Arşîvên Etîketan

Serhad Bölgesi Aşiretleri Listesi

Serhad Bölgesi Aşiretleri Listesi

Bu listede daha çok bilinen aşiretler vardır: Brûkî Memanî, Redkî, Berjerî, Kuderî Asî, Parsingî, Xoytî Sipkî yada Sipîkî Birîmî, Torinî, Bilikî, Kazkî, Hemdikî, Soranî, Sêx, Kolozî, Lolan, Helkî, Sorî, Şemskî, Celalî, Çuxurî, Laçekî, Beskan Mala Sûwar,(Cibirî) Moxilî, Memikî, Şêxikî, Xelsinî, Heyderî, Maedî, Keçelî, Qotî Birîmî, Simaîlî, Taloyî, Seyidoyî, Cemaldînî, Mîllî, …

Zêdetir Bixwîne

Kizzuwatna Krallığı

Kizzuwatna Krallığı

Akın BİNGÖL Günümüzde Çukurova olarak bilinen bölge M.Ö. I. Binyılda Klikya, M.Ö. II. Binyılda ise Kizzuwatna olarak kaynaklarda yer almaktadır. Kizzuwatna isminin etimolojik kökeni Hurrice‟ye dayanmaktadır. Kizzuwatna‟nın M.Ö. I. Binyıldaki ismi olan Kilikya‟nın kapladığı alan bugün aşağı yukarı bilinmektedir, ancak M.Ö. II. Binyıldaki Kizzuwatna‟nın bugünkü coğrafi alanını tespit etmek daha …

Zêdetir Bixwîne

Mannalar: Manna Devleti

Manna Devleti

Manna Devleti, Manna Krallığı ya da Mannalar (İncil’de Minni), Hurri bağlantılı olduğu düşünülen[1] kadim bir millettir. MÖ 10. ve 7. yüzyıl civarında günümüz İran (Güney Azerbaycan) topraklarında yaşamışlardır. O zaman, Asurlular ve Urartu devletlerinin, ve de ikisi arasında kalan tampon bölgedeki Muassır ve Zikirta gibi küçük devletlerin komşularıydılar. Orijinal yurtları, Urmiye Gölü’nün doğusunda ve güneyinde yer alıyordu. En geniş sınırları, Kura nehrine kadar ulaşmıştı. …

Zêdetir Bixwîne

Karaz Kültürü ve Hurriler

Karaz Kültürü

Karaz Kültürü, Geç Kalkolitik Çağ ve Tunç Çağı boyunca Doğu Anadolu Bölgesi, Transkafkasya, Azerbaycan ve Kuzeybatı İran’ı içine alan bir yayılma gösteren kültürdür.[1] Sovyet arkeoloj Boris Kuftin’in çalışmalarında ortaya konulmuştur.[2] Kuftin, 1940 yılında bu kültürü ilk olarak tanımlamış ve Kura-Aras Kültürü olarak adlandırmıştır.[3] Karaz Kültürü’nün yayılma alanı kuzeyde Kuzey Karadeniz Dağları – Transkafkasya hattına, doğuda İran’daki Urmiye Gölü’ne, batıda Divriği – Kangal, Malatya – Elazığ hattına, güneyde ise Kahramanmaraş – Amik …

Zêdetir Bixwîne

Kürdistan Krallığı

Kürdistan Krallığı

Bayrağı:1921-1924 Kürdistan Krallığı, (Kürtçe: Keyaniya Kurdistanê, Arap alfabesi: كوردستان ‎که‌یانیی‎‎[1]), Süleymaniye’de kurulmuş kısa ömürlü monarşik Krallık. Tarihçe Osmanlı İmparatorluğu’nun yıkılış döneminde, Iraklı Kürtler bir yarı bağımsız devlet kurmaya teşebbüs ettiler. Eylül 1922-Temmuz 1924 aylarında hüküm süren Kürdistan Krallığı’nı kurmayı başardılar.[2] Mahmut Berzenci ilk olarak Mayıs 1919’da Süleymaniye’ye vali olarak tayin edildi.[3] 10 Ekim 1921 tarihinde Kürdistan bölgesinin büyük şehirlerinden Süleymaniye’de …

Zêdetir Bixwîne

HURRİ MİTANNİ DEVLET SİSTEMİ VE SOSYAL YAPISI

HURRİ MİTANNİ DEVLET SİSTEMİ VE SOSYAL YAPISI

Tuncer Balkaya DEVLET SİSTEMİ Mitanni devleti toplumuyla ilgili incelemede, çekirdek bölge dışında kalan kentlerde bulunmuş belgelerin temel alınması gerekmektedir: Batı uçta Alalah ve Doğu uçta Nuzi. Devletin tarihinin ilk bölümünü oluşturan 15. yüzyılda bu kentle, hükümdarı mittani kralının kontrolü altında bulunan yerel hanedanlarca yönetilmiştir. Alalah’ta İdriminin soyundan gelen bir dizi …

