KURDÎ

Kamiran Alî Bedirxan (1895-1978) û rojnamenivîsê kurd û yek ji lawên malbata mezin a kurdan malbata Bedirxaniyan bû. Kamiran Alî Bedirxan birayê Celadet û Sureyya bû. Di 21’ê tebaxa 1895‘an de li Stenbolê hatiye dinyayê. Wî li Almanyayê doktoraya xwe ya hiqûqê da. Paşê li Bêyrûtê bi cih bû û …

Elî Herîrî (anku, ‘Elî Herîrî, E’lî Herîrî yan Elî Termaxî (1009/10-1077/78) nivîskarekî klasîk ê kurd e. Li gor rojhilatnas û kurdologê rus Alexander Jaba Elî Herîrî di sala 400’î ya koçî (1009/1010’ê zayînê) de li gundê Herîrê ku girêdayî Şemdînanê ji dayik bûye. Li gor Jaba Elî Herîrî yek ji kevintirîn helbestvanên kurdî ye. Elî Herîrî bêgoman yek ji helbestvanên pêşî yêkurmancî ye. Dîsa …

Şeroyê Biro yek ji dengbêjên navdar ên ku li Radyoya Êrîvanê kilam gotiye ye. Li Bakurê Kurdistanê li Îdirê ji dayîk bûye û di komkujiya Ermeniyan de mînanî Kurdên Êzîdî ya bi malbatî ji zilma dewleta Tirk reviyane Gurcistanê. Lê Şeroyê Biro ji kurdên Êzîdî nîne. Kilama wî ya Zeriyê meşhûr e. Li gundekî Tiflîsê dijiya û di salên 70’î de di 82 saliya xwe de jiyana …

Baba Tahir yan Baba Tahirê Uryan yan jî Bawa Tayer (bi Kurdiya Başûr), hozan, helbestvan, fîlezof û derwêşekî Kurd bû ku bi sedsala 11em li bajarê Hemedan de dijî. Naverok 1 Naznav (Leqeb) 2 Jiyan 3 Helbestvanî (Honrawebêjî) 4 Hindek Ji Helbestan 5 Helbestên Tev-Kurdî 6 Helsengandina Zimanê Çarîneyên Baba Tahîr Ligel Kurdî, Lûrî, Farsî 7 Helsengandin Ligel Hewramî, Kirmanckî, Lûrî, Farsî 8 Girêdanên derve Naznav (Leqeb) Naznav (leqeb)ê wî “Baba …

Miletê ku dîroka xwe bi destê xwe nenivîsandibe, ji koka xwe, ji çand û hunera xwe, heta dem tê ji zimanê xwe jî dûr dikeve. Dîroka ku nehatibe nivîsandin, herçiqas bi devki derbasî nifşên nû bibe jî, kêm û nîvco dimîne. Wek mînak; gelek kilam û stran, çîrok û destanên …

”Derbarê vê berxwedanê de, şaşiyeke xuya ya ku ji hêla dîroknasan ve tê kirin, li ber çavan e. Kurd jî tê de, hin dîroknas ev berxwedan wek berxwedaneka herêmî an jî malbatî-eşîrî didin xuyan. Ev ezbereka şaş û neheq e. Dibe ku ne birêxistinkirî be, lê pêşengên berxwedanê, Mihemed û …

Dengbêj di sala 1958’an de li qeza Farqînê hatiye dinê. Eslê wan ji Helebçeyê ye. Mekteba seretayî xelas kiriye. Zewicandî ye û çar zarokên wî hene. Li Amedê dijî.   Hûn dikarin jiyannameya xwe bişînin vê navnîşanê: bernamegeh@gmail.com

Helbestvan Yasîn Hisên di sala 1970’î de ji dayik bûye. Hisên di sala 1990’î dest bi nivîsînê kir: bi çend cûreyan ji gotar ta helbestê, û di gelek rojname û kovaran de berhemên wî hatin weşandin. Ew ne tenê helbestvan e, lê tembûrvanekî pir baş e û wî di komên …

Destpêk Di edebiyata klasîk ya kurdî da Melayê Cizîrî dîsîplîneke bingehîn e. Dîwana Mela ji aliyê teşe û naveroka xwe va ji bo serkeftina edebiyata kurdî mîlad e. “Melayê Cizîrî yekem helbestvanê Kurd e ku bi terzê edebîyata klasîk a rojhilatî dîwaneke bi kurdî anîye holê.”[1]Melayê Cizîrî, nûnerê ekola tesewifê …

Wergerandina ji soranî: Roşan Lezgîn Mela Selîm Efendî yek şêxên mezin ên Hîzanê bû, ji ber ku li gor wexta xwe gelek têgihîştî û zana bû lewma jî bibû cihnişînê Şêx Sebgetullahê Hîzanî yê ku di heman demê de şêxê Hîzanê bû jî. Ji ber ku Mela Selîm Efendî doza kurdayetiyê …

Guhertinên dîrokî çawa girîngiya xwe ya neteweyî hene wiha jî di çarçoveya welatek de girîngiya xwe hene. Guhertinên dîrokî ew in, ku nexşeya (xerîte) cîhanê diguherînin û bandora xwe li ser paşeroja polîtîkaya navnetewî dikin. Di encama van guhertinan de hin dewlet têne herifandin û hinên din derdikevin holê. Bi …

Şahbanûya Kurda Jinemîra Balerîna: Leyla Bedirxan Yekemîn hunermenda Kurd ya baleyê ye û wek prensesa Kurd navdar e. Di sala 1903an de li Stenbolê ji dayîk bûye. Dîya wê Henrîette Hornîk e û cihûyek diransaz e. Bavê wê Evdilrizaq Bedirxan e. Ji ber sirgûna bavê, malbat koçî Misirê dike. Zartîya …

Ebdo Elanî bi vê keda mezin  hunermendek nemire, ji dewlemendiya herêmên Botanê zîl daye, sembolek yê hunera deşta wê ye li Dêrika Hemko şax daye.   Hunermend Ebo Elanê ew yekemîn hunermendê herêma Botanê ye,yê ku stirana devikî li amûretê siwar kirî. Yek ji aferînerên hinerê stiranê ye. Zelabînek di …