Şemsedînê Şehrezûrî (z. ? – m. 1288’î şûnde ?), metafizîkvan, dîrokzan, bijîşk û fîlozofê misilman yê kurd bû. Ew li ser felsefeya Şîhabedîn Suhrewerdî xebitiye û fikrê Îşraqîtiyê berdewam kiriye.[1][2] Jiyana Şemsedînê Şehrezûrî Şemsedînê Şehrezûrî yan jî Şemsedîn Mihemed bin Mehmûd eş-Şehrezûrî di sala 1250î de li Başûrê Kurdistanê li bakurê Şehrîzûrê hatiye dinyayê. Wî li ser metafizîk, dîrok û felsefeya Îslamê gellek pirtûk nivîsandine, lê tenê pênc pirtûkên wî gihane roja me. Gelek fîlozof di bin bandora …

Wek tê zanîn Serhed welatê dengbêja ne. Ji alîyê çand û hunerê de gelek dewlemend e. Her çiqas piranîya dewlemendîya xwe ji kevneşopîya dengbêjiyê hildide jî bi xwe re çîrokbêjî, rîtuelên şîn û şahîya jî xwedî kirîye, anîye gîhandîye nifşên nû. Lê dengbêjî çalakîya sereke ya çand û hunera Serhedê …

Birhoyê Heskê Têlî, yek ji serokê eşîreta Celalîyan ê ji milê Hesêsorîyan e. Birho niştecîyê der û dorên Agirîyê ye. Di parvekirina Şerrê Cîhan ê Yekem de, mîna hinek eşîretên kurdan Birho jî, bi Osmanîyan re li hemberê ermenîyan û rûsan şer kir. Wekî ku tê zanîn, Dewleta Osmanî dewletek …