Pîlvank navê eşîr û ocaxeke Dêrsimê ye. Eşîra Pîlvank li Dêrsimê bi taybetî li navçeya Pêrtagê dijî, belê gundên pîlvankî li Mazgêrd û Mamekîye jî hene. Hin şaxên vê eşîrê koçberê Şîranê (Gumuşxane) û Avşînê (Gurgum) bûne. Gelheyê pîlvankan tenê li Dêrsimê qasê 10.000an tê texmîn kirin. Pîlvankî hemû Qizilbaş (Elewî) in û bizedêyî bi zaravayê Kurmancî diaxivin, hinek jî …
Zêdetir Bixwîne
Cûdîkan navê eşîreke Reşî, li Qonyeyê ye. Cûdîkan li Yunak û Qulûyê dijîn. Navê xwe ji Çiyayê Cûdî girtine. 15 gundên Cûdikanî li herêma Yunak û Qulûyê hene. Ji zaravayê wan re Cûdîkanî tê gotin. Li Îlamê jî eşîreke bi vî navê heye, belê ew bi beşî Lurî diaxivin. Bernamegeh Kurdî / bernamegeh@gmail.com
Zêdetir Bixwîne
Eşîra Dorika (Dorikan, Dorekan, Dorek) yek ji eşîrên herî kevin û mezin e di Kurdistanê de. Nevîyên Mîr Dorik Xanê Bedlîsê ne. Mîr Dorek, mezinekî rojkiyan bû û apê Şerefxanê Bedlîsê bû. Serokê Eşîra Dorika, ji Malbata Abbas in, li Gundê Dugirê ne. Bêtir ji 140 Gundên Eşîra Dorika di herçar perçên Kurdistanê de hene. Herêm û …
Zêdetir Bixwîne
RECEB DILDAR Di xwendina her romanekê de, teqez bala mirov diçe ser tiştekî ji wê. Di hinek romanan de, mijar bala mirov dikişîne, di hinek romanan de Kurdîya xweş a herikbar, di hinek romanan de jî dem û mekanên ku roman lê derbas dibe. Di vê romana min xwen de …
Zêdetir Bixwîne
Eskerê Boyik Heyf, zaniyareke meye mezim, emekdara mekteba kurdzaniya weletê Sovêtê, profêsora zimanzaniyê, șagirta mezinekȋ Kurdzaniya cihanê Qanatȇ Kurdo, Zera Ȗsiv (Zara Elȋ Yûsûpova) ҫû ser dilovanya xwe. Bira rehma Xwedê lê be. Bira serȇ gel, malbetȇ û hizkiriyȇ wȇ sax be. Ciyȇ wȇ buhușt be. ZERA ÛSIV (Юсупова Зара …
Zêdetir Bixwîne
(jdb. 2ê nîsanê 1840an, Parîs; m. 29ê îlonê 1902an , Parîs) Émile Zola nivîskarê fransî yê xwedîbandor ku wekî yek ji giringtirîn mînakên nivîskarên ser bi dibistana sruştîgeriyê û wekî kesahiyekê berçav di bizava azadîxwaz a Fransayê da tê naskirin. Wî di doza Alfred Dreyfusî de rolekê mezin leyist. Emîl kurê endezyarekê Îtalyayî bi navê albert Zola (7ê tebaxa 1795ê – …
Zêdetir Bixwîne
Pira Dehderî an jî Pira Belek navên pira kevn û dîrokî ya Amedê ye ku li ser çemê Dîcleyê hatiye avakirin. Ji bo deh çaviyên wê yên avê hene, jê re gotine Pira Dehderî. Pira Dehderî, li derve bajêr, li aliyê başûr, ji Deriyê Mêrdînê 3 km ji bajêr dûr e. Dirêjahiya pirê 180 metre û firehiya …
Zêdetir Bixwîne
(jdb. 460 b.z.; m. 371 b.z.) Demokrîtos yek ji xwendekarên Leuwkippos bû. Her çiqas Demokritos piştî Sokrates re miribe jî, ew yek ji fîlozofên xwezayê tê pejirandin. Bi pêşvebirina teoriya mamosteyê xwe navdar bûye. Piştî hewldanên wî yên navbertî ya ramanên Parmenides yên bi tenêbûnê (monism) û yên Empedokles, yên pirbûnê …
Zêdetir Bixwîne
Kela Cizîrê li bakûrê Cizîrê li ber ava Dicle ye. Ev kelha xwediyê şatoyeke mezin, di dema Gudîyan de hatiye avakirin, piştî wan di demê Aşûrîyan de ji nû ve hatiye tamîrkirin. Salên pêşî yê îslamiyetê de hindek tamîrat lê hatine kirin û di demê Ebasîyan de jî ciyên xirab boyîn ji aliyê Emerê kurê Ebdilezîz ve hatîne …
Zêdetir Bixwîne
Nînova an jî Nînewa, di dema Asûriyan de bajarekî mihîm û mezin bû. Îro ew der di bajarê Mûsilê de cihekî mezin ê kavilan e. Nînewa ji bo kerwan û bazirganan ji bo derbasbûna çemê Dîcle cihekî girîng bû. Senaxerîbê Aşûrî (Sanherîb, 700 BZ) Nînewa ji xwe re kir bajarekî mezin û pir spehî. …
Zêdetir Bixwîne
Dirêjan, yek ji eşîrên herî mezin ên Meledî û Kurdistanê ye. Di sala 748’an de piştî zayîne, ji alî Ebû Muslim Xoresanî ve 24 êlên kurd ji Xorasan tên şandinî Kerkûk, Erbîl û Rojavayê. Eba bi hêza wan Emevî ger kirin û şûna wan Ebasî hatin karînê (îktîdarê). Di sala 754’an de jî, Ebû Muslim Xoresanî ji alî …
Zêdetir Bixwîne
Bacelanî an Bacilan êleka li herêmên Behdînan, Gûran û Lekistan e. Bacelanî bi kevneşopî li dedora Xaneqîn, Qesrî Şirîn û hinek ji wan jî li Mûsilê di nava Şebekan de dijîn. Navê Bacelanî bi kurdî tê wateya cîhê, warê bazan. Ji devoka êla bacelan re, bacelanî tê gotin. Gorî gelek zimannasan, ev xwêdî zaraveyeke serbixwe ne. Gelekê dişibe …
Zêdetir Bixwîne
Eşîra Mizûrî yek ji kevintirîn eşîrên kurd e li Kurdistanê. Eşîra Mizûrî cara yekem ji aliyê Şerefxanê Bedlîsî ve tê behskirin di pirtûka wî ya Şerefname de di sala 1597an de. Ewliya Çelebî pirtûka rêwîtiyê ya bi navê “Seyahatnâme” de behsê Mizûrî kiriye. Ji aliyê Mark Sykes ve di sala …
Zêdetir Bixwîne