"Enter"a basıp içeriğe geçin

Rus Kaynaklarında Kürtler Kim

18. yüzyıldan itibaren Rusça kaynaklarda Kürtlere ve Kürdistan’a dair bilgiler yer almaya başlamıştır. P.S. Pallas’ın (1741-1811) “Tüm Diller ve Lehçelerin Karşılaştırmalı Sözlüğü (1787)”nden başlanarak; Xaçatur Abovyan’ın (1805-1848) seri olarak 1848 yılında Kafkaz dergisinde yayınladığı “Kürtler (no: 46-50)” makalesi, P. Lerx’ın (1827-184) 1856, 1857, 1858’deki “İran Kürtleri ve Onların Ataları Olan Kuzey Haldeliler Üzerine Araştırmalar”, M. Lixutin’in 1863’teki “1845 ve 1856 Yıllarında Türkiye’nin Asya Kesiminde Ruslar”, P.I Averiyanov’un 1900 tarihli “19. Yüzyıl Boyunca, Rusya, İran ve Türkiye Arasındaki Savaşlarda Kürtlerin Yeri (Avesta, 2010)”, Kürtlere dair bilgilerin bulunduğu ilk Rusça kaynaklardır.

Rusya’da Kürtlere dair bilgilerin bulunduğu Rusça ve Kürtçe kaynakların bibliyografik bilgileri Alexandre Benningsen’in 1960’taki “Les Kurdes et la Kurdologie un Union Soviétique  (Cahiers du Monde russe et soviétique, C:1, S:3, ss:513-530)”, Muhammed Mokri’nin 1963 yılındaki “Kurdologie et enseignement de la langue Kurd en URSS (L’ethnographie, S:57, ss:71-105)”, Jacop M. Landau’nun 1975’deki  “The Kurds in some Soviet Works (Middle Eastern Studies, S:11, ss:195-198)” ve K. Omarkhali & N. Mossaki’nin 2015 tarihli “A History of Russian Kurdology: With a Brief Literature Overview (Wiener Jahrbuch für Kurdische Studien, S:2, ss:140-177)” çalışmalarında bulunmaktadır. İbrahim Sirkeci ile Andrej Privara’nın 2017 tarihli “Kurdish Studies in Russian Language:1917-2017 (Kurdish Studies, V:5, no:2, pp:187-198.)” araştırmasına göre ise sadece 1917-2017 yılları arasında Rusça 50 kitap ve 50 makale yayınlanmıştır.

19. yüzyılda Orta Asya’da Rus ordusunda görevli olan Muravyev’in 1822 yılında Moskova’da basılan “Putoşestviye v Turkmenyu i Hivu 1819 i 1820” adlı eserine göre, Türkmenlerin Xorasan’dan esir alıp Hîve’nin köle pazarlarında sattığı Kürtler vardı.

Baron Bode, 1830’larda İran Kürdistan’ına, özellikle de Ardelan Mirliği’ne yapmış olduğu gezileri 1837 yılına bir rapor haline getirerek Rus İmparatorluğu’na göndermiştir (Rusya Federasyonu; İran Masası OP.488.2302.395.1. No:1, ss:278-298). Raporunda ‘Kürdistan’ın mirliklere bölündüğünü belirten B. Bode,  ‘18’ mirliğin hüküm sürdüğünü söylemiştir

NIVÎSÊN BALKÊŞ

Bir Cevap Yazın