i Haq (Yarsanilik) inancı ve kültürüdür. Kalenderiliğin ilk önemli temsilcisi, X. yüzyıl sonları ile XI. yüzyıl başlarında yaşayan, İbn-i Sina’nın çağdaşı , divansahibi ilk Kürt şairlerinden biri olan ve Lur lehçesiyle yazan Baba Tahir-i Uryan’dır. Kimi Batılı araştırmacılarca Ömer Hayyam’dan daha önemli bir şair olarak kabul edilen Baba Tahir-i Uryan, Ebulvefa-yı Kürdî ve Şems-i Tebrizî ile birlikte Anadolu Aleviliğinde ve kültüründe önemli bir iz bırakmışlardır.

Divanı 1927’de Tahran’da , 1989’da  Türkçe çevirisiyle Türkiye’de  yayımlanan Baba Tahir Uryan, Anadolu Aleviliği ve şiiri açısından da incelenmesi gereken son derece önemli bir şahsiyettir. Başta Mevlana ve Yunus Emre olmak üzere, Anadolu’da yetişen sonraki mutasavvıf- şairleri, adeta onun devamcısı olarak görürsünüz…

Kendisini; „Hemedan’lı beyaz şahinim/ Ben Baba Tahir’im/ Dağda gizli yuvaya sahibim/ Ben ak-pak ve uryanım/ Hemedan’lı Tahir Sultan’ım/ Bin’de bir gelen insanım“  sözleriyle tanımlayan Baba Tahir Uryan; kimi zaman Alevilik felsefesinin özüne iner:

Bir ah çekerim, felek haberdar olur

Bir ah çekerim, deli gönül del’olur
Bir ah çekerim, Mansur berdar olur
Ve bir ah çekerim, Mansur „Ene’l- Hak“  olur.

O, Yunus’tan yaklaşık ikiyüz yıl önce şöyle diyecektir:

İstemem cenneti, sen olmayınca

Nideyim huriyi,periyi sen olmayınca
Sevinirsem bunlara kâfirim
Tac’dan daha yücedir, bu dağınık saçım
Böylece şah’tan daha bahtiyarım.

loading...

Baba Tahir Uryan’ın şu dizeleri de size Yunus’u ve sonraki Alevi ozanlarını anımsatmıyor mu?

Elime geçerse eğer felegin çarkı

Ona yedi ceddin hesabını sorarım
Birisinde yüz nimet
Diğerinde kanlı ekmek
Sorarım hesabını felekten
Felekten sorarım hesabını
Bu neden böyledir
Ve o neden öyledir
Versin bana hesabını…(Bkz. Dr. Ö. Uluçay: Ehl-i Hal/ Baba Tahir Uryan- Zerdüşt, Adana, 1996,s.46,48)

İşte, Baba Tahir Uryan’la başlayan bu gelenektir  Prof. Ocak’ı şu yargıya vardıran: „Kalenderiliğin Türkiye tarihinde hem dini- tasavvufi açıdan, hem de sosyal ve kültürel, hatta folklorik açılardan derin izler bırakan bir tasavvuf akımı ve mektebi olduğunu söylemek gerekir“. (age)

Nitekim, bu gelenekten etkilenenler bir yana, doğrudan bu akım içinde yeralan birçok şair biliyoruz. Halk şiiri tarzında yazanlar: Sadık Abdal, Seher Abdal, Muhyiddin Abdal, Koyun Abdal, Kalender Abdal. Tekke ve Divan şiiri tarzında yazanlar: Hayreti, Hayali Bey, Yetimi, Haydari, Yetim Ali Çelebi, Işık Şemsi, Virani, Askeri,  Fazli, Gülşeni, Kelâmi ve nihayet düşüncelerini hayatıyla ödeyen, konumuzu oluşturan Temennayî.

Ocak’ın da dediği gibi; Kalenderi şairler, dünyevi konuların yanısıra, özellikle kendi inançları olan  Kalenderiliği ve Hurufiliği, tenasuh, hulul ve hatta ateizmle ilgili düşünceleri dile getiriyor,  kendi gelenek-görenek ve törelerini işliyorlardı.

Kimdir Temennayî ?

