"Enter"a basıp içeriğe geçin

Helbestên Kamiran Elî Bedirxan

loading...

Kamiran Elî Bedirxan birayê Celadet û Sureyya bû. Di 21’ê tebaxa 1895‘an de li Stenbolê hatiye dinyayê. Wî li Almanyayê doktoraya xwe ya hiqûqê da. Paşê li Bêyrûtê bi cih bû û li wir avûkatî kir. Ji bilî ko gelek nivîs û wergerên wî di kovara Hawarê de hatine weşandin, wî di sala 1943‘an de li Bêyrûtê rojnameyên Roja Nû û Stêr derxistin.

Xatirxwaziya Memî

Mem got, dê kerem ke ezbenî tu
Dêka min î tu, ne bay î wek dû

Qedrê te erê gelek giran e
Mem qedrê dêya gelek dizane

Ser pêsîr û sîng û paşila te
Germî kê dida, tinê dilê te?

Dadê tu yî tu, tu dadika min
Destê te hejand mehdika min

Alos î erê, erê tu dê yî
Fêkê te me, ez tu dar û ra yî

loading...

Dadê megirî xwedê piyar e
Lawê te ye Mem ji dê re yar e

Mak î erê tu, tu yî dilovan
Lingê te de Mem peşîb e, qurban

Iznê bide min ko dilbirîn im
Dadê ji te re keça te bînim.


Dilkoçerê

çavên te xweş heşîn in
çima bi xem bi şîn in
Dengê te nerm zelal e
Biken` bibêj` menale!
Rêl ez im tu bihn û reng
Dilkoçerê b`nav û deng

Delala min tu naz î
Dengşîrîn î bi saz î
Bi çavên te dinê geş
Sînga te gul, gulîreş
Rêl ez im, tu bihn û reng
Dilkoçerê b`nav û deng

Tu aheng î b`lûr î
Tu alûs î bi nûr î
Ez dil im tu germî yî
Xurt ez im, tu nermî yî
Rêl ez im, tu bihn û reng
Dilkoçerê b`nav û deng

Ez Gulan im tu gul î
Tu ahengê bilbil î
Ez birîn im, tu derman
Ez Qurban im ez heyran
Rêl ez im tu bihn û reng
Dilkoçerê b`nav û deng

Deşta dil de ask tu î
Hişê min re bask tu î
çavên te xweş heşîn in
çima bi xem bi şîn in?
Rêl ez im tu bihn û reng
Dilkoçerê b`nav û deng

Salên te hê ne hejde
Di refê spehiyan de
Dotmîr î, bûyî serek
Xulamê te me bê şek
Rêl ez im tu bihn û reng
Dilkoçerê bi nav û deng

Tu dotmîr î û mîr î
şehyane yî bi jîr î
Dengê te nerm zelal e
Biken` bibêj menale!
Rêl ez im tu bihn û reng
Dilkoçerê bi nav û deng.


Heyv û Stêr

Îşev şev e, bi şev e
Dê digirî tirba xwe ve
Heyiv derket stêrka xwe ve
Dilketî me û sîngjar im
Bê welat û bêbajar im

Erdê xwe re ez heyran im
Birîndar û bêderman im
Ji kurdan re ez qurban im
Dilketî me û sîngjar im
Bê welat û bêbajar im

Bêxweyî me ez tinê me
Yek ji camerên dinê me
Ji bêbextî ez ketî me
Dilketî me û sîngjar im
Bê welat û bêbajar im

Îşev şev e şev bi şev e
Bavê min tê gora xwe ve
Heyiv derket stêrka xwe ve
Dilketî me û sîngjar im
Bê welat û bêbajar im.


Kulîlkên Ezêb

Ez bes te maç dikim; bi lêvên xewnê
Hevîna te kûr e, hêviya dinê

Brûskên çavên te; wek gewherên ecêb
çavên te ên zelal; kulîlkên ezêb

Maça şêrîn; ko lêva te bi min da
Ez birîndar kirim û bi min ve da

çira dişewite; zimanekî zêr
Her pê ruhnî dibe, nimêjgah û dêr

Bo tihniya dilî; lêva te kanî
Ji xewna çavê re; te sorgul anî

Dilê min mizgefta bêdengî ye; sar
Havîna min bê sih, rêlên min bê dar

Mehfura mirinê min bi ken raçand
Jînê ez xapandim, min kes ne xapand.


