Bernamegeh KURDÎ

Axîn Welat helbestvaneke kurd e. Jiyan Di sala 1970’yî de li Efrînê, gundê Kefercenê (Serê Kaniyê) ji dayik bûye. Beşa wêjeya erebî li zanîngeha Helebê xwendiye. Bi herdu zimanan dinivîse, kurdî û erebî. Di redaksiyona malper û kovara Hajalnama de, ku li Swêdê bi erebî derdikeve, kar dike. Berhem Berhemên wê yên li Tirkiyeyê hatiye çapkirin ev in: Bayê …

Mehmet Masum Süer wênekêş[1] û rojnamevanekî kurd e ku li Amedê dijî. Jînenîgarî Mehmet Masum Süer di sala 1957’an de li gundê Ewîna (Avîna) hatiye dinyê[2]. Ewîna, giredayî navçeya Stewrê ya Mêrdînê ye. Süer perwerdehiya xwe ya seretayî li navçeyên Mehsert û Qosera Mêrdînê diqedîne. Lîsê jî li navçeyên Qeyserî û Erziromê diqedîne. Ji Enstitûya Perwerdehiyê ya Amedê di sala 1980’î de mezûn dibe û paşê li Zaningeha Eskişehirê ew li beşa Wêjeyê lîsansê diqedîne. …

Huseyn Çelebî ji malbateke Dêrsimî di sala 1967 li bajarê Elmanya yê Hambûrgê hatiye cîhanê. Dû komkujiya Dêrsimê ya di sala 1938 de, malbata wî mala xwe koçber kir Anatoliya navîn. Piştre mala xwe dîsa koçber kirin û ber bi Stenbolê çûn. Jiyana ku li Dêrsimê dest pê kir edî li Almanya domand. Ji ber perwerdehiya bavê xwe, ku welatparêzekî bi hêz bû, wî ji zarokatiya …

Yilmaz Guney (z. 1 nîsan 1937 li Edene − m. 9 rezberê 1984 li Parîs) aktor, derhêner û nivîskarekî zaza û kurd e . Navê wî bi tirkî wekî Yılmaz Güney tê bilêvkirin. Bi navê xwe yê rast Yılmaz Pütün, wekî Yılmaz Güney tê naskirin. Yılmazê Başûr yanî Yılmazê Kurdistanê. Ango ew li hemberî zehmetiyan xwar nabe, nakeve bêhêvîtiyê de, naweste û serî naçemîne. Yılmaz bi …

Mîran Janbar roman- û çîroknivîsek e. Di sala 1974’an de, li Qosera Mêrdînê ji dayîk bûye. Di sala 1997’an de, li Zankoya Dîcleyê, Beşa Matematîkê qedandiye. Janbar, di nava qonaxên xwe yên nivîskariyê re, heta sala 2004’an, bo demeke dirêj bi kar û barên şanoyê mijûl bû û di nava gelek komên şanoyê yên curbecur …

Orhan Dogan (bi tirkî: Orhan Doğan) (*25’ê tîrmehê 1955 li gundê Xelîla ya Kerboran a Mêrdînê – †28’ê pûşperê 2007 li Wanê) siyasetmedar, dadnas û parlamenterekî Kurd bû. Di malbateke karmend de ji dayîk bûye. Ji ber karê bavê xwe jiyan û xwandina xwe li gelek cihan bi dawî kiriye. Piştî bidawîkirina dibistana amadeyî sala 1974’an de dest bi zankoya Fakûlteya Dadnasiyê ya Enqereyê dike. be …

Damaw Husênê Mukriyanî yan Husên Hûznî Mukriyanî yan jî Damawî Mukriyanî (12’ê îlona 1883’an, li gundê boxdekendî bokanê- 20’ê îlona 1948’an, li Bexdadê) dîrokzan û rojnamevanekî kurd e. Navê temam yê Damaw Husênê Mukrîyanî, Seyîd Husênê kurê Seyîd Ebdulletîf kurê Şêx Îsmaîl e. Di 12 saliya xwe da çû Merax, Tewrêz û Yerewanê. Pişt ra, 12 sala bi kincên afxanî, ji bo komkirin û tomarkirina dîroka kurd, li hemû Kurdistan û welatên derva (Misir, Libnan, Hîcaz, Fransa, hwd) geriya. Jiyana wî ya rewşenbîrî û …

Ebdulkerîmê Muderîs an ‘Ebdilkerîmê Muderris[1] (bi kurdiya başûr Ebdulkerîmî Muderîs) (z. 1901 – m. 2005) carna bi navê Namî jî tê nas kirin. Evdilkerîm helbestvan, nivîskar û wergêrekî kurd ê Başûr e. Berhemên xwe bi zimanê kurdî, erebî, û farsî dinivîsand. Di bin bandora Mewlewiyê Kurd, Nalî û Mehwî de maye. Mele Ebdulkerîm Qurana pîroz jî wergerandiye kurdî. Pirtûkên Ebdulkerîm Nûrûl Îman (Erebî) Nûrûl Îslam (Erebî) Zanyarên me yên ji bo dîn û zanistê …

Mele Sîracê Xelîlî (z. 1930 Xelîla, Kerboran – m. 1983) di sala 1930’î de li gundê Xelîla, yê navçeya Kerboran a bi Mêrdînê ve girêdayî, ji dayik bûye. Xelîla di nava eşîra Erebiya de gundê herî mezin e. Mele Sîrac zaroktiya xwe li Xelîla derbas kiriye. Navê bavê wî Mele Ebdulhekîm e. Mele Ebdulhekîm jî alimekî gelekî hêja bû. Ji malbata …

Nûr Elî Îlahî an jî Ustad Îlahî (z. 11’ê rezberê, 1895 – m. 19’ê kewçêrê, 1974) fîlozof û îcatkerê tembûra modern, hizirvanê ruhanî, hunermend û dadgerê kurd[1] ê ji rojhilatê Kurdistanê ye ku jiyana xwe li ser lêgerîna metafîzîkî ya hebûna mirovan bûrandiye. Jînenîgarî Feylezofê kurd ê îranî Ustad Îlahi, di sala 1895’an de li gundê kurdan Ceyhûnabadê (wê demê gundek bû) ku nêzîkê Kirmaşanê ye ji dayîk …

Leyla Qasim (z. di salê 1952’ê li Xaneqîn − m. 12’ê gulanê 1974’ê li Bexda) yek ji wan keçan e ku di dîroka siyasî ya Kurdistanê de wekî pêşeng û qehremana şoreşgêriyê tê nasîn. Kurtejiyan Leyla Qasim û Cewad Hemewendî Leyla Qasim di nav hevalên xwe de ji yekî hez dikir ku navê wî Cewad bû. Ew hertim bi …

Bilind Îbrahîm Nasir (z. 1974), stranbêj û hunermendekî kurd e. Jiyan Ji akinciyên bajarê Dihokê ye. Malbata wî li devera Şingalê diman. Di sala 1974an de bi sedema têkeliyên wan bi hêzên şorişvan ve, ji aliya rijîma berê ya Iraqê neçar dibin koçber bibin. Di sala 1975an de dihên ber bi Dihokê ve. Di sala 1977an de her li bajarê …

Rojda (z. 1978 li Misircê, bi navê xwe yê fermî Rojda Şenses) stranbêjeke kurd a muzîka kurdî ya nûjên e. Kurtejiyan Rojda di sala 1978’an de li Tutun, gundekî navceya Misircê ya Sêrtê, ji dayik bûye. Di 12 saliya xwe de dest bi xebatên muzîkê kir. Sê salan di nava komên di bin sîwanên HEP û DEP’ê de stran got. …