Ebûlferec ibn el-Cewzî yan bi kurtî Îbn el-Cewzî (1116 – 1201) dîrokzan, bijîşk û zanyarè dîn yê bi eslê xwe kurd[1][2] bû. Navê wî yê giştikî Nadar bin Qasim bin Mihemed bin Ebdilah bin Ebdudirehîm bin Qasim bin Mihemed bin Ebû Bekr Sidîq e Deh pirtûkên wî yên bi navê El-Muntazım fi tarihil-mûluk wel-umem hene, lê pirtûkên wê pirrê wî xwe negîhandine roja me. …

Behaedîn ibn Şedad (z. 1145 Mûsil – m. 1234 Heleb) dîrokzan û nivîskarê biyografiyê û alimekî bi eslê xwe kurd yê dewleta Eyûbiyan bû.[1] Hîna ku piçûk bûye bavê wê dimire ji ber wî li cem xalanên xwe yên Şedadiyan mezin dibe loma jêre gotine Îbn-î Şedad bi kurdî tê wateya “Kurrê Şedad” navê wî yê rastî Yûsif bin Rafî ye[2] Pirtûkên wî Melce’ul Hukkam İltibas’il …

Mele Çelebî navê rastî Mihemed Çelebî Kurdî (z.? li parêzgeha Amedê – m. 1655) yek ji nivîskar û tefsîrvanekî bi eslê kurd yê ji Amedê ye. Ji derheqê jiyana wî de agahî zêde tuneye. Berhemên Mele Çelebî Fewîbe Red û qebûl Şerha rojhilatê

Îbn Fedlan yan jî Ehmedê kurê Fedlan (erebî: أحمد إبن فضلان إبن ألعباس إبن راشد إبن حماد; Ahmad ibn Fadlān ibn al-Abbās ibn Rāšid ibn Hammād) Gerok û niviskarekî bi eslê xwe kurd yê sedsala 10’an e.[1]dîroka ji dayikbûn û mirina wî nekifş e. Di dewleta Ebasîyan de katibtî kiriye. …

Esma, yan jî Esma Xatûn hedîsvana kurd e, Qîza Ehmedê kurê Husênê Hekarî bû. Esma di sala 1315’an hatiye dinyayê, Hevotina olî li cem Ehmed bin Îdris el-Hamawî û Fadil Remezanî girtiye.[1][2] Çavkanî ↑ Mihemed Emîn Zekî, Meşahirê Kurd û Kurdistan, r.45 ↑ El-Durer el-Kaminet

Elî Hekarî (1019-1093) hedîsvanê îslamê yê kurd yê pêşîn e. Ji nesla wî jî gelek alim derketine. Elî Hekarî di sala 1019an de li herêma Mûsilê ji dayik bûye, li gorî hin çavkaniyan ji bajarê Amêdiyê ye.[1] Navê wî Şexûlîslam Ebûl Hesenê Eliyê kurê Ehmedê Hekarî ye.[2] Çavkanî ↑ http://www.hakkarikulturturizm.gov.tr/TR,159107/hakkari-ulemasi.html ↑ Hamdi Selefi ve Tahsin İbrahim Doski, İqdu’l-Ceman r.99-102

Ehmed Şerefedîn, di sala 1179’an de li bajarê Hewlêrê ji dayik bûye û di sala 1234’an de mir.[1] Navê wî yê dirêj Ehmedê Mûsa Erbîlî ye, Leqeba wî “Şerefedîn” e û bernavka wî jî “Ebûl-Fedl” e. Ehmed Şerefedîn nivîskarekî kurd e, Kurê zanistvanê kurd yê bi nav û deng Kemaledînê Yûnis e.[2] Di wî demê ji zanyarên herî mezin bu …

Zeynûdîn Iraqî (1325, Qehîre – 1404 Misir) alimê hedîs û fiqihê bû. Hîna heşt salîbûye pirtûga pîroz Quranê jiber kiriye. Dûra jî dest bi îlmên fiqih û hedîsan kiriye.[1][2] Jiyan Zeynûdîn Iraqî di sala 1325’an de li Misirê navçeya Qehîreyê hatiye dinyayê, Hîna 3-4 salîbû bavê wî Husên wefat dike. Bavê wî kurdê Başûrê Kurdistanê ji bajarê Hewlêrê bû koç kiribû Misirê. Zeynûdîn Iraqî di salê xweyê piçûk …

Rojhat Seîd wergêr û rojnamevanê kurd e. Di sala 1988an de li gundekî ser sînorê Tirkiye-Îraqê bûye, çar salan li bajarê Amedê maye. Paşê li gel xizaniyê vegeryaye bajarê Zaxoyê. Xwendina xwe li xwendingehên cuda cuda kiriye. Di sala 2010an da ji Peymangeha teknîkî ya Amêdiyê derçûye. Yekemîn nivîsîna xwe ji malpera Rastiya Kurdistanê re şandiye.

Nivîser û Rojnamevan navê sê qolî (Pesar Ebdulkerîm Findî) berniyase bi (Pesar Findî). Li sala 1987 an li bajarê Duhokê ji dayik bûye. Xwendina xwe ya (seretayî, navincî, amadeyî) li Duhokê bi dawî aniye.  Li sala 2006 an bawernama bekaloryos bi zanistên serbazî ji ekadîmiya serbazî li Zaxo wergirtiye. Li …