Manşet

Ayetula Xumênî Kî Ye

Ayetula Xumênî

Rûhula Ahmed Hindi Musewî Xumênî, (zayîn, 1902 li Xomênê; mirin 3ê hezîranê 1989 li Tehranê) ayetula û lîderekî dînî yê mezheba şiayan û siyasetmedar û pêşengê Şoreşa Îslamî ya Îranê bû. Wî bi pêşengiya xwe Mihemed Reza Pehlevî ji Şahitiyê ger kir û Komara Îslamî ya Îranê saz kir. Ew ji şoreşê şunda heta 1989ê, mirina xwe li Meqema Rehberiyê (an jî Rehberî Înqilab) ma. Ew di sala 1902an de li Xumênê bi navê Rûhula Musewî …

Zêdetir Bixwîne

Vladîmîr Îlyîç Lenîn Kî Ye

Vladîmîr Îlyîç Lenîn an jî Vladîmîr Îlyîç Ûlyanov bi kurtî wek Lenîn (Zilamê Lenayê”) tê naskirin, (1870 – 1924), mirovekî şoreşger û siyayasetmedarê Rûsyayê ye. Avaker û serokê partiya Bolşevîk, dilê şoreşa cotmehê, û derhênerê YKSS’yê ye. Cara yekemîn zanistiya azadiya çînan a marksîzmê bi Lenîn û Bolşevîkan biserdikeve. Lenîn di zanîna Marksîzmê de hin guherandine …

Zêdetir Bixwîne

Di Îslamê De Sofîtî

Sofîtî

Sofîtî an tesewwuf an ′′′sofîgerî′′′ rêbazek ji rêbazên Îslamî ye. Li goreyê sofîtiyê benî anko ebidê Xwedê dibê bi rêya îbadet anko peristina Xwedê, û xwedûrgirtina ji gunehan û terikandina xirabiyan û evîna dinyayê rêyekê ber bi Xudê û niyasîna wî bibîne. Ew dibê nefsa xwe bi peristinê û terikandina gunehan û xweşîyên cihanê paqij bike ko Xudê …

Zêdetir Bixwîne

Welatê Amerîkayê

Niştecihên Amerîkayê bi piranî Ewropî, Rojhelatên Dûr, Afrîkî û ji Rojhilata Navîn pêk tê. Ev komên etnîkî di 500 salên dawî de koçberî parzemînê bûne. Niştecihên Dewletên Yekbûyî ne etnîsîteyek taybetî ye. Civak, bi demonîmek e di çarçoveyek qanûnî ya taybetî de dijîn. Niştecihên Dewletên Yekbûyî yên di sala 1550an de xeynî mirovên xwecihî, di …

Zêdetir Bixwîne

Lev Trotskî Kî Ye

Lev Trotskî

Lev (an jî Leon) Davîdovîç Trotskî (jdb. 7ê çiriya paşîn a 1879an li Yanowka, Ûkrayna / m. 21ê tebaxa 1940an  li Coyoacán, Meksîk) siyasetmedar, fîlozof, şoreşger û yek ji pêşengên Şoreşa Cotmehê ye. Bi navê Lev Davîdovîç Bronşteyn li Yanowka di malbateke bingeh-cihû de ji dayîk bûye. Trotskî kod navê wî ye. Avakerê Artêşa Sor a YKSS, teorîsyenekî Marksîst bû cihekî wî yê girîng hebû di destpêka şoreşa sosyalîst a li Rûsyayê. Piştî mirina Lenîn, nakokî di nava pêşengên …

Zêdetir Bixwîne

Kurdên Belûçistanê

Belûçistan

Kurdên Belûçistanê komeke diyasporaya kurdan a dîrokî li welatê belûçiyan e. Hatina yekem a kurdan li Belûçistanê (a Îranê) digîhe heyama desthelatiya Şah Ebasê Yekê li Îranê. Ewî di çarçoveya siyasete xwe ya parandina êl û eşîrên xetere û yên ku zor hatibûne kontrolkirin, hin bavikên kurdan li serheda Belûçistanê bicîhkiriye. Li vê derê kurd cîhen cografî yên stratejîk, herwiha dedora serekaniya …

Zêdetir Bixwîne

Pergala Arîstokratîk û Arîstokrasî

Arîstokrasî cureyeke desthilata siyasî ye ku tenê komeke biçûk ji bijareyên civakê desthilatdar in. Tenê van bijareyan mafê wan heye ku ji bo wergirtina jortirîn pêgeha desthilata siyasî hevrikî û rikeberiyê bikin. Dest-bi-destbûna desthilatê di sîstemên arîstokrtîk da pir caran bûmayîk anko mîratgirane ye. Ev peyv jî mîna gelek peyvên …

Zêdetir Bixwîne

Mao Zedong Kî Ye

Mao Zedong

Mao Zedong an jî Mao Tse-tung  (z. 26ê kanûna pêşîn a 1893an li Shaoshan; m. 9ê îlona 1976an  li Pekîn) damezrênerê Komara Gel a Çîn, rêberê dibistana sosyalîst a Maoîzmê ye. Li parêzgeha Hunan di malbateke cotkar de ji dayîk bûye. Di zaroktiya xwe de perwerdeya olî dîtiye. Di ciwaniya xwe de di nava hêzên li dijî keyser de cihgirtiye. Piştî perwerdeya amadeyî li bajarê …

Zêdetir Bixwîne

Manîfestoya Komunîstî

Manîfestoya Komunîstî, ew manîfestoya ko ji hêla Karl Marx û Friedrich Engels di sala 1847’an de li Londonê bi daxwaza yekîtiya Komunîstan re hatibû nivisîn. Ew di 1848’an di dema Şoreşa Şibatê de li London û Fransayê dema Şoreşê Adarê jî li welatên din belav bû. Bingehên program û lênêrîna jiyanêyê Marx û Engelsê ko paşê bi gelemperî wek Marksîzm hat zanîn di vê manîfestoyê de hatibû rave …

Zêdetir Bixwîne
error: LÜTFEN OKUYUN KOPYALAMAYIN - JI KEREMA XWE BIXWÎNIN KOPÎ NEKIN !