KURDÎ

Gelek kilam û stranên gelêrî yên Kurdî wekî destanên jiyanê ne. Ji ber ku ev kilam û stran kêm tên lêkolînkirin, çîrokên gelek ji wan nayên zanîn. Yek ji van stranan jî strana ‘Husna Canê’ ye. Strana bi navê ‘Husna Canê’ hema bêje tevahiya gelê Kurd dizane, lê der barê …

Îro ez ê ji we re qala strana “keleşo” û çîroka wê bikim. Helbet bi dehan versiyonê vê stranê hene lê bi îhtîmalekî mezin çîroka ku ez ê bidim pêşberî we ya heqîqî ye. Niha çend versiyon hene li ser înternetê û ew jî bi cudahiyên piçûk hema bêje wekî …

  Şewq û şemalê dida bejn û bala te Edulê! Strana Edûlê ya bêhtir bi dengê nemir Gerabêtê Xaço heta roja me hatiye, mîna duetekê hatiye hûnandin. Stran mînakeke balkêş a hêza gotinê, mubalexa û hîcw e. Bêgûman dema Edûlê tê gotin, yekser Edûlêya keça Temir Paşa, serokê eşîra Mila …

 ÇÎROKA HIZNA XANIMÊ Û BEDRANO Hizna û Bedran zarokên mamê hevdû ne. Berî ku werin dinê bavê wan sozê zewaca wan didin. Li herêma Semsûrê du birayên bi navê Emer û Hesen hebûne, ji hevdû pirr heskirine. Soz didin hevdû ku zarokên wan qîz û law çêbin wê bikin heman …

Têkçûna Tevgera 1925an û Damezirandina Xoybûnê Îsal li ser tevkujîya Gelîyê Zîlan, 89 sal derbas bûn. Gelîyê Zîlan, navê herêmek e û dikeva rojavayê bakurê navçeya Ercîşê û ev herêm giş bi girêdayî bajarê Agirî ye. Di herêma Gelîyê Zîlan da eşîretên wekî Heyderan, Xwêtî, Kalkan, Bekiran û Ademan dijiyan. …

Siyabend 20ê tebaxa 1964an, li gundê Hebilkenda Masîsa Yêrevana Ermenistanê ji diya xwe dibe. Navê gund paşê dikin Kalînîn. Di malbateke rêncber de mezin dibe. Jiyana zozanan tu caran ji bîra wî naçe. Li gund her sal çûyîna zozanan ‘dewleta’ wî bûye. Heta sala 1985an jî kêfa çûyîna zozanan dibe …

Ew kurê şêx Îsayî kurê Baba Eliyê Hemedanî û Dayrakê keça Husên Begê Caf e. Ew di 1272yê de li gundê Berzinceyê ji dayik bûye, di sala 1388ê de li gundê Pirdîwerê li Hewramanê mir û gorê wî niha li gundê Şêxanê, nêzîkî ava Sîrwanê, li devera Hewramanê ye. Gora …

Carek ji cara, mame Xidir kerê xwe hilda çû dara, le bû wexte êvara. Mamê Xidir bala xwe daye Gurekî ji we da hat, çû lêxist kere wî xwar! Mamê Xirdir je ra got; ey heywanê hovê liar, qe li berûya jêrin tunebûn berx û kar, tu hat te kerê …

Ezîz Şahrox sala 1938’an li bajarê Mehabadê ji dayîk bûye. Evdila bavê wî û bavkalê wî ji Bijê ji Başûrê Kurdistanê ne. Bavkalê wî dema ku ciwan bûye hatiye Îranê û li gundekî devera Mengûrê niştecih bûye û bi keçek ji êla Mengûrê re zewiciye. Diya wî Amine ji malbata …

Tahir Silêman Sernivîskarê rojnama “Diplomat”ê, sala 1954’ê li Komara Ermenistanê, nehîya Vêdiyê, gundê Xalîsê ji dayîk bûye. Piştî xitimkirina Dibistana Navîn li Serbajarê Azerbaycanê Bakûyê, li Unîvêrsîtêta Pêdagojîyê da wekî xwendevan bi zimanê Azerî tê pejirandinê, zanîngehê di sala 1980-an kuta dike. Piştî xitimkirina zanîngehê vedigere Ermenistanê, nahîya Vêdîyê alana …

Berxwedana Kela Dimdimê ne çîrokek çêkirî ye, belkî rûdaneke rastîn a dîroka me ya azadîxwaziyê ye. Rûpelekî dîroka siyasî ya Kurdistanê ye ku serwer û bindest rastî hev hatine û kurdan serî netewandine Dem û çax: Sedsala 17’an, sala 1609 zayînî (1018 Hicrî Qemerî). Cih: Herêma Ûrmiyê, rojhilatê Kurdistanê. Sedem: …

Evdalê Zeynikê, hunermendê bi nav û deng ê wêjeya devkî ya Kurd û Kurdistanê, dengbêjê dîwana Surmelî Memet Paşa, di serê sedsala 19’an de li gundê Cemalwêrdîyê yê li ser navçeya Dutax a Agiriyê  ye ji dayik dibe. Piştî dengbêya  bi salan a bi kêfxweşî û bi serfirazî têr û …

Navê wî Mubarek Şa ye û naznavê Şa Xoşênî lê hatiye kirin û hinek dibêjin Baba Xoşîn jî her ew e. Ew di sala 1015-yê de li Loristanê di malbateka dewlemend û ji serdarên Loristanê de ji dayik bûye. Li gor efsaneyên ola Yarsaniyê Şa Xoşîn ji dayika xwe Mama Celale keça …