Strana Çiyayekî

Hişê min aza ye, dilê min bê bend
Minet min navê qet min nedît merbend

Bagir, bandev û berf, çiya, kaş, pal, zinar
Ew heval û hogir in, bi min dost û yar

Wek rûhiyê aza me, wek reng û deng
Min minet nexwest, lora ez mam dereng

Qertel û baz hem, li ser berf û çiya
Stêr kulîlkên min in bi mêrg û giya

Xwedê rastî ye ho… Heqê min Xwedê
Heqê min delal e wek bav, bira û dê

Bagir, bandev û berf, çiya, kaş, pal, zinar
Ew heval û hogir in, bi min dost û yar .


Welatê Kurdan

Ji Zîn û Mem

loading...

Dicle û Ferat û ava Xabûr
Dengîn.. di ser dinê de meşhûr

Firdews e diyarê ap û xwaian
Axa wê nivîna bav û kalan

Ser Bozêrewan û zînê xweşreng
Mem lez dibezî ser ewr û ser meng

Bajar û gund qesr û burcan
Gî dilxweşî ne bi şewq û şadan

Ava ye bi reng û dewlemend e
Ser erd û dinê jî bêmenend e

Her cih bi eşîr û kaniyên çak
Hêlîna welat û şadiyek` pak

îlon, Tebax, Tîrmeh, Adar
Nîsan û Gulan û cot û bazar

Her rûj û heftî hêv û salan
Dîroka welat e rûpelên wan

Bav û kur û keç û mam û pismam
Pismam mirin di şopa dotmam

Kurdmanc teva mirovên hev bûn
Yek jî ne cuda hemî jî tev bûn

Cotkar û şivan bi ken kirin şor
Ser mêrg û zewî û solinê sor

Parone û ga û golikên reş
Gamêş û medek gedek hemî geş

Hogeç û bizin û berx û nogen
Wek av û co sipî û rewşen

Cih cih bi bihuşt zmanê kurdî
Cih cih bi meqam û zarê kurdî

Ava ye welatê kurd û kurdan
Gencîne ye Zîn û çavê Alan.


 Strana Dilan

Lêvên te du pêt in
çavên te stêr
Diranên te mirarî
Dilê te dêr

Ava bi ronahî
Wek Zerdeşt î
Dinê û ezman î
Mêrg û deşt î

Sor î rohelat î
Deng û nay î
Buhar û blûr î
Brûsk û ba yî

Porên te zêr û zer
Canê te zîv
Tu bibe ji min re
Taştê û şîv

Taûsê arper î
Kenîna bûk
Bikene dimirin
Bakur û pûk

Tu ewrên ezman î
Tu keskesor
Li ber lamên te lez
Dimire sor…

Tijî hêvîn tu î
Hesret jî tu
Zana û ferzane
şîret jî tu

çûkeke delal î
Dengekî çak
Kaniya zelal î
Wek berf î, pak

Xwesteka min tu î
Strana min î
Mêkewa min tu î
şivanê min î

Xezala min tu î
çavên te reş
Ez beranê te me
Sînga min geş

Pêşnivêjê te me
Tu mizgeft î
Dilê min ezman e
Tê de stêr î

Di çavê roj û hêv
Ronahî tu
Li qesra spehiyan
Avahî tu

Sînga te çiya ye
Tu agir î
Li buhiştê hêvîn
Pêxember î

Bêkes im û tinê
û bê dotmam
Di vê dinyayê de
Bê govend mam

Kulîlka Adar î
Bihna buhar î
Tu deng û hawar î
Stêra êvar î

Pêşnivêjê te me
Tu mizgeft î
Dilê min ezman e
Tê de stêrk î

Porên te zêr û zer
Canê te zîv
Tu bibe ji min re
Taştê û şîv.


 Hişyarî

Ne ceng û şer, şeva tarî, ne mêranî, ne Kurdistan
Dilê min zexm û nêrîn e bila her cih be goristan

Ne ma govend, ne ma zurne, ne ahenga dilê xortan
Keser û giş kul û nale, bi xem mehdik bi xem Botan

Ji hêlkê ax û hawar e, ji hêlkê xwîn û kortal e
Ji hêlkê laşê xortan in, ji hêlkê dengê qertal e

Ji hêlkê zaroyên sêwî, ji hêlkê jin û jinûbî ne
Ji hêlkê sed birîndar in tu kes naye û nabîne

Hevalê bûk û destgirtî ne ma qesr e ne ma hêwan
Hevalê jin û dê êdî şeva tarî û goristan

Ne ma Ewrex, ne ma Dêrgul ne man dengbêjê Kurdistan
Ne ma bexçe ne ma sosin ne ma mamiz ne ma zozan

loading...

