Zagonên Hamûrabî an jî Destûrên Hamûrabî, ji zagonên ku Hamûrabî yên di dema wî de hatina nivîsandin re tê gotin. Wî, di dema xwe de bi wan zagonan desthilatdarîiya xwe ava kir. Ew zagonên wî, weke zagonên destûrî yên ku cara pêşî hatine nivîsandin têne binavkirin. Lê em dizanin ku di dema …
Zêdetir Bixwîne
Serdema Subaro, Hûrî û Mîtaniyan Heta îro bi qasî ku hatiye tespîtkirin. 6.000 sal berî niha yanî 3.000 sal bz cara pêşî Subaro li herêma Amede jîyane û hukim kirine. Sumer û Akadan bi wateya xelkê navbera herdu çeman, ku paşê Grekiyan ji vê herêmê re bi zimanê xwe gotine Mezopotamya. Piştre navê Subaro bûye Hûrî. Yanî Subaro …
Zêdetir Bixwîne
Geliyê Zîlan geliyekî ku dikeve bakurê deşta Erdîşê ber bi çiyayên Eledaxê ve. Li derûdora 15-20 km dûrî bajarê Erdîşê, di navbera Erdîş û Giyadînê de ye. Li parêzgeha Wanê ye. Di meha tîrmeha 1930î de leşkerê tirk ketiye ser gundên Zîlan û komkujiyeke mezin çêbûye. Ji vê bûyerê re dibêjin Komkujiya Geliyê Zîlan. Li gorî rojnameya tirkî ya Cumhuriyet a …
Zêdetir Bixwîne
Enfal navê komkujiyeke (tevkujiyeke) li Başûrê Kurdistanê ji aliyê sazûmaniya Be’s ve hatiye pêk anîn e. Navê xwe ji ayeta Quranê ya Enfalê digire. A rastî Enfal ne navê qetlîamekê ye, lê navê rêze-tevkujiyan e. Pêla dawî ya Enfalê di 23ê sibata 1988an de li dijî hêzên YNKê li Silêmaniye destpêdike. Li Dola Caf (Cafetî) tevkujî tê destpêkirin û di 6ê îlona 1988an de li Zaxoyê bidawî dibe. Ji Zaxoyê heya Çiyayê Hemrînê ti wargehekî kurdan nayê hîştin. Dîsa …
Zêdetir Bixwîne
Komkujiya Helebceyê bûyerekî di 16ê adara 1988an de çêbû, dema ku balafirên şerên artêşa Iraqê bombeyên kîmyewî li ser bajarê Helebçeyê barandine. Di nava çend saetan de li Helebçe û derdora wê qasî 3200-5000 şêniyên Kurd şehîd bûne pakrewan bûne û bi 10 hezaran jî birîndar bûn. Wek Kurdan û rayagiştî bi navê “enfal” jî tê bi navandin. Enfal navê komkujiyekî …
Zêdetir Bixwîne
Kurdên Azerbaycanê navê yek ji komên diyasporayên kurdên li Qefqasyayê ye. Dîroknas dibêjin ku hebûna kurdên li Azerbaycanê digihêje heta 9emîn sedsalê. Li gorî vê yekê eşîrên kurd ên koçer di sedsala 9em de xwe li herêma di nava Qerebax û Zengezur de bi cih kirine. Di wê demê de 600 malbatên kurd di bin pêşgirtina Mihemmed Sefî Siltan de ji împeratoriya îranî koçî …
Zêdetir Bixwîne
Kurdên Gurcistanê yek ji komên diyaspora kurdan a kurdên nefî ye. Ev di serê sedsala 20an de ji bakûrê Kurdistanê hatine nefîkirin. Di 20emîn sedsalê de pirraniya wan ji ber sedemên olî (cûdakirina olî) ji Emperatoriya Osmanî koçî Emperatoriya Rûsî û xwe li erdên gurcî bi cih kirin. Îro kurdên Gurcistanê bi giranî li dora Tbilîsî (paytexta Gurcistanê) û …
Zêdetir Bixwîne
Kurdên Ermenistanê an jî Kurdên Rewanê yek ji gelên kêmjimar li Ermenistanê ne. Li Komara Ermenistanê kurdên êzîdî û yên misilman cûdayî têne hijmartin. Baweriya fermî ya dewleta Ermenistanê ew e ku êzîdî ne kurd in û zimanê ku pê diaxivin, kurmancî, bi pêkenî wek êzdîkî tê binavkirin. Kurd bi giranî li rojavayê Ermenistanê bicîh bûne. Gava ku hukumeta Sovyet hate damezirandin, kurdan ewil alfabeyên …
Zêdetir Bixwîne
Dûgela kurdên Loristanê (Hezarhespî an jî Fedlewî) di sala 1115’an de ji aliyê Ebû Tahir ve hatiye damezirandin. Di serdema Hezarhesp de Loristan dugelek dewlemend bûye. Kurdên koçer li bajarê Loristana mezin û li Şolistanê hatine bi cîhkirin. Di serdema “Atabeg” Tekle dugel ketiye bin destê Mongolan. Ev dugelê Kurd 309 sal jiyaye. 13 heb serwerên vê dugelê kargerandiyi. Ev dîroka Loristan di pirtûka Şerefname ya …
Zêdetir Bixwîne
Dîroka Kurdistanê, destpêka wê, diçê hate deme Sumeriyan û hwd. Piştî Sumeriyan re, deme Babil û Aqadiyan û pişt wê re deme duyemin ya Sumeriyan li ber Diclê û Firatê dijî. Piştî wan deman re, birêzê li dûv hevdû, demên Urî, Hûrî û Mîtaniyan, Gûtî û Naîriyan dtêne jîn kirin. …
Zêdetir Bixwîne
ÇETÎN LODÎ Dema sibê rabu dest rûyê xwe şûşt taştê amede bu, ew û dapîr û bapîrî xwe û birayê ê ji xwe mestir rûniştin bismîlah nanê xwe xwarin. Lê dapîr li ber xwarinê de digiriya got : ji warisê sê me ev herdu mabun kalo we ew jî diçin …
Zêdetir Bixwîne
Soran Hemereş Wergera Ji zaravayê Soranî: Muhsîn Ozdemîr Dema ez zarok bûm di nava civakeke windabûyî di xwe de, gelekî kêfa min bi naskirina pêşbînîkerê navdar ê cîhanê Nostradamos re dihat. Ew mirovê Fransî nêzîkî sala 1503an li Fransayê ji dayik bûye û pêşbîniya gelek bûyerên piştî xwe kiribû. Her …
Zêdetir Bixwîne
Mehmet Şahin Di ber êvara 12’ê tîrmeha 1930’an de leşkerên tirk bi ser gundan de digrin. Zarok, jin, kal û pîrikên 90 salî jî dinavde niştecihên 44 gundên heremê di Geliyê Zîlanê de kom dikin û di 13’ê tîrmehê de bi awayeke hovane bi ser wan de gulê dibarînin. Komkujiya …
Zêdetir Bixwîne