KURDÎ

Mehemed Mewlûd an jî Mem (z. 1927 Şeqlawe – m. 1987) çîroknûsekî kurd e. Mehemed Mewlûd di sala 1927an de li Şeqlawe, li Kurdistana Iraqê hatiye dinyayê. Wî di salên xwe yên xortaniyê de çîrokên xwe di kovar û rojnameyan de dane weşandin. Heta niha du cild çîrokên Mem hatine weşandin. Cildê yekê di sala 1970ê de û cildê dudan jî di sala 1984an de …

Avaniya Tebatî Kürtçe’de “edilgen çatı”dır. İngilizce’de bunun karşılığı “passive voice”tur. Bir cümlenin aktif kullanımında yüklemi yapan bellidir ve özne olarak adlandırılır. Pasif kullanımında ise özne yüklemden etkilenir. Ayrıca eylemi yapanın, yani öznenin bilinmediği veya önemli olmadığı durumlarda pasif kullanılır. Kürtçede edilgen çatı “hatin” fiiliyle kurulur. Hemen bir örnekle açalım, daha sonra tek …

 Rengdêrên Çawaniyê  Rengdêrên Namdariyê  Rengdêrên Diyarker  Rengdêrên Nîşanî  Rengdêrên Jimarîn  Rengdêrên Jimarîn yên Resen  Rengdêrên Jimarîn yên Rêzîn  Rengdêrên jimarîn yên Dabeşiyê  Rengdêrên Jimarîn yên Kesrî  Rengdêrên Nediyariyê  Rengdêrên Pirsiyariyê  Ravekên Rengdêran  Payeya Rengdêran  Biçûkirina Rengdêran …

Kürtçede Ad Çekimleri A) Belirli durumdaki adın çekimi 1) Özne durumu ya da yalın durum: Özne durumunda belirli ad, cinsi ve sayısı ne olursa olsun, yalın biçimini korur, yani EK ALMAZ. a) Tekil eril: Hesp hat. (At geliyor.) Mirov dixwe. (Adam yemek yiyor.) b) Tekil dişil: Mehîn dibeze. (Kısrak koşuyor.) Dotmam dikene. …

Kürtçede Şahıs Zamiri a) Özne durumunda şahıs zamirleri: Ez (ben) Tu (sen) Ew (o) Em (biz) Hûn (siz) Ew (onlar) b) Tümleç durumunda şahıs zamirleri: Min (beni) Te (seni) Wî (eril) /Wê (dişil) (onu) Me (bizi) We (sizi) Wan (onları) Örnek: Tu min dibînî. (Beni görüyorsun.) Ji bo te (Senin için) **Eğik durumdaki şahıs zamirleri, iyelik rolü de üstlenir: Hespên min, te, wî/wê, me, …

KÜRTÇEDE ZARFLAR Dİ KURDÎ DE HOKER Ekoyê Cemil Zarflar, fiillerin durum, sıfat, yapım, yer, sayı ve zamanlarını belirtirler. Zarfların sıfatsız hiç bir anlamları yoktur. Sözcüklerle birlikte kullanıldığında, fiil ve sıfatların anlamlarını değiştirmeye yardıncı olurlar. Yer ve zaman, durum ve kıyaslamada kullanılan isimler zarf olarak devreye girebilirler. Zarflar isim olmalarına rağmen, …

1 Onüçüncü Ders – Waneya Sezdehem KÜRTÇE’DE BAĞLAÇLAR – Dİ KURDÎ DE GÎHANEK Ekoyê Cemîl Cümle içinde aynı görevde olan ya da anlamca birbiri ile ilgisi olan kelimeleri, sözcükleri ve cümleleri bağlayan sözcüklere Bağlaç denir. Edatlar sözcüklere anlam kazandırırken, bağlaçlar ise onları birbirine bağlar. Bağlaşlardan bazıları ek bazıları ise kelimedir. …

Xwe Zamiri Kürtçede de, Türkçede olduğu gibi bir ‘kendi / kendisi’ (xwe) zamiri vardır. Bu zamir iki cinsin (eril-dişil) ve bütün sayıların (tekil-çoğul) üç şahısında da hep aynı biçimde kullanılır ve daima Türkçedeki ‘kendi’ anlamını verir. Xwe bir cümlenin içinde tümleç olarak kullanılan ve ister doğrudan ister dolaylı biçimde özneyi temsil edecek …

KÜRTÇEDE EDATLAR 1 Daçek (Edat) Kürtçe’de edatlar.. 1- di … de: (Daha çok Türkçedeki de ve da anlamını verir. Kürtçede ise ağırlıkla ‘bir şeyin içinde anlamında’ kullanılır. di … de edatı gözle görülmeyen durumlar için kullanılır.) Örnek (Mînak) di sandiqê de (sandıkta / sandığın içinde) di binê kursiyê mezin de (büyük sandalyenin altında) di erdê …

Kürtçe Şahıs Zamirleri / Cînavkên Kurdî (1. Grup) – I – – Roj baş, tu kurdî zanî. – Belê, ez kurd im. Ya tu‘ – Erê, ez jî kurd im. Lê ew‘ – Ew jî kurd e. – Ez, tu, ew kurd in. – Erê em kurd in. – Hûn jî kurd in’ – Na! Em laz in. – Ez, tu, ew kurd in… – Belê, em kurd in. Hûn jî laz in. …

Dema boriya têdeyî, geçmişte yaşadığımız ve sona ermiş olayları anlatmak için kullanılır. İngilizcedeki karşılığı “simple past tense”tir. Geçmiş zamanı öğrenmenin yolu, fiillerin geçişli mi yoksa geçişsiz mi olduğunu anlamaktan geçer. Nedir bu geçişli ve geçişsiz fiiller bir bakalım: Geçişli fiiller (Lêkerên gerguhêz): Nesnesi olan ya da nesne alabilen fiillere “geçişli fiil” …

Jîr Dilovan nivîskar û wergêrekî kurd e. Sala 1956’an li gundê Hêştireka Midyadê hatiye cîhanê. Dibistana seretayî li gund, ya navîn li Midyadê û dibistana mamostetiyê jî li Kirşehir bajarê Tirkiyeyê, sala 1975an qedandiye. Dû re jî xwendina xwe ya bilind li Zanîngeha Anatolî ya Eskîşehirê kuta kiriye. Di gelek kovar û rojnameyan de nivîs û helbestên …

Nivîser û Rojnamevan Izet Findî Navê wî yê sê qolî (Izet Findî Yehya) ye, di bîyavê nivêsîn û karî de pêtir bi navê (Izet Findî) berniyase û berhemên xwe weşandine. Li sala 1960 an li Duhokê ji dayik bûye. Xwendina xwe ya (despêkî, navincî, amadeyî) li Duhokê bi dawî aniye. …