Ji hêlkê laşê zaroyan ji hêlkê destgirtî
Kuro rabe, bi camêrî çima nayî çima sist î!

Hevalê hev bibin êdî hevalên hev birayên hev
Hemî mêr in hemî kurd in hemî yek dev

Ne botî me, ne xerzî me xulamê axa Kurdistan
Ne mîr im ez ne axa me peyayê dewleta kurdan

Welatê min tu î gevre bi nav û deng şehînşah î
Tu mîr î hem tu axa yî tu hem sultan û hem şah î

Buhişta erd û ezman î çiraya dil tu î armanc
Hemî dîl in xulamên te heçî kurd in heçî kurdmanc

Bilind î tu welatê min, welatê bav û kalên pak
Tu xweşbihn î tu xweşreng î tu xweşdeng î welatê çak

Bi gul û rez bi deşt û gir bi qesr û burc tu ava yî
Tu sîng û pêsîra mak î tu î mehdik û ewra yî

Welatê min biken êdî hemû kurmanc ji xew rabûn
Bi rûyê te, bi çavê te dilê kurmanc hemî şa bûn

Ciwan in lav û dîlên te bi hevîn dil gelek xurt e
Rêya me dûr û dijwar e bi hêvî rê gelek kurt e

Tu rêber be tu fermanber em in leşker em in esker
Xudanê evd û îman in bi izna Yezd û pêxember

Ji bo me roj û hêv êdî çira ne pêt û ronahî
Qirênê kurd û Kurdistan bi zanîn e bi avahî

Xweyî dîrok xweyî esl in me da zanîn me da Zerdeşt
Welatê kurd gulistan e, gulistan in evî û deşt

Welatê min, welatê xweş, welatê pak Kurdistan
Tu hêlîna ciwan û xort tu î gewher li Xuristan

Dinê geş bû û talî geş û tirb û gorn ji dil şa bûn
Welatê min biken êdî, hemî kurmanc ji xew rabûn.


Gulê

Ne tîr û ne xencer bû
Ne mar û ne ejder bû
Bihna Gulê ez kuştim
Ne şûr û ne şeşder bû

Ne kanî ne robar e
Dinê êvar û sar e
Rûyê Gulê ez kuştim
Erd evraz e û xwar e

Dinê bêdeng û zer bû
û tirba min li der bû
çavên Gulê ez kuştim
Ne êriş bû ne şer bû

çiya berf û dûman e
Gul û sosin ne mane
RengêGulê ez kuştim
Yê dimire beran e

Gulê bêdil û bêcan
Gulê hakim û sultan
Sînga Gulê ez kuştim
Gulê rovî û şeytan

Gulê bêdeng û bênaz
Gulê bêkîr û awaz
Dengê Gulê ez kuştim
Gulê govend Gulê saz.


Birîn

-şêr bi lepê xwe-

Mêrg û zevî xirbe ne
Gund û qesr tirbe ne

Bilbil mirî gul mirî
Ne rez maye ne tirî

Ne gul û ne kulîlk man
Ne parîz û gulistan

Ne dengê xweş ne meqam
Pêve j`ah û intiqam

çavên bûkan b`hêstir in
Kund digirîn distirên

Ne pez mane ne şivan
Ne blûr û blûrvan

Gelî, çiya guwah in
Ne xulam in ne şah in

Deşt û newal bi xwîn in
Dîroka me dixwînin

Rêl û dehlik bûne zer
Zêvî bûk in kezîzer

Xwelî bûne xerabe
Yezdanê me de rabe

Bi camêrî nikarin
Bi bêbextî dikarin

Em jî ker in û kor in
Ji pira wan diborin

Ne qesr ma ne serban
Ne mîrek ma ne siltan

Ne saxî ma ne mirin
Hîmê me jî dibirin

Ken vemirî girîn ma
Derman çû û birîn ma

Keçik çû û kezî ma
û aheke rizî ma

Gulistan bû kevristan
Ber çavên Kurdistan

Arîkarê me nîne
Hêvî! çirakê bîne!

çavê Binefş heşîn e
Sosin jî ket, bişîn e

Ne giya ma ne rêhan
Li parîzê Kurdistan

Ne ma lê lê ne lo lo
Qirik, kund, gur û eylo

Dikenin xudan saz in
Kezeba me dixwazin

Mêrg û zevî xirbe ne
Gund û qesr tirbe ne

Bilbil mirî gul mirî
Ne rez maye ne tirî

Hawar çû û hêstir ma
Nijdî mir û hêştir ma

Mamik kur û dirêj e
(şêr b`lepê xwe) dibêje.


