Gelek caran di dema xwendina berhemên nivîskar û şaîrên berê de, ewên ku ne hevçaxê me ne, yek ji rewşên ku di zihnê xwîner de derbas dibe ew e ku xwîner heta radeyekê van nivîskar û kesayetiyan wek kesayetiyên nimûneyî û bê şaşî û çewtî dihesibîne. Nexasim eger piraniya berhemên …
Zêdetir BixwîneBurhan Kemal / KABADAYILAR KRALI KÜRT CEMALİ DESTANI NASIL “KEŞANLI ALİ DESTANI“ OLDU!
ANKARA’DA KABADAYILAR KRALI KÜRT CEMALİ DESTANI NASIL OLDU DA SONUNDA “KEŞANLI ALİ DESTANI“ OLDU!.. Araştırmacı Yazar/Burhan Kemal Dünya tarihi biraz da kabadayılar tarihidir! Anadolu’dan Mezopotamya’ya kadar ne kadar da çok korkusuz kabadayılar gelip geçmişler. Bunlardan biri de Halk Ozanı ve Kahramanı olan Dadaloğlu’dur. Dadaloğlu’nun Anadolu’da (1785 – 1868) yılları arasında …
Zêdetir BixwîneFerdi Sarmış / Hêmanên Folklorê Di Pîyesa “Koçekê Derewîn” De
Kurte Erebê Şemo nivîskarekî êwra edebîyata kurdî ya Kafkasyayê ye. Romannivîsîya wî ya kurdî bi pirtûka wî ya bi navê Şivanê Kurmanca dest pê dike. Romanên wî piranî otobiyokrafik û îdeolojîk in.Di sala 1931an de pîyesa Erebê Şemo ya “Koçekê Derewîn” tê weşandin. Li gorî Rênas Jîyan ku ew di …
Zêdetir BixwîneOcco Mahabad / Dîroka Mewlûdên Zazakî
Mewlûd di tesewifa Îslamê de cihekî girîng digire. Koka vê peyvê ji zimanê Erebî tê. Li gorî kok û bêjeyê bi wateya welîdinê tê binavkirin. Mijara mewlûdan bi giştî jidayikbûna pêxember, heta mirina pêxember bûyer û qewimînên çêbûyî û mucîzeyên ku di vê navberê de pêkhatî ne. Hem di edebiyata …
Zêdetir BixwîneOsman Aydın / Kurdekî Sembola Zîrekî, Wêrektî û Tekoşînê: Xalis Öztürk
Xalis Öztürk, kurê Evdilmecîd Begê ku yek ji serokê Eşîra Sîpkî yên ku berê Êzdî bûne, di serê salên 1800an de bûne misilman e. Xalis Öztürk, yek ji fermandarê berxwedana Kurda yê Agirî’yê ye û li ser têkçûyîna tevgerê derbasî Îranê dibe, bi derketina zagona efûyê ve dîsa vedigere Agirîyê. …
Zêdetir BixwîneÎkram Oguz / Dengbêjî û Axaftina Stranbêjan
Gotinek ji gotinên Fîlozofê Alman Wilhelm von Humboldt e. „Di rastîya jîyanê da welat, ziman bixwe ye. Dûrketina bi hêsanî û bi hêztirin a ji welat jî dîsa bi rîya ziman dibe.“ Mirov dibêje qey Humboldt ji sedsalan berê da li rewşa kurdan ya îroyîn temaşe kirîye û ev gotina …
Zêdetir BixwînePirîskê Mihoyê / Li Welatê Ermenistana Sovyetê Fîlmên Li Ser Kurdan
Ew li ser bingeha romanoka Alêksandr Şîrvanzadê ya bi wî navî hatîye kişandinê. Fîlm li ser evîndarîya Sêyran û Sûsanê ye. Mirazê van herdû bengîyan rûyê kevneşopîya civakê de zû diqûrçime. Fîlm bê denge, 66 deqan dikşîne. Derhênerê fîlmê Hamo Bêknazaryane. Gelekî hewaskar e, wekî fîlma duda li Ermenîstanê sala 1926-an …
