ÇIVANOK

 Mehmet Gür

Ez ê vê heftiyê di qunc nivîsa xwe de cih bidim çivanokan an jî Zûgotina. Hinek 

çivanokan bi xwendevanan re parve bikim. Lê berî parvekirinê hewceyî şîroveke kurt heye. Di derbarê zûgotinoka de çend gotinan bêjim

Wekî hemû zimanên di cîhanê de pir çîvanok di zimanê kurdî de hene. Ev pirbûna wan dewlemendiya zimanê me nîşan dide. Ziman di hemû qadan de xwe pêşdixe û geşbûna di xwe de damezirine û bipeyvan dileyîse. Çîvanok ji beşek ji beşa wêjeya ziman in , di dîroka zimanê kurdî de cihek giring digirin. Ji bo pêşketina zimanê me rolek mezin leyîstiye. Her çi qas gotin

lêvkirina wan zor bejî, dîsa di geşkirina ziman de rolek giring dileyîse. Bi riya henek , leyîska ev taybetmendî û behremendiya kurdî ragihandiye roja me. Bi vê xususetiya xwe ya yariya nehiştiye 

zimanê kurdî berze bibe. Bi şêwazek henekî gelek peyv û geşbûn peşdarî zimanê me kirine. Civak bi şêwazên cûr bi cûr zimanên xwe pêşdixin , diparêzin. Wêje, helbest, felsefe, zanyarî, mamik û çîvanok ji van cûrên parastin û pêşxistinê 

1. Çîvanok di hemî demê de rastaxiftina gelan û kesan ji serrast dike. Axaftina xweş û bi bandor ne jêhatiyek Xwedê ye ku tê fikirîn. Ew jêhatîbûnek e ku bi ked û zehmetiyê tê bidestxistin, heta hunerek jî. Mîna her hunerî, ew jî xwedî rêbaz, nazik û teknîkên xwe ye. Werzîşkirina bi risteyên ferhengî yek ji van teknîkan e. Ev temrîn dê ji bo kesên ku nikanin bi hêsanî peyvan bêyî daqurtandina tîpan û paşketina tîpan bilêv bikin, bikêr be. Çîvanok ji teknîkeke ji rastaxiftinê. Hemû netew ji bo xweşpeyvinê wekî teknîkekê çîvanoka bikartinin. Divê em çîvanoka tenê

ji bo tinazî, şahî û kêfê ne fikir in. Di hemî wextî de amûreke ji bo rastaxistinê. Gele sûdê dide ziman û rastaxiftina netewê

Vêca em werin ser sûda çîvanoka ya zanyarî. Em bi kurtasî bi çend xalan rêz bikin

Sûda xwendina çîvanokan Ew beşdarî pêşveçûna mêjî dike

Pêşî ji bîrkirinê digire. 

Axaftina xweş û watedar pêş dixe. 

Hêza vegotinê zêde dike

Ew şiyana ramanê xurt dike

Em hinek çîvanokan bi xwendivanan re par ve bikim. 

  1. Kurm qurm kul kir
  2. 2 Heft teşt mist nîsk
  3. Rûvî li rê zivirî, rê li rûvî zivirî 

4. Min pişk û mişkê di kolê de. Min pişk xwar, mişk ma tê de.

5.. Sêv gindirî min sêv xwar gû gindirî min sêv xwar.

6.Ez çûm çiyayê şerzê şeş pez kuştim bi rêzê tirrb, ez im kurê şeşpezkuję.

7.Şîva sofî sîso şîş in.

8 Ez çûme şirîşansê şeş seyê şeroyê şirîşansî hebû her şeş seyê şeroyê şirîşansî şer dikirin şer şerê şeş seyê şeroyê şirîşansî bû.

9.Çîrokê,çiçvanokê golga xanê,çû meydanê ez kuncî,tu kunci ser textikê birincî ez firîm tu mayî

10. Mast dibe çeqilmast çeqilmast nabe mast mast xweştir e ji çeqilmast 

11.Hîvê hîvê zengilzîvê diya min gilora şîr petîye gazî kurê mîr kirîye para min bîr kirîye.

12.Konê me (bi) qîrê ve qîr (bi) konê me ve.

13. Remo remo respî Çû ser darê regisî.

14.Sê selêk bi avê de tên yek mû, yek tû,yek gû bidesta çûm mû bi devî çûm tû bi piya çûm gû 

15.Darê min qul darê bavê min qul darê min di qula darê bavê min de

16.Givîn û vîjik li rastê bû min givij xwar vijik ma

  1. Min tiliya xwe da qijikê, got “qij”. qijikê berê xwe da min, min got qij.
  2. 18.Çêçik û kûçik di malê de. çêçik firiya, min çêçik xwar. kûçik firiya, min çêçik xwar 

19.Ez çûm ber çem min du sing anî min yek kuta kadîna kayê min yek jî da destê dayê

20.Ez çûm nav rez min dît hirçek tê de ye vêca me xwe avêt hev: min rît wê xwar wê rît wê xwar min rît wê xwar wê rît wê xwar 

21.Derziya min qul, derziya te qul derziya te di qula derziya min de, an jî darê min qul, darê te qul darê te di qula darê min de.

22.Fêsê fêsasê bê dînê bê kirasê heqlîn deqlîn çerik çumul bisk û umil lolê yasîn gurçik.

23.Şemo şemo, sê sêşeman, sê şo sabûn şabaş daye.

24 Şîv kundir, paşîv kundir, ez a rindtir naxwim kundir

25.. Ya allah ya xwedê melê bazda ser medê bi qewl û resûlê xwedê.

26.Ez çûm mala mele remezan, min got bûka mala mele remezan kanî mera mala mele remezan.

27.Ez û karî li min bû tarî ez û qîvar li min bû êvar ez û kereng li min bû dereng.

28.. Rorovî rovî bi rindik serê dûvê rovî kincik rovî çûye mala xala li rovî kirin barê dara bihijmere nehijmere jimera rovî bist û çar e.

29.Havîn hat tişt û mişt payîz hat li ser rûnişt zivistané got ka te ji min ra çi hişt

30. Tû û gû di kevçî de, min tû xwar gû ma di kevçî de.

31. Ez çûme mala Sofî Şerîf 

Hate min sayê sor ê Sofî Şerîf Min gotê tite sayê sor ê Sofî Şerif 

Her hate min sayê sor ê Sofî Şerîf 32. Ez çûme mala Mele Remo 

Min gote jina Mele Remo 

Ka mera mala Mele Remo 

Bernamegeh Kurdî / bernamegeh@gmail.com

Lê Binêre

Mamik

Mehmet Gür Ezê di vê nivîsa xwe de cih bidim mamikan. Mamik çandeke gelîrî ya …

error: LÜTFEN OKUYUN KOPYALAMAYIN - JI KEREMA XWE BIXWÎNIN KOPÎ NEKIN !