Bernamegeh KURDÎ

Dengbêj di sala 1964’an de li qeza Silîvayê, li gundê Tilmînê hatiye dinê. Dibistana seretayî xelas kiriye. Ew bi xwe neviyên mîr Bedirxan begê Botî ne. Li gund bi karê cotkarî û paletiyê mijûl dibe. Zewicandî ye û şeş zarokên wî hene.

Dengbêj di sala 1953’an de li qeza Dêrikê, li gundê Balfîsê hatiye dinê. Ew bi xwe ji Melazgirê ne, eslê wan ji eşîra Hesenan e. Mekteb nexwendiye. Ji kar de ketiye. Zewicandî ye û yanzdeh zarokên wî hene. Ji sala 1963’an û vir de ye li Diyarbekirê dijî.

Dengbêj di sala 1954’an de li Licê, li gundê Pîrikê hatiye dinê. Dibistan qet nexwendiye. Zewicandî ye û heft zarokên wî hene. Ji sala 1974’an û virde ye li Amedê dijî.

Felsefeya medan Li Kurdistanê, pêşketinê bi hizir devêt ku baş werina fahm kirin. Ku newina fahmkirin wê deme me ji zêde di pêşketina xwe birê ve neçê. Ji ber vê yekê, divêt ku em li ser demên berê pir bi hizirin û kifş bikin û bênin ser ziman. Dema Medan û hizir …

Abu’l Hesen ‘Elî ibn Nafî anjî bi navê naskirî Ziryab (z. 789, Mûsil – m. 857, Endulus), stêrnas, erdnas, helbestvan, stranbêj û hunermendê kurd e. [1][2] Ziryab xwendekarê Îsheq Mewsilî yê kurê Îbrahîm Mewsilî bû. Piştî ku jêhatîbûna wî di muzîkê de ji ya mamosteyê wî buhurî, neçar ma ji Bexdayê veqete.[3] Wî jî berê xwe da başûrê Spanyaya îroyîn Kordobayê. Li wir melîkê mîrîtiya emewiyan a Ebdurehmanê II. Ew girte cem xwe. Bi vî …

Dengbêj di sala 1937’an de li qeza Hezoyê, li gundê Herbenûsê hatiye dinê. Dibistan qet nexwendiye. Di sala 1963’an de koçî Amedê dike. Ji fukulteya perwerdehiyê teqawut bûye. Zewicandî ye û şeş zarokên wî hene.

Tirşik navê komekê xwarinên pêjgeha kurd e. Gelek cureyên wê hene û mirov dikare bêje, kurdan ji ber ku hinekê tirş e, gelek xwarin wekî tirşik binavkirine. Cureyên tirşikê yên navdar Mixabin lêkolîneke zanistî li ser xwarinên kurdî nehatiye kirin. Kesên ku li ser vê babetê xebitîne jî pirranî li ser herêma xwe …

Alan Botan (z. 1960 li Botanê), hunermend û pêşmergeyekî kurd bû. Alan Botan di sala 1960an de li Botanê ji dayik bû ye. Dema ew 6 salî bû binemala wî çû Başûrê Kurdistanê û li wê derê bi cîh bû. Di 9 salî wî de malbata wî li Başûr Rojavayê Kurdistanê bi cîh bû. Demê ew 21 salî bû di sala 1981ê li Başûrê Kurdistanê bû pêşmerge. Li şoreşê …

Narîn Feqe (z. 1980) stranbêj û hunermenda kurd. Narîn Feqe di sala 1980an de li bajarê Dêrîka Hemko nêzîkî bajarê Qamişlo hate dinê. Di sala 1991an di deh saliya xwe de tevî malbata wê koçî Swêdê kir û li wir bi cîh bûn. Ew keça hunermendê navdar Adil Feqe ye. Albûmên Wê Nalînek (2005)

Jiyan û Zaroktî Rêzan Tovjîn (Jidayikbûn 1978, Dêrika Çiyayê Mazî) Nivîskar, bernamenûs, wergêr. Di 1993’an de dest bi rojnamegeriya kurdî kiriye. Di gelek rojname û kovaran de rojnamegerî, edîtorî, nivîskarî û gerînendetî kiriye. Di salên rojnamegeriyê de hatiye girtin û yek ji wan kesan e ku di temenê zaroktiyê de gelek …

Dengbêj di sala 1946’an de li qeza Pasûrê, li gundê Malêhaf hatiye dinê. Neçûye dibistanê, lê belê ji derve xwendiye û dîplomeya dibistana seretayî stendiye. 43 salan li gund jiyaye. Li gund heywan xwedî kiriye, cotkarî û rezvanî kiriye. 3 salan qaçaxçîtî kiriye. Ji sala 1989’an vir de  ye li Diyarbekirê …

Lo lo Nêçîrvano, Sekvano bihare li vî berî ha li vî berî Avdalo gelo vê sibengê li vî berî ha li vî berî Sekvano, hey malmîrat tu çawa ji xwedê diwêrî Tu ji malê sar dibî Bozî Çaçanî Kapresî çavreş bêşlike Romê davêjî milê çepê Cotê tajîyê kemê resê xezalî …

Dengbêj di navbera salên 1700 û 1800’î de li herêma Serhedê jiyaye. Hevçerxê Evdalê Zeynikê ye. Di civatên mîr û axayan de her tim stran gotiye. Ew û Evdalê Zeynikê jî dane berhev. Evdal zora wî biriye. Dilê Şêx Silo ketiye keça Surmelî Memed Paşa Serayiyê. Memed Paşa keça xwe …