Arşîvên Etîketan

Eski Yunan ve Roma Kaynaklarında Kürtler

İslâm öncesi Kürt tarihinin aydınlanmasında başvurulabilecek temel kaynaklar Roma ve Yunan kaynaklarıdır. Bu kaynakların yazarları, yaşananlara şahitlik ettiğinden, kaynakların güvenirliliği yüksektir. Heredot (M.Ö. 484-425), “Tarih” kitabında, Ahameniş kralı I. Dara’nın (M.Ö. 521-486) ordusunda bulunan gayri nizami Kardakis/Kardoki kuvvetlerinden söz etmektedir. Ayrıca Ahamenişlere boyun eğmiş olan ve kuzeyinde Büyük Zap, güneyinde Küçük Zap, …

Zêdetir Bixwîne

Bir Kürt Kahramanı: Yado

Yado Kimdir? Yado’nun ailesi Daraheni’nin(Genç) çevresinde meskûm Zıktê aşiretindendir fakat çok eskiden Bingöl’e (Çolig) gelip yerleşmişler. Yado Mehmud Ebas’ın oğludur. Bundan dolayı Yad Mehmud Ebas olarak tanınır. Yado Çolig de Zabit Katibi olarak çalışıyordu. O dönemde Çolig de yönetim Muteweilzadelerin (Key Muteliyûn) elinde idi. Yado’nun ilk eşi kendi akrabası olan …

Zêdetir Bixwîne

Orta Anadolu Kürtleri kim, nereden geldiler

Orta Anadolu Kürtleri (Kürtçe: Kurdên Anatolyayê), tarih boyunca Anadolunun iç kesimlerine yerleştirilmiş ve orayı yurt edinmiş olan Kürtlerdir.[1][2] İç Anadolu Kürtleri olarak da bilinmektedir.[3] Ancak İç Anadolu Bölgesinin dışında kalan komşu bölgelerde yaşayanların ayrı tutulmaması gerektiğini ve o yüzden İç Anadolu Kürtleri teriminin uygunsuz olduğunu savunanlar da vardır.[1] Ayrıca Tuz Gölü Kürtleri adı ile de anılmaktadır.[4] Mustafa Kemal (Atatürk) ise 16/17 Ocak 1923 tarihlerinde Ahmet …

Zêdetir Bixwîne

49’lar Davası

49’lar Davası, 1961 yılında Kürtçe şiir yayımlanması üzerine açılan Kürtçülük davasıdır. Bundan yıllar önce, çoğu Ankara ve İstanbul’da oturmakta olan 40 Kürt aydını, ev ve işyerlerine yapılan “ani baskın”larla gözaltına alındı. İsnat edilen suç, “yabancı devletlerin desteğiyle Türkiye’yi bölmek” idi. Ocak 1961′de tutuksuz yargılanan 10 kişi de aralarına katılınca 50 …

Zêdetir Bixwîne

Dersim İsyanı –  Dersim Katliamı

Dersim İsyanı, Dersim Katliamı veya Dersim Jenosidi; şu anki adıyla Tunceli ili’nde 1937 yılında merkezi hükümetle Dersim aşiretleriarasındaki anlaşmazlıklar sonucu yaşanan olaylara verilen isimdir. Dersim’de mutlak devlet hakimiyetini sağlamak için Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından harekât düzenlendi. Harekât neticesinde bölgede yaşayan 13.000’den fazla insan ile 199 asker öldü, 12.000 insan zorunlu göçe tabi tutuldu. İsyanın Arka planı  Bölge …

Zêdetir Bixwîne

Şeyh Ubeydullah Nehri İsyanı

1878’de yani Rus-Türk (1877-1878) savaşının hemen akabinde Botan bölgesinde Mir Bedirxan’ın iki oğlunun öncülüğünde Kürtler ayaklanırlar. Dersim’de ise zaten başkaldırı başlamıştır. Kürtler Dersim’de kadınıyla erkeğiyle amansız bir mücadele yürütürler. Tujik Dağı’nda sıkıştıklarında imdatlarına Ermeni kardeşleri yetişir.Osmanlı ise Dersim’in diğer bölgelerle birleşmemesi için barikat kurmuştur. Velhasıl yenilirler. Tüm bu karmaşık olaylarla 1880’e …

