Rizaliyê Reşîd (*1929’a li Tiblîsê/Gurcistan) helbestvan, nivîskar û çîroknivîsekî kurd e. Rizaliyê Reşîd di sala 1929an de li paytextê Gurcistanê Tiblîsê hatiye dinyayê. Dema çar salî bû bi diya xwe re çûye Ermenistanê, gundê Kurekendê (niha Fêrîk) cem apê xwe. Rizalî li gundê xwe yê teze dest bi dibistanê dike. Du salên pêşin xwendin …
Zêdetir Bixwîne
Pîremêrd (z. 1867 Silêmanî − m. 15’ê pûşperê 1950 li Silêmaniyê) helbestvan, rojnamevan û rexnegirê kurd bû. Navê wî yê eslî Tewfîq Mehmûd bû. Perwerdehiya olî dît. Piştre li Stenbolê fakulteya dadê xelas kir. Di sala 1907’an de li Stenbolê di damezrandina Komeleya Kurdistan de cih girt. Di sala 1909’an de li Colemêrgê, 1918 li Amasyayê bû qeymaqam. 1923 dîsa vegerand Silemaniyê. Di nav salên 1926 û 1950’î de seroke rojnameyên “Jiyanewe” û “Jin” bû. Ser folklor gelek lêkolîn …
Zêdetir Bixwîne
Osman Sebrî bi navê wî yê din (Apo) di sala 5.01.1905an de li gundê Narincê yê Kolika Semsûrê hatiye dinyayê. Yek ji helbestvanên mezin ên kurd e. Ew yek ji helbestvan nivîskarên Ekola Hawarê ye. Apê Osman ji serokên êla Mêrdêsî ye. Ji xêncî helbestvanî û nivîskariyê, ew pardarî xebata …
Zêdetir Bixwîne
Melayê Batê yan jî Mela Hesenê Bateyî (z. 1417, Colemêrgm. 1491 Colemêrg) helbestvan, wêjevan û nivîskarekî klasîk ê kurd bû. Navê Melayê Bateyî yê rastîn Hesen/Husên e. Lê belê di pirtûka Ensîklopediya Îslamê de hatiye nivîsandin ku navê wî Ehmed e. Her wisa nivîskar û lêkolîner doktor Belîc Şêrko, Mihemed Emîn Zekî û Elaedîn Secadî jî vî navî dipejirînin û di berhemên xwe de jî nivîsandine. Mewlûda ku Melayê Bateyî nivîsandiye, ji aliyê Zeynelabidin Zinar ve …
Zêdetir Bixwîne
Seydayê Keleş (z. 1930 − m. 2007), helbestvanekî kurd e. Seydayê Keleş ango bi navê xwe yê din Hesen Mihemed an Mele Hisênê Bizgûrî di sala 1930’î de li gundê Bizgûrê yê Mêrdînê ji dayik bûye. Di 6 saliya temenê xwe de bav û diya wî diçin ber dilovaniya Xwedê, ji feqîrtî diçe Binxetê. Li Binxetê, di temenê 10 salî de, dest bi xwendina dînî kiriye, …
Zêdetir Bixwîne
Mahmûd Lewendî nivîskar û wergêrê kurd e. Lewendî di 1954an de li hêla Diyarbekirê li herêma Qerejdaxê ji dayik bûye. Heta unîversîteyê li Diyarbekirê xwendiye. Li zanîngeha Diyarbekirê beşê biyolojiyê temam kiriye. Piştî 1980ê yî ji ber darbeya leşkerî ya li Tirkiyê derketiye derveyî welat. Nuha li Swêdê dimîne. Wî di amadekirina gelek kovar û …
Zêdetir Bixwîne
Nivîskarê kurd Helîm Yûsiv di sala 1967an de li Amûdê (binya xetê) hatiye dinyayê. Wî li Zanîngeha Helebê xwendina hiqûqê qedandiye û ji sala 2000î û vir ve li Almanyayê dijî. Bi dehan gotarên wêjeyî di kovar û rojnameyên erebî û kurdî de weşandine. Heta niha berhemên wî bi Kurdî, Erebî, Tirkî û Elmanî hatine weşandin. Hemû berhemên wî yên bi Kurdî ji hêla weşanxaneya Avesta yê ve li Stenbolê hatine weşandin. Heta niha ev …
Zêdetir Bixwîne
Elaeddîn Secadî, ankû Elauddîn Seccadî, nivîskarekî kurd e ku di sala 1907an de li Başûrê Kurdistanê hatiye dinyayê. Di sala 1938an de destûra meletiyê wergirtiye û li Bexdayê, li mizgefta Neîme Xatûnê meletî kiriye. Di 1939an de ketiye nav qada rojnamevaniyê, di 1941ê de bûye berpirsiyarê kovara Gelawêj û heta 1949an dewam kiriye. Di sala 1948an de kovareke bi kurdî û erebî ya bi navê Nizar derxistiye. Di navbera salên 1958-1974an li zankoya Bexdayê mamostetiya edebiyat û dîroka wêjeya kurdî kiriye. Çendîn …
Zêdetir Bixwîne
Navên keçan – Kız İsimleri A Ahîn Ala Alê Ariya Ariyana Arîn Askê Avan Awing Axîn B Bajîlan Bane Barîn Benaz Berfîn Beyan Bêrîvan Bêxal Bokan Buhar C Canda Civîn Ciwan Cîhan Ç Çavciwan Çavreş Çavşîn Çinûr Çîmen Çopî Çro D Dawlat Delav Dilniya Diyana Dîlan Dîmen Dozgîn E Esrîn …
Zêdetir Bixwîne
Evdilqadirê Geylanî (z. 1078 Gilan – m. 1166 Bexda) nivîskar û alimekî misilman ê kurd ko terîqeta qadirî girêdayî baweriyên wî ye. Gora wî li Bexdayê ye.[1][2] Jiyan Navê wî yê tivav Ebû Salih Seyîd Muhyedîn Ebdulqadir ê Geylanî ye. Ew li serê heyva remezana sala 470yî mişextî (1078an) di malbateke seyîd de li gundekî herêma Gilanê li bakurê Îranê hat dinyayê. Ji bo dûmandina xwîndina xwe çû Bexdayê û fiqih û şerîet li ser rêbaza Henbelî xwend û bû yek …
Zêdetir Bixwîne
Keyaniya Soran, Mîrîtiya Soran (1399 – 1883) yek ji dewletên Kurdan di dîrokê de ye. Nêzîkî 500 sal berdewamkiriye. Paytextê vê keyaniyê bajarê Rewandûzê bûye. Damezrêner û yekemîn keyê wê Hêja Kolos e. Di dema keyê bi navê Mîr Soran de keyanî bipêşketiye ku Mîr Soran ji aliyê diya xwe ve ji malbata desthilatdar bûye. Tê zanîn ku bi qasî demekê ji …
