Bernamegeh KURDÎ

(jdb. 8 sibat 1828, li Nantesê, li devera Pays de la Loire, Fransa – m. 24 adar 1905 li Amiensê li devera Picardie, Fransa) Jules Gabriel Verne nivîskarekî fransayî bû. Jules Verne wekî Hugo Gernsback, Kurt Lasswitz û H. G. Wells yekek ji nivîskarên mezinê wêjeya Honaka zanistî tê nasîn. …

 (28.02.1533 – 13.09.1592) Michel de Montaigne an jî Michel Eyquem de Montaigne yek ji giringtirîn nivîskarê Ronesansa edebî ya fransî ye û damezrînerê ceribanê wekî forma wêjeyî ye. Nivîskar di 28ê sibata 1533’an de li Château de Montaigneyê, Fransayê ji dayîk bûye. Di fakulteyên Hiquq û Felsefeyê de xwendiye. Di 1562’an de tevlî artêşa qralî dibe. Di 1572’an de dest bi nivisandina berhema …

Yekemîn pûlê postayê yê kurdî berî nêzîkî 100 salan ji aliyê Hikûmeta Kurdistana Başûr (Hikûmeta Şêx Mehmûdê Berzencî) ve di meha çiriya pêşîn a sala 1923’an de hatiye derxistin û di warê muemeleyên nava dewletê de wek pûlê malî hatiye bikaranîn. Li gor agahiyên Tariq Cambaz ku di rojnameya el-Îttihad …

Laleşê Nûranî, pêxemberê ola êzîdî ye. Ew, li gorî bawermendên êzîdî, pêxemberê ku xwûdê şandiya ser rûyê erdê ye. Êzîdîti, olekê ku herî kevnara ye. Dîroka wê ya olî ji hemû olên din yên ku hatine û çûne re bûye Ilham. Ji ber ku ola êzîdîtiyê berî hemûyan derketiya û hebûya, ji wan …

Tirbeya Hesen Beg a Xoşebê, yek ji tirbeyên dîrokî yên Wanê ye. Di sala 1585’an de, odeyeke medreseyê rakirine û tirbe li tenişta mizgeftokê ve goşeya başûrava ya medreseya Hesen Begî ve çêkirine ji ber şehîd ketina Hesen Begî ya Tebrîzê de gora wî anîne Xoşebê û ew di vê tirbeyê de …

Kumbeta Zortûlê ya Ercîşê, bermahiyeke dîrokî ya Wanê ye. Di nava zeviyên nezikî gundê Zortûla Ercişê de cih digire. Ji ber nebûna nivîsteka wê ne diyar e ku ev kumbete kî çêkiriye û ji aliyê kê ve hatiye avakirin. Lê tê texmînkirin ku di serê sedsala 15’an de ji şexsîyetekî …

Tirbeya Helîme Xatûnê, tirbeyeke dîrokî ya Wanê ye. Tirbeya Halîme Xatûnê ya li Westanê ji aliyê Melîkê Selçûqiyên Anatoliyê Îzetîn ve di sala 1335an de, ji bo keça wî Halîme Xatûn hatiye çêkirin. Tirbe, bi mînakên hostetiya kevirîn ve girîng e, û li cihê tirbeyê gorên Akoyûnî û Karakoyûnî jî balê dikişîne. …

(15ê kanûna paşîn 1622 – 17ê sibatê 1673) Jean-Baptiste Poquelin, an bi navê xwe yê navdar Molière  yek ji nivîskarên şanoyê û şanogerên fransî yê navdar e. Di dibistana College de Clermont de perwerdeyê dibîne. Di sala 1643an de komek şanoyê ya bi navê Illustre Theatre dadimezirîne û navê Molière li xwe dike. Di demeke kurt de Molière û koma xwe navdar …

 Seqiz yek ji navçeyên Parêzgeha Kurdistanê ye li Rojhilatê Kurdistanê ya girêdayî dewleta Îranê. Navenda vê navçeyê bajarê Seqize û Sahêw jî bajarek din ê girîng e li vê navçeyê de. Ev şaristan li bakûrê Parêzgeha Kurdistanê cih digire. Seqîz li bakur Bokan (navçe), li rojhilat Dîwandere (navçe), li başûr Merîwan (navçe) û li rojavayê xwe jî cînarê Banê ye …

Serdeşt yek ji bajarên parêzgeha Urmiyê û bajarekî binavûdeng a kurd li Îranê ye. 1546 m bilindahiya wê ji ruyê avê ye. Ew li bakûrê rojavayê Îranê li parêzgeha Urmiyê. Xelkê Serdeştê bi zimanê kurdî zaravayê Soranî Mukiryanî dipeyivin. Piraniya xelkê Serdeşt ku pêtir ji 125.000 e kurd in. Li navçeyên bajêr, eşîr û êlên wê Li herêmê êlên Begzade, Gewrek (Gawerk) …

Dêreke suryaniyên ortodoks e li hundira Sûra Amedê ye. Tê texmînkirin ku di sedsala 3’an hatiye çêkirin; dîroka wê heya sedsala sêyem tê zanîn. Bi arkîtektiya romayî û bîzansî hatiye çêkirin. Di nava baxçeyê dêrê de goristanên gelek oldaran hene. Tê zanîn ku berê jî wekî perestgeh hatiye bikaranîn. Patrîkê 2’yem Yaqûb ku ji Dêra Zehferana Mêrdînê hatiye, heta sala 1871’ê ku koça dawîn kiriye, li vir …

Mervan Serhildan    Li vî diyarî; kê çi bigota, çawa bigota, bi kîjan şêwazê bigota û li ku derê jî bigota, teqez dijberek ji ber nigan radibû. Lê her dijberiyek jî heta astekê bû; bi sînor bû, bi mebestekê ve girêdayî bû, ji neqebekê wê de nediçû. Di civatan de herkes …

Şarîkurd an Şarêkurd an Dehkardu an Dehkurd paytexta perêzgeha Çarmihal û Bextiyarî li Îranê ye, gelê wî şehrî bi piranî Lur in, Kurd û fars jî hene. Dehkord di nivîsarên dîrokî de kêmtir tê gotin; Agahdariya rastîn li ser çêbûn û avabûna Dehkord û taybetmendiyên civakî û aborî yên niştecihên …