Temennayi, başta Latifi Tezkiresi olmak üzere kimi Osmanlı tezkireleri ile tarihçi Mustafa Âli’ nin Künhü’l- Ahbar adlı tarihinin tezkire kısmına; oralardan da Hammer ve Gibb gibi Batılı araştırmacıların eserlerine giren ve daha sonra Alevi- Bektaşi şairlerine ilişkin antolojilerde yer alan bir Hurufi/ Kalenderi şairidir.

Temennayi hakkında ilk bilgileri veren Osmanlı tezkirecisi Latifi olur. Temennayi’ye oldukça eleştirel bakan yazar, daha şairi değerlendirmeye başlarken isminin altına „Allah müstahakını versin“  sözlerini yerleştirir.„Kayseriye kurbundan bir Kalenderi ve (Adam ot gibi biter ve ot gibi yiter) diyen küfr- guylerin biri idi“  gibi ağır bir Osmanlıca ile onu tanıtmaya başlayan yazarın, günümüz Türkçesiyle değerlendirmesi şöyledir:

„Kayseri yakınlarından bir Kalenderi derviş olup, (insan ot gibi biter ve ot gibi yiter) diyen inançsızlardan biri idi. Hurufiliğe (harflerden anlamlar çıkarıp, onları yorumlama inancı MB)  ve tenasüh inancına (ruhların yeniden canlanacağına, ruh göçüne inanan felsefe MB) dair kitapları toplamış, yanına da çok sayıda Allahsız (Ateist MB), lanetlenmiş inkârcılar toplamışlardı.

Mezheb-i İslâmı yok birkaç nefer torlaklar

Lâneti ve bid’at-i şeytan ile ortaklar

(İslami yollardan yoksun birkaç kişi inançsızlar 
Lanetlenmiş, sapık şeytanla ortaklar)

Çün libas-ı şer’i vü  dinden âver ü üryandır bular
Terk ü tecrid oldu sanman bir nice çıplaklar
(Çünkü Şeriat ve din elbisesinden yoksun çıplaktır bunlar
Çıkarıp soyundular sanmayın bunca çıplaklar)

Hiç birisinden  değiller yetmiş iki milletin
Cümleden merdud-ı haricdir bu kavm-i aklar
(Bunlar yetmiş iki milletin hiç birinden değillerdir
Hepsinin reddettiği, dışlanmış bir serkeş topluluktur bunlar)

Bunlar (Adem, büyük âlem ve Allah’ın yansıdığı yerdir)  deyip;

Ey sanem sen mazhar-ı Allahsın
Nüsha-i cümle-i kelâmullahsın
(Ey put gibi güzel sevgili, sen Allah’ın yansımasısın
Bütünden bir örnek olmakla Allah’ın sözünün ta kendisisin)

Diyerek, gördükleri güzel sevgiliye (mahbube) secde ederlerdi ve secdelerinde yanılıp şeytanın yoluna giderlerdi. Allah korusun, o doğru yoldan ayrılmış grup, geniş mezhepli olup bütün haramları helal ya da mübah bilirlerdi. Rafızi mezhebi üzere olmayı ve o sapık inanç ile can vermeyi şehitlik derecelerinden sayıp değerlendirerek, Fazlullah Hurufi’ nin ( bir görüşe göre Fazlullah-ı Hurufi’nin kızına ait MB) şu dörtlüğünü işlerinde yol gösterici ve en güzel ölüm tarzı olarak benimsemişlerdi:“ Aşk mutfağına iyilerden başkasını çekmezler/Zayıf olanlar oburların elinden çekmezler/ Kişi eğer gerçek âşıksa ölmekten çekinmez/. Çekilmeyen (asılmayan) kimse murdar olur.“

Sultan Bayezid devrinde (1481- 1512), bu muhalif grubun kimini kılıçsuyu ile boğdular, kimini  de red ateşiyle yaktılar. Aşağıdaki yasak şiirler onundur:

Sofi kalender ol gel kazıt saçı sakalı
Sana bu bir tuzaktır gider bu kıyl u kalı
(Sofu kalender, gel saçı sakalı kazıt
Sana bu bir tuzaktır dedi- kodudan kurtul)

Ebleh olma sofi verme nakd-ı ömrü nesneye
Gözün aç didar-ı cennet hûr ü gılman bundadır
(Aptal olma sofu, değerli ömrünü boşa harcama
Gözünü aç, cennetin güzellikleri, huri ve gılman bu dünyadadır)
(Bkz. Doç. Dr. Mustafa İsen: Latifi Tezkiresi, Kültür Bak. yay. Ank. 1990, s. 462-463; Ahmet Emin Güven: Kayseri’de Yazma Mecmualar, Erciyes Ün.