Zêdetir Bixwîne

İKİ DİRENİŞÇİ: TEMURÊ ŞEMSKİ VE FETOYÊ ŞEMSKİ

İKİ DİRENİŞÇİ: TEMURÊ ŞEMSKİ VE FETOYÊ ŞEMSKİ

Mehmet KEKLİK Cumhuriyetin ilk yıllarında Şeyh Said’in idam edilmesinden sonra kendisine yakınlık duyanlar yavaş yavaş devlete baş kaldırmaya ve isyanlar çıkarmaya başlamışlardır. Nitekim Bunlardan en büyüğüde Ağrı isyanlarıdır, Iğdırlı Şeyh Zahir’de bu isyanlara katılır. Şeyh Zahirin yönetimindeki en önemli komutanlarından ikisi Fetoyê Şemskî, ile Temûrê Şemski’dir. Bu isimsiz kahramanlar’ın yanında …

Zêdetir Bixwîne

Kürdistan Azadi Cemiyeti Nerede ve Nasıl Kuruldu

Kürdistan Azadi Cemiyeti Nerede ve Nasıl Kuruldu

Yıl 1917 Cibranlı Halit beyin komutasındaki hamidiye alayı, bulunduğu İran’dan ülkeye dönüş emrini alır. Halit beyin yanında İnaqlı Abdulkadir de vardır. Halit bey yeni görev yeri olan Tunceli’nin Hozat ilçaesine giderken, Rus işgalinden göç ederek Elazığ’ın Xox köyüne yerleşen Abdulkadir’in ağabeyi süweydi aşireti ileri gelenlerinden İnaqlı Zeynel Abidin’e misafir olur. …

Zêdetir Bixwîne

Urartular kimdir

 Kürt Hurrilerin devamı olan Urartular hakkında; Urartular, Milattan Önce birinci yüzyılın başında, Anadolu’da, Van Gölü çevresinde kurulan bir devlettir. Bu bölgeye yerleşen kavimler, beylikler ve aşiretler halinde yaşamaktansa, bir devlet kurarak kendilerini koruyabilmek adına, zaman içinde bir araya gelmiş ve Urartu Devleti’ni kurmuştur. Başkenti Tuşpa (Van) olan Urartu Devleti, Milattan Önce 8. ve 7. …

Zêdetir Bixwîne

Kerkük Kimin Şehri – 1950’li Yıllarda Kerkük’ün Demografik Yapısı

Kerkük Kimin Şehri - 1950’li Yıllarda Kerkük’ün Demografik Yapısı

İngiltere hükümet arşivinde yer alan belgelere göre, 1940 ve 50’li yıllarda Irak’ta 900 bin Kürd yaşıyordu. Yayınlanan belgelere göre Kerkük’te yaşayan 285 bin kişinin 151 bini Kürd. BAAS rejimi döneminde Saddam tarafından Kerkük ve Musul’un demografik yapısı savaşlarla değiştirildi. Kürdler, Kerkük’ten göç ettirilerek yerlerine Araplar yerleştirildi. Kürt nüfusunun eritildiği Kerkük’te …

Zêdetir Bixwîne

Celal Bayar’ın Kürt Raporu

Celal Bayar’ın Kürt Raporu

Türkiye’nin bir zamanlar çok önemli görevlerde bulunmuş bir devlet adamının ailesi, ellerinde bulunan özel arşivinin bir bölümünü geçenlerde bana verdiler.Kendilerine teşekkür borçlu olduğum bu aileden gelen evrak arasında, Celâl Bayar’ın 1959’da cumhurbaşkanı olduğu sırada hazırlattığı bir “Kürt raporu” da vardı. Devlet Arşivleri’nde 70 küsur seneden buyanamuhafaza edilen “DersimBelgeleri”nin üzerindeki “gizlilik” …

Zêdetir Bixwîne

Kassitler

Kassitler

  Bir Kürt Devleti: Kassitler Kassitler ‘e  18 . yüzyılda, Hammurabi ‘nin oğlu Şamşu-iluna’nın zamanında rastlanılmıştır. Eski Babil Devleti’nin ikinci binyılının ortalarına doğru yıkılışından sonra Güney Mezopotamya Kassit eğemenliğiyle tanışır. Kassit sülalesi döneminde bütün Güney Mezopotamya tek bir siyasal yönetimin altında toplanmıştır.         Mezopotamya’ya doğudaki dağlık bölgeden geldikleri tahmin edilmektedir.Başlangıçta tarlalarda tarım …

Zêdetir Bixwîne

Kürt Şarkılarında Ermeni Dostluğu: Gülizar’ın Feryadı

Rohat Alakom

Gülizar’ın Feryadı  /  Rohat Alakom “Musa Bey Vurma Artık!” Kürt ve Ermeni ilişkileri tarihinde dikkat çeken önemli olaylardan birisi de 1889 yılında Ermeni kızı Gülizar’ın Kürt aşiret lideri Hacı Musa Bey (1855-1928) tarafından zorla kaçırılması olayıdr. Musa Bey’in köyü Muş yöresinde bulunan Khıvner idi, yazları Khıvedik’e çıkarlardı. Muş’un Khars köyünden …

Zêdetir Bixwîne