Zêdetir Bixwîne

Şeyh Ubeydullah Nehri kimdir

Şeyh Ubeydullah Nehri (Kürtçe: شيخ عبيدالله نهرى Şêx Ubeydûllahê Nehrî),  (d. 1826 Şemdinli, ö. 1883 Mekke).[1] Osmanlı döneminde hem Osmanlı’ya karşı hem de Kaçarlara karşı isyan eden Kürt lideri. Nakşibendi tarikatının Halidî kolunun şeyhlerinden Seyyid Taha Hakkâri’nin oğlu olup Şeyh Ubeydullah İsyanı olarak adlandırılacak isyanı başlatmıştır. Seyyid Abdülkadir’in babasıdır.[2] Kaynakça ^ Şefik Can, M. Fethullah Gulen, Zeki Saritoprak, “Since Husam al-Din’s father was …

Zêdetir Bixwîne

Medler Kimdir

Başkent Ekbatana Din Zerdüştlük Yönetim Monarşi (Krallık)  – MÖ 678–665 İlk Diyakes ya da Kaştariti  – MÖ 589–549 Son Astyages Tarihi  – Diyakes Med kabilelerini birleştirmiştir. MÖ 678  – Büyük Kirostarafından feth edilmiştir. MÖ 549 Medler (Eski Kurdî: Med, Farsça: Māda-, Grekçe: Μῆδοι, İbranice: מָדַי Madai) günümüzdeki İran’ın Kuzeybatı ve günümüzdeki Azerbaycan’ın Güney ve Güneydoğu kesimlerinde yaşamış halk. Yunanlar bu halkın yaşadığı bölgeye Medya adını vermişler. Medler ilk kez …

Zêdetir Bixwîne

Mustafa Barzani kimdir, yaşamı

Molla Mustafa Barzani (Kürtçe: ملا مصطفا بارزانی – Mela Mistefa Barzanî; 14 Mart 1903, Barzan – 1 Mart 1979, Washington, DC), 1946 yılından ölümüne kadar Irak’ta Kürdistan Demokrat Partisi’nin (KDP) başkanı olarak siyaset yaptı. Mesud Barzani’nin babasıdır. Yaşamı Genç yaşlarında Osmanlı Hamidiye ordu birlikleri, kendisi ve ailesini tutuklayıp Diyarbakır’a sürgün ve hapse gönderdiler. 12 yaşında iken, ağabeyi Abdülselam idam edildi. 1919 …

Zêdetir Bixwîne

Kürtler kimdir Kürtlerin kökeni

Kürtlerin kökeni (Kürtçe:  Eslê Kurdan), bilimsel çalışmaların sonucunda Kürtlerin her ne kadar heterojen bir halk olduğu ortaya çıkmış olsa da[1] İran halkları sınıfında kabul edilmişlerdir. Kürtlerin İran halkları arasında sınıflandırılması dilbilimsel ve tarihi verilere dayanmaktadır. İranlı tipi gözle görülür biçimde, yer yer değişiklikler gösterir. Kürtlerin doğudan (Batı İran: Eski Medya) batıya (Merkezi Kürdistan) yayılmış olmaları ihtimal dahilindedir. …

Zêdetir Bixwîne

Fesihê Mihê

Kemal’o dilê min lîyane Tû’yê Enqerê ji minra derkeve ser têl û têlqiraf’ane Ez ji tera bidim methê her-sê fîrarê Kurdâne. Fesîhê Mihê  Mîzê piçûkê giştîyane, Emro xo nû ketîye çardeh (Dewçar) û panzdane (Dewpênç), Hucumê xo daim li ser rikêfê Hesp’ane. El’i’yê Qado keşifqolîyê wane Belêda siyaseta me tırk’an …

Zêdetir Bixwîne
error: LÜTFEN OKUYUN KOPYALAMAYIN - JI KEREMA XWE BIXWÎNIN KOPÎ NEKIN !