Zêdetir BixwîneRewşenbîr Nadir Nadirov Jiyana Xwe Ji Dest Da
Prof. Dr. Nadir Nadirov ev mehekê bû ji ber acizî û nexweşiyê li nexweşxaneyê dihate dermankirin îro li paytexta Qezakistanê Nur-Sultan wefat kir. Nadir Nadirov di sala 6ê Çileya 1932yan de li herêma Nexçîvanê ya Azerbeycanê welidiye. Di sala 1933yan de ew û malbata xwe ji bo Qezakistanê tên sirgûnkirin. …
Zêdetir BixwîneJiyana Seîdê Nûrsî
Bedîuzzeman Seîd Nûrsî, yan Bedîuzzeman Seîdê Kurdî (z. 1878 li Nors/Nûrs, Xîzan − m. 23’ê adarê 1960 li Riha) fîlozof û nivîskarekî Îslamê ye ku jê re Bedîuzzeman (“Di dema wî de kes asayê wî tune”) tê gotin. Di dîroka Îslamê de çar kes xwediyê vê şerefa mezin bûne. Muellifê Kulliyata Risaleyên Nûr e. Digel leqeba Bedîuzzeman, tê zanîn ku navên Seîdê Nûrsî, Seîdê Kurdî, Mela Seîd, Mela Seîdê Meşhûr jî …
Zêdetir BixwîneJiyana Şemsedînê Şehrezûrî
Şemsedînê Şehrezûrî (z. ? – m. 1288’î şûnde ?), metafizîkvan, dîrokzan, bijîşk û fîlozofê misilman yê kurd bû. Ew li ser felsefeya Şîhabedîn Suhrewerdî xebitiye û fikrê Îşraqîtiyê berdewam kiriye.[1][2] Jiyana Şemsedînê Şehrezûrî Şemsedînê Şehrezûrî yan jî Şemsedîn Mihemed bin Mehmûd eş-Şehrezûrî di sala 1250î de li Başûrê Kurdistanê li bakurê Şehrîzûrê hatiye dinyayê. Wî li ser metafizîk, dîrok û felsefeya Îslamê gellek pirtûk nivîsandine, lê tenê pênc pirtûkên wî gihane roja me. Gelek fîlozof di bin bandora …
Zêdetir BixwîneJiyana Dengbêj Nûroyê Meter
Wek tê zanîn Serhed welatê dengbêja ne. Ji alîyê çand û hunerê de gelek dewlemend e. Her çiqas piranîya dewlemendîya xwe ji kevneşopîya dengbêjiyê hildide jî bi xwe re çîrokbêjî, rîtuelên şîn û şahîya jî xwedî kirîye, anîye gîhandîye nifşên nû. Lê dengbêjî çalakîya sereke ya çand û hunera Serhedê …
Zêdetir BixwîneWahdet Ateş / Biroyê Heskê Têlî û Berxwedana Agiriyê
Birhoyê Heskê Têlî, yek ji serokê eşîreta Celalîyan ê ji milê Hesêsorîyan e. Birho niştecîyê der û dorên Agirîyê ye. Di parvekirina Şerrê Cîhan ê Yekem de, mîna hinek eşîretên kurdan Birho jî, bi Osmanîyan re li hemberê ermenîyan û rûsan şer kir. Wekî ku tê zanîn, Dewleta Osmanî dewletek …
Zêdetir BixwîneLi Wanê Malek Dan Ber Gulleyan
Li navenda bajarê Wanê yê Kurdistana Bakur do şev malekê ji aliyê kesan nenas ve hatin gullekirin. Bûyer do şevê di taxa Xaçortê ya navçeya Ipekyolu li kolana Hisar1ê rû da. Li gor agahiyên herêmî li mala ku hatiye gullekirin kuştî û birîndar çênabûne. Ji bo ku kesên êrîşkar bên …
Zêdetir Bixwîne