Hurî, hurrî yan ḧûrî yan jî xurî yek ji gelên Mezrabotana kevnar a bakur ango Kurdistanê bûn. Peytexta welatê Hûriyan bajarê Kerkûk bû. Heta îro bi qasî ku hatiye tespîtkirin, 6.000 sal berî niha ango 4.000 sal berî zayînê cara pêşî Subaroyan li herêma Amedê jiyane û hikm kirine. Sumer û Akad ango gelên navbera herdû çeman û paşê jî grekiyan ji wê herêmê re bi zimanê xwe …
Zêdetir Bixwîne
Hecbanî, Hecebanî, Hacvanî an Hezbanî (906-1080), xanedana kurdan a dîrokî ye. Hukumdariya Hezbaniyan li herêma Hewlêr, Mûsil, Ûrmiye, Rewandizê çêbûye. Dîrok Koka vê êlê ji aliyê Mûsilê, ji herêma Bahdînan bû ye, û gorê Ensîklopediya Îslamê ev êl di sedsala 11’mîn de li herêma Şino, li Rojhilata Kurdistan a îro jî dima. Sedema vê ciguhirînê dubendiyek bi hikûmdarê Hemdaniyan Evdilê bîn Hemdan rê di sedsala …
Zêdetir Bixwîne
Dîroka Mezopotamyayê yan jî Pêşdîroka Mezopotamyayê dîrokeke ji koçberbûyîna mirovî ya herî pêşîn a di Serdema Paleolîtîkê de heya serdema kevnare ya dereng e. Ev dîrok pêşî ji delîlên kolandinên arkeolojîk, piştî destpêkirina nivîsandinê di dawiya hezarsala 4an b.z. de jî ji çavkaniyên dîrokî hatine berhevkirin. Mirovahî di serdemên Paleolîtîk û Neolîtîka destpêkî de tenê li beşên Mezopotamyaya Jorîn de cîwar bibûn. Li …
Zêdetir Bixwîne
Dewleta Sefewiyan an jî Dewleta Sefewî dewleteke Kurd dîrokî ye ku di navbera salên 1501 û 1736an de Azerbaycan, Îran, Ermenistan, Îraq, Efxanistan, Turkmenistan û beşek ji Kurdistanê di nav sîndorê xwe mezin kiriye. Xanedana Sefewiyan de fars, azerî û kurdan xwe cih girtiye. Şahê Sefewî yê mezin Şah Îsmaîlê Yekem da kurd bûn heye. Xanedaniya Sefewî Yek ji xanedanên serdest ên herî giring ya Îranê ji salên 1501 heta …
Zêdetir Bixwîne
ADİL BAŞARAN Lawê paşê û hevalên xwe li qadê bi gogê dileyze. Dema lawê patîşah gogê davêje û bişid digindire dîçe li kûzê pîrê yê tijî av dikeve û kûzikê pîrê dişikê ,pirtî pîrtî dibe. Li ser vê pîrê diqehere û bedûayê li lawê paşê dike û dibêje, ‘’we kûzikê …
Zêdetir Bixwîne
Rûmet Med Rewşenbîr, dîroknas û profesorê navdar ê îbranî Yuval Nûh Hararî (Yuval Noah Harari) di sala 1976ê de ji dayik bûye û yek ji akademisyenên Zanîngeha Îbranî ya Qudsê ye. Lêkolînên zanyarê cihû Yuval Nûh Hararî heta niha bi dehan zimanan hatiye wergerandin û wî li seranserê cîhanê herî …
Zêdetir Bixwîne
Nûroj Munzur (Tezel) di sala 1988 de li Batmanê ji dayîk bûye. Di navbera salên 2003 û 2016an de di NÇMê yên Batman, Şermex û Bismil de wek muzîkjen xebitiye. Di heman demê de yek ji endamên Koma Grava Rojê bû. Nûrojê niha li zanîngeha Munzurê zimanê zazakî dixwîne û …
Zêdetir Bixwîne
Hasbeg KOKSAL Çi wextê biçim qeraxê çemekî, çîroka dilopek ava wê mereq dikim. Gelo ji kîja kanî, rûbar, gelî, behr û okyanûsê weke mûyek ji baskê teyrêbaz jê bibe hilkişiyaye asîman? Çendîn caran li ber têna rojê hatiye şûştin? Di nav telpên ewran û bi mij û …
Zêdetir Bixwîne
Kamran Simo Hedilî Serokwezîr kaxeza axaftina xwe lê nivîsandî, pêşî ji Sîwezîrê bawermederê xwe re xwend. Sîwezîrê qet navê wî nedigot û her jê re digot, ´´serokwezîrê min.´´ Wî jî jê re digot, ´´kengî ez bûm serokwezîr, divê tu zanibî, tu jî wezîrî. Ma ji te nêzîktirî min û yê …
Zêdetir Bixwîne
Nûroj Mûnzûr Çawa çav bi etar ket, baz da pêşîyê! Destê xwe ji etar re bilind dikir, ji bo wî bide sekinandin. Lê etar li megafona destê xwe kûr bûbû; `werin …
Zêdetir Bixwîne