"Enter"a basıp içeriğe geçin

İbrani (İbranice) Kaynaklarında Kürtler

Kürtlerden söz eden en eski İbranice metnin ‘Tevrat’ olduğu bilinmektedir. Tevrat’ın birçok yerine, Kürtlerin atası olan Med’lerden bahsedilmektedir.  Daugles Layton, “Kurden in der Bible” kitabında bu konuya dair bilgileri vermektedir. Tarihçi Marcus von Niebuhr, 1857 yılında Berlin’de yayınladığı “Geshichte Assur’s und Babel’s (Asur ve Babil Tarihi)” isimli kitabında Xalidi diline çevrilmiş olan Tewrat’ta Ararat/Ağrı bölgesinde hüküm süren insanların ‘Kardu’lar olduğunu söylemiştir.

loading...

11/12. yüzyıldan sonra Kürdistan’a seyahatte bulunun Yahudi din adamlarının kaleme aldığı eserlerde Kürtlerden, Kürdistan’dan ve temelde de ‘Yahudî Kürtleri’nden söz edilmiştir.  Bu seyahatnameler 19. yüzyıldan itibaren matbaayla buluşturulmuş ya da başka dillere çevrilerek yayınlanmıştır.

Kürdistan’ı 1166-1171 yılları arasında gezen Tudelalı Benjamin’in “The Itinerary of Benjamin of Tudela/Tudelalı Benjamin’in Seyahatnamesi (İngilizce, New York, 1907)”; Benjaminden hemen birkaç yıl sonra 1175-1190 yılları arasında Kürdistan’ı gezen Radisbonlu Pethahian’ın “Travels of Rabbi Petachia/Radisbonlu Pethahiahın Seyahatleri (İngilizce, London, 1856)” ve tahminen 1225 yılında Dicle ve Fırat bölgesine gelmiş olan İspanyol Yahudi şair El-Harızi’nin “Maqamas Tahkemoni/Makamlar (Göttingen, 1883)”, El-Harızi’den sonra Moğol istilalarının yarattığı kargaşadan dolayı seyyahların bölgeye olan ziyaretinin olmayışından dolayı, 16. yüzyılın ikinci yarısında Yemenli Yahya El-Zahiri’nin İbranice “Seferha-Musar/Öğretiler Kitabı (Eser dizi halinde 1940’tan itibaren Jarusalam’da yayınlanmıştır)”. 

1846-1855 yılları arasında Kürdistan’ı gezen Davit Hillel’in “Unknow Jews in Lands/Yahudilerin Kayıp Kabilesi (İbgilizce, New York, 1973)”; 1847’de Kürdistan’ın Urfa, Siverek, Çermik, Mardin, Nuseybin, Zaxo, Akre, Musul, Urmiye vb. yerlerini gezen Joseph Israel Benjamin’in “Eight Years in Asia and Africa From 1846 to 1855/1846’dan 1855’e Asya ve Afrika’da Sekiz Yıl: (Hannover, 1859)”; Ephraim Newmark’ın 1889’daki “Erets Ha-Qedem (İbranice)” ve Zew Wolf Schur Mahazot’un 1884’teki “Ha-Hayım (İbranice)” eserleri, 12-19. yüzyıllar arasında yazılmış olan Yahudi/İbranîce kaynaklardır.

 

loading...