KURDÎ

Ebdullah Ubeyd an Mele Ebdullah Ubeyd kurê muftiyê Zaxoyê Mele Ehmedê Bîrkanî ye. Alim û nivîskarekî kurd yê sedsala 18’an e. Gelek pirtûk li ser dîn û fenê nivîsiye. Di sala 1793an de wefat dike.

Kerîm Husamî (*1926 li Mehabadê – 6’ê kewçêrê 2001 Stokholmê) nivîskar û siyasetmedarekî kurd bû. Jînenîgarî Kerîm Husamî di sala 1926ê de li gundê Bayram li navçeya Mehabadê li Kurdistana Îranê ji dayik bû. Di sala 1954ê de ew ji ber karê xwe yê siyasî ji aliyê rêjîma Şah a Îranê ve hate girtin û sê sal di zindanê de derbas …

Roya Tûloyî, (Roya Tuloui), (* 1966 li Bane, rojhilatê Kurdistanê) rojnamevan, çalakvana mafê mirovan û femînîsteke kurd e. Jiyan Piştî bidawîkîrina dibistanê li Baneyê, perwerdeya patolijiyê dîtiye. Demekê berpirsiyariya kovareke jinan kiriye ku navê wê Razan bûye. Ev kovar sê hejmaran dertîne li bajarê Sineyê. Ji aliyê dadgehên Îranê ve tê qedexekirin, girtin. Tûloyî bi navê Komeleya jinên kurd bo alîkariya …

İrfan Aktan rojnamevan û nivîskarekî kurd ê tirkînûs e. Aktan sala 1981’î de li Gewerê, gundê Befircan ji dayik bûye. Zankoya Enqereyê, beşa rojnamevaniyê bi dawî kiriye. Di rojname û kovarên wekî Birgün û Expressê de xebitiye. Berhemên wî (bi zimanê romî) Nazê/Bir Göçüş Öyküsü – Nazê/Çîroka koçberiyek (weşanên Iletişim Yayınları) Zehir ve Panzehir – Jehr û Panjehr (weşanên Dipnot …

Azad Kurdî (z. 1978 li Ûrmiyê) rojnamevanekî kurd e. Azad Kurdî di sala 1978’a li bajarê Ûrmiyê li Rojhilatê Kurdistanê hatiye dinê. Azad Kurdî niha berpirsiyarê Desteya Weşana Heftenameya Agirî ye.

Zekeriya Husênî, yan Çiya Mezin, nav bi farsî, ذکریا حسینی, helbestnivîsekî ciwan ê kurd e ku di sala 1371ê şemsî, anku 1993ê zayînî de, li Belecuka Xoyê (Rojhilatê Kurdistanê, Îran) hatiye dinê. Berhem   Ey însan Bû kû dimeşî Li wê taliê geşî Yanjî li badê meşî Jî hemberi xwdîyi wê erşi Rû sibî yanjî reşî Pir însan axên maşîn …

Şihabedînê Suhrewerdî (b. 1155, li Rojhilata Kurdistanê – m. 1191 Heleb, Sûrî) fîlozofê îslamê yê bi eslê xwe kurd e, damezrênerê fikrê îşraqîtiyê ye.[1] Jiyana wî Di felsefeya rojhilata navîn ya li dû îslamê de fîlozofê herî bandordar e. Bi fikr û ramanên xwe rê li pêş piraniya fîlozofên misilman û gelek fîlozofên ewropayî vekiriye. Niha gava me felsefeya wî ji we re diyar kir, hûn ê bibînin ku birastî jî …

Ebdullah Pîrebab li Rojhilata Kurdistanê li bajarê Mehabadê li gundê Duhbikirê jidayikbûye. Pîrebab li ser geometrî, topografya û cebîrê pir zane bû. Gelek xebat kiriye li geometriyê.[1] Li ser pirtûkên Behaedîn Amilî, El-Bîrcendî û  Zekeriya Qezwînî rexne çêkiriye. Bi xwe di dibistana Ebas Axa de perwerde daye û di sala 1900î de wefat kir. Çavkanî ↑ Mehmet Çağlayan, Şark Uleması

Muzafer Pertewmah an Farisî: مظفر پرتوماه‌, (z. 1939 – m. 2006) Zanyarê kurd ê fizîka nukleer e. Ji Rojhilata Kurdistanê ye.

Emerê Suhrewerdî an jî Şihabedîn Ebû Hefs Emerê Suhrewerdî (1145 Îran, Suhrewerd – 1234 Bexda) yek ji fîlozofên kurd e[1] Ew hemwelatiyê Şihabedînê Suhrewerdî ye. Çavkanî ↑ http://www.alahazrat.net/islam/sheikh-shahabudin-umar-soharwardi.php

Evdilqadirê Suhrewerdî yan jî navê kunya wî yê naskirî Ebû Necîb Suhrewerdî yek ji kesên kurd ên Suhrewerdê ye di sala 1097an de li Rojhilata Kurdistanê ji dayik bûye. Alimekî îslamê yê şafiî ye. Bi xwe apê Şihabedînê Suhrewerdî ye[1] Di sala 1168an de wefat kiriye. Berhem 1) Adab-ul-Muîdîn 2) Şerh-u Esma-ul-Husna 3) Muhtasar-i Mişkat-ul-Mesabih lîl-Bexawî 4) Musannef fî Tabaqat-uş-Şafiîyye[2] Çavkanî ↑ http://tevhidonderleri.com/abdulkadir-suhreverdi.html ↑ http://www.pandora.com.tr/urun/dervisligin-adabi/292908

Mihemed Nurî (1926-2009) nivîskar û helbestvanekî Rojhilatê Kurdistanê ye. Di sala 1926an de li navçeya Gewrika Bokan hatiye dinê.

Muhemmedê Mamlê (z. 1925 − m. 13’ê rêbendanê 1999), hunermendekî kurd e. Muhemmedê Mamlê di 74 saliya xwe de, roja 13 çileya sala 1999’an piştî nîvro, li Rojhilatê Kurdistanê li bajarê Mehabadê jiyana xwe ji dest da. Mamlê li goristana Mehabadê ya bi navê Bûdak Siltan hate definkirin. Muhemmed Mamlê di sala 1925’an de li bajarê Mehabadê ji dayik dibe, di serdama Komara Mehabadê de bi …