Welat û Dilê Min

Ev çend sal in dilê min qet ne geş e
Dinê tarî, dinê êvar û reş e

Dilê min qet, ne ava bû ne bû geş
Buhara min, pehîza min hemî reş

Di çolê de, di deştê de tinê me
Qey rondik im; qey ez şîna dinê me

Xweş buhar e, lê xerîbî jarî ye
Min çi kir ko dinê li piin tarî ye

Min çi kir ko zaroyên min mirine
û ronahî ji çavên min birine

Bê xanî me bê tilik im; bê welat
Her ji min re maya bêbext rohelat

Min bûk ne dît, zaro ne dît ne dît al
Porên min gewr e pîr bûme, bûme kal

Welatê min biken, tiştkî bibêje
Lalbûna te çima hevqas dirêj e

çima hevqas; tu bêdeng î û bê nav
Bila bibin; goriyên te sih û tav

Welatê min biken biken megirî
Ji bîra te hêj derneket Agirî

Kemal Fewzî, Extî, Fiad ne mirin
Ji nû ve ew; rêya te de dimirin

Ji nû ve ew, ji tirbên xwe radibin
Ji nû ve ew, dimirin pê şa dibin

Sînga te de veşartî ne çend hezar
çend hezar jî bê gund mane bê bajar

çend hezar jî sêwî mane û bê mal
Text jî çû ye, bext jî çû ye ne ma al

Lê bawerî sist ne bûye nabe jar
Kelên te ne tev gundê me tev bajar

Kelên te ne sîngên kurd û kurdmancan
Mirin nîne bo giyanê ermancan

Bawerî qet mirin çi ye nizane
Jiyîna wê bêmirin e dizane

Ava bibî, serxwe bibî megirî
Ji bîra te hê derneket Agirî.


Yekbûn û Yekîtiya Kurdî

Ew Lor û Bextiyarî Baban
Kurdmanc û Hevreman û Zazan

Kurdên ji welatê Rom û Sorî
Kurdên Ecem û Iraq û Sûrî

Kurdên ji welatê jor û jêrîn
Serçav bilind û zexm û nêrîn

Kurdên ji Blûc û Kurdên Efgan
D`hêvî de yek in û yek di raman

Yekbext in hemû, ne bextiyar in
Ser erd û dinê, liyan û jar in

Zerdeşt bû melayê kevnê kurda
Qanon bû çiraya Zendavesta

Ew feisefeya qadîm û pir nûr
Zendî, zimanê kevn û meşhûr

Zerdeşt û çiraya zîvê Zerdeşt
Ruhnî ew e, ser çiyan û ser deşt

Her kat ji kitêba Zendavesta
Pêtek bû li dil, gurî di desta

Ristem ji me ye û şah Nadir
Siltan Selahadînê denggîr

Xanî û Melayê Batê, Teyran
Gî kurd in hemû, ji xwîna kurdan

Nabî ji me ye û şêx Ehmed
Hîmê me ye Zend û devvieta Med

Agrî, Sîne, Wan û Mûş û Zîlan
Kanî ne, ji wan vejîne xortan

Sinî, Elewî û Eyzedî çî?
Em bûne xulam û mane birçî!

Kurd in ne cuda ji dar û xa ne
Bin destê Xwedê û yek Xwedan e

Kurd in hemû em, ji yek nijad in
Tev dad û kerem û pak nihad m

Bextên me yek in, ne sê ne çar in
Em Kurd in û tev bira û yar in

Agrî, Sîne, Wan û Mûş û Zîlan
Kanî ne ji wan vejîne xortan

Sinî, Elewî û Eyzedî çi?
Em bûne xulam û mane birçî!


Zimanê Min

Kurdmancî zimanê bav û kal e
Tirba xwe de, dê bi wê dinalê

Kurdmancî ye deng û pirsa pêşîn
Kurdmancî bê deng û pirsa paşîn

Sor, gewr û kesk bir rengê kurdî
Bi Kurdmancî, tinê, bi dengê kurdî

Bavê min û dadika sipîpor
Banî me dikin ji tariya gor

Kurdmancî zmanê bav û kal e
Tirba xwe de, dê bi wê dinale.


Jiyana Kamûran Elî Bedirxan… Kamuran Ali Bedırhan’ın yaşamı

loading...

Bir Cevap Yazın