Dengbêj Mahmud Kızıl Hayat Hikayesi

MAHMUD KIZIL (1939-2018)

Mehmûd Qizil (Mahmut Kızıl) 1939 yılında Diyarbekir’de dünyaya gelir. 1965 yılında profesyonel anlamda dengbêjlik çalışmalarına başlamış ve aynı yıl 45’lik bir plak çıkartmıştır. 1974 yılına kadar aralıksız ve profesyonelce çalışmalarını yürüten Mehmûd Qizil, 10 yıllık süre zarfında 53 adet 45’lik plak ile dinleyicilerine ulaşma başarısı göstermiştir. Öte yandan Mehmûd Qizil, Türkiye Kürdistan’ında ilk Kürtçe plak yapan kişi ünvanına sahip dengbêjdir. Öyle ki kendi söylemine göre, Eyşe Şan kendisinden ancak bir sene sonra plak çıkarabilmiştir. Açıklamak istemediği bazı sebeplerden dolayı 1974 yılında dengbêjliği bırakır.

Kılam ve stranlara karşı olan küskünlüğü 1999 yılına kadar sürer! 25 yıl sonra yani 1999 yılında tekrar dengbêj ezgilerine döner ve ‘Ax Ciwaniyê’ (Ah Gençlik) isimli dengbêj albümü ile dinleyicilerine tekrar ‘merhaba’ der. Diyarbekir dengbêjliğinde bir ‘ekol’ olan Qizil, kılam ve söylemlerinde keder, aşk ve ülke özleminin yanısıra, güçlü bir muhalefet de görülür. Söze konu olan muhalefet sadece 1000 yıllık ülke özlemi karşılığı dile getirilen muhalefet değil, aynı zamanda bölgenin bey, şeyh ve ağalarına karşı verilen bir muhalefettir de. ‘Cembeliyo’, ‘Lidero’i, ‘Wekîlên Me’, ‘Embargoya Heywanan’, ‘Îbo Begê Pasûrî’ söylediği muhteşem kılamlardan sadece birkaçıdır. Uzun bir süre Diyarbekir Belediyesi bünyesinde faaliyet yürüten Kültür Müdürlüğü bünyesinde faaliyet yürüten usta dengbêj, çoğu zamanlar ulusal ve bölgesel Kürt televizyonlarında boy gösterdi.

Kürt kültürünün önemli simalarından olan ünlü dengbêj Mahmut Kızıl, uzun süredir tedavi gördüğü amansız hastalığa yenik düşerek  20018 yılının Ocak ayında hayatını kaybetti. 79 yaşındaki Kızıl’ın vefatı memleketi Diyarbakır’da ve Kürt sanat camiasında üzüntü yarattı.

 

Lê Binêre

Occo Mahabad

EZİLENLERİN SESİ FEQIYÊ TEYRAN / Occo Mahabad

Tasavvuf vahyin özel bir şekli olan ilhama dayanır. Tasavvufa göre, asıl bilgi ve bilgelik, tasavvuf …

Bir Cevap Yazın

error: LÜTFEN OKUYUN KOPYALAMAYIN - JI KEREMA XWE BIXWÎNIN KOPÎ NEKIN !