Yay. Ank. 1999,s. 4-6; M. Fatih Köksal: Kayserili Divan Şairleri, Kayseri, 1998, s.53-56; Emir Kalkan: Kayseri Şairleri, Kayseri Bld. yay. 1996,s. 14; Abdullah Satoğlu: Kayseri Ansiklopedisi, Kültür Bak. yay. Ank. 2002,s. 437; Cemil Çiftçi: Maktul Şairler, İst. 1997,s. 121-123)

Bu ve benzeri birçok kaynak, Temennayi’nin birçok yoldaşıyla birlikte idam edildiğini bildirirler. Sözgelimi ünlü tarihçi Hammer, şunları söylüyor: „Temennayi – ki hulûl-i ervah (ruhun bedenden bedene geçmesi, don değiştirmesi MB) mezhebini kabul ve izhar etmiş ve her mahluku zât-ı uluhiyyetin mütemmim cüz’ü saymaktaydı-. II. Murad zamanında idam olanan Nesimi ve Kemal Ümmiitikadına muvafık bir meslekte olmasından dolayı, onlar gibi maktul oldu (katledildiMB). (Bkz. Hammer: Büyük Osmanlı Tarihi, 2, (Üçüncü cilt),Sabah gaz. yay. s. 395)

Fuat Köprülü ve Sadettin Nüzhet Ergun gibi tarih ve edebiyat araştırmacıları da, Temennayi’nin, Alevi edebiyatının doruk isimlerinden olan ve idam edilen Seyyid Nesimi gibi Hurufiliğin Anadolu’daki ilk temsilcilerinden olduğunu ve döneminde diğer bazı sofilerle  birlikte idam edildiğini ifade ederler.

loading...

Çeşitli kaynaklar, gezgin bir şair olan Temennayi’ nin  Hurufiliği ve Kalenderiliği terennüm eden Türkçe ve Farsça şiirlerden oluşan bir divanının bulunduğunu belirtirler. Ancak, bugün  bu ilginç şairin elimizde son derece sınırlı şiirleri bulunuyor. Elde bulunan bir  nefesiyle sözlerimizi noktalamak istiyoruz:

Şol kadar göstermiş idi  bana devran gönlümü
Kim sanurdum görmek olmaz çeşm-i insan gönlümü

Bilmezem kim bu cihan içre vücudu yok mudur
Yoksa vardır çerh benden kıldı pinhan gönlümü

Ey acep kâdir olup bir gün giyem mi ben anı
Kaddi bâlâ kendi zîbâ câna ol can gönlümü

Berr ü bahr içre sedef-var intizar üzre durup
Ağzım açup gözedirem âb-ı nisan gönlümü

Rûma Şah u Padişah olmuşca hurrem oluram
Beni sadr’vana çıkarup kılsa ihsan gönlümü.

Tüm yukardanberi söylenenler, Temennayi’nin yoldaşı ünlü Alevi şairi Seyyid Nesimi’ nin, derisi yüzülerek  idam edilirken söylediği „Zâhidin bir parmağın kessen dönüp Hak’tan kaçar/ Gör bu miskin âşıkı ser-pa soyarlar ağlamaz“ sözü ve sevgilisi için söylediği kabul edilen „Seni cemal ile kemâl ile görenler/ Korktular Allah demeye, insan dediler“  sözleriyle daha bir anlam kazanmıyor mu?..

Çavkani:

http://ku.wikipedia.org/wiki/Baba_Tahir%C3%AA_Uryan

http://www.navkurd.net/nivisar/mehmet_bayrak/sevgiliye_secde.htm

loading...

Şîroveya Ewil Tu Bike

Bir Cevap Yazın