Mele Serhengê Zaxoyî, zanistvanekî kurd e ku di sedsala 15’an de jiyaye. Alim bûye û dergeha wî hebû û xwedî dîwan bû. Tê gotin ku wî pir nivîsandiye. Lê haya naha di derbarê wan nivîsên wî de zêde wilo ti agahi bi dest neketine. Di derbarê jiyanê wî de, ji hinek gotinen wî …
Zêdetir Bixwîne
Şerefname pirtûka dîrokî ya Şerefxanê Bedlîsî ye. Wekî “dîroka Kurdistanê” jî tê naskirin. Şerefxan berhema xwe bi zimanê farisî nivîsandiye, lê roja îro wergera kurdî jî heye [1]. Nasandina Şerefnameyê Şerefname ew pirtûka ku di dîroka kurdan de, cara pêşîn ew seranser li ser dîroka mîr, eşîr û xanedanên kurdan, têkiliyên wan ên bi …
Zêdetir Bixwîne
Dûgela kurdên Loristanê (Hezarhespî an jî Fedlewî) di sala 1148’an de ji aliyê Ebû Tahir ve hatiye damezirandin.[1] Di çaxa Hezarhesp de Loristan dugelek dewlemend bûye. Kurdên koçer li bajarê Loristana mezin û li Şolistanê hatine bi cîhkirin.[2][3] Di serdema “Atabeg” Tekle dugel ketiye bin destê Mongolan. Ev dugelê Kurd 268 sal jiyaye. 13 heb serwerên vê dugelê kargerandiyi. Ev dîroka Loristan di pirtûka Şerefname ya serwerê Şerefxanê Bedlîsî de …
Zêdetir Bixwîne
Lorê Biçûk[1], Lurî Giçke[2], Lorî Kuçug[3], Lurê Piçûk an jî dewleta Xurşîdiyan (bi lurî û farsî: لُر کُوچَک, Lor-e Kūček an jî Ḵoršīdī[4] yek ji dewletên kurdan ên dîrokî ye. Şerefxanê Bedlîsî di Şerefnameyê de behsa wê dike. Ev xanedan ji 1184’an heta 1597’an bi paytexta xwe Xuremabadê ve li Luristanê hikim kiriye. Gorê Şerefnameyê ev dewlet ji aliye Mîr Xurşîd serekê êla kurdan a cengrewî ve hatiye avakirin. Belê Mehrdad Izady …
Zêdetir Bixwîne
Tawusê Melek an Tawisê Melek, Tawusî Melek an jî Melekê Tawus gorî ola êzdiyan firîşteyê herî pîroz e. Êzdî bawer dikin ku Tawusê Melek jî nola melek Ezraîl melekekê ku rihê mivov ji bedenê distandîbû. Gorî êzdiyan afirandina mirovahî wiha tê bawer kirin: “Di bawerîya Êzîdiyan de piştî Xwedê heft Firîşte efirandin, gote wan: Sicûde û kirnoşê ji ti kesî …
Zêdetir Bixwîne
Xana Omerxalî Usoyan (bi tîpguhêziya Îngilîzî Khanna Omarkhali , 1981 Rewan, Ermenistan) nivîskareke kurd ê Êzdî ye ku di sala 1981ê li paytexta Ermenistanê, bajarê Rewanê ji dayik bûye. Nivîskar Kurdê Êzdî ye, ji mala Pîrên Omerxalî tê. Sala 2002ê Zanîngeha Sankt-Pêtêrsbûrg ya Dewletî Zanîngeha Rojhilatnasiyê beşa zimanzaniyê ya Îrannasî û Kurdnasiyê temam kir (BA) û di sala 2004ê de destûrname Magîstirê Olzaniyê (MA) stand. Piştî …
Zêdetir Bixwîne
Hapsa Xan (z. 1881 li Silêmanî, Başûrê Kurdistanê – m. 1953) yekemîn mamosteya jin a zimanê kurdî ye. Kurtejiyan Hapsa Xan di sala 1881’ê de wek keça malbata Xan a navdar li Silêmaniyê jidayik bû. Bi mezinbûna xwe ew digel Şêx Qadir re (ku birayê Şêx Mehmûd e) zewiciya û bû bûka malbata şoreşger a wê demê. Tê …
Zêdetir Bixwîne
Dewlet Xatûn ji 1316’an heta 1320’an melîka (keybanûya) dewleta xurşîdiyan. Ev pîreka melîkê xurşîdiyan ê 12’em Îzedîn Mihemed bûye. Gava ku merê wê dimire, kurên wan ên şehzadeyê berbijarê text, zarokek 8 salî bûye. Ji ber wê dayika wî Dewlet Xatûn 4 salan di şûna kurê xwe de serweriye li dewleta xurşîdiyan (Lûrên Kûçik) dike. …
Zêdetir Bixwîne
Şêrîn Perwer di sala 1959’an de li Qamişloyê hatiye dinyayê. Di sala 1962’a de malbata wê li Beyrûdê bi cih û war bûye û xwendina xwe ya navendî li wî bajarî pêk aniye. Di sala 1978’a de derdikeve Ewropayê. Xwendina xwe ya zanîngehê li Almanyayê li ‘Beşa Çenda Gelan’ di bin navê ‘Etnolojiyê’ de kuta dike. …
Zêdetir Bixwîne
Wê di ‘Pera Güzel Sanatlar’ (Hunerên Zelal ên Pera) de ji aliyê hunermenda operayê Marsel Adamadze ve perwerdehiya şam stend. Piştrev derbasî Konservatuara Muzika Tirk a Dewletê ya İ.T.Ü.’yê bû û digel perwerdehiya dengê beşa Muzika Gel a Tirk qedand. Xebatên wê Kariyera muzîkî Bû endama Koma Azad û di …
Zêdetir Bixwîne
Serdar Êwez Xanê Celalî serdarekî wêrek û mêrxas ê kurdên Xorasanê ye ku 130 salan berî niha, derûdora salên 1890`î li bakûrê Xoarasanê li serheda Qûçan û Şîrwanê tev xizm û kesên eşîra Celalî li gundê Pîrûzeyê (Fîrûze) ku niha seyrangeh û bajarekî bedew li axa Tirkmenistanê ye dijiyaye. Fîrûzeya wê serdemê gundekî xweş …
Zêdetir Bixwîne
Gelek kurdên Xorasanê li deverên çiyayî û bilind û sar dijîn û hin kes jî gund yan bajarên nizim û germ wek Deregez, Layîn û hwd in û zivistanên wan ne pir sar in. Kurmancên mina hinek ji baçiyan, hêzolan, birîvanan, miliyan, qaçikan, qeremanan û yên din ku hîn jî di rewşa koçberiyê dijîn di …
Zêdetir Bixwîne
Çarşema Sor yêk ji cejn û ayînên Îranî ye ku li nav kurdên Xorasanê jî pir birêz û hurmet e. Di bîngava sêşema dawî ya her salî da bi coşekî mezin tê lidarxistin û pîroz kirin. Resm û ayînên Çarşema Sor li Xorasanê Ar vêxistin Bîngav ku dibe û tarî dadigere, êzingan tînin …
Zêdetir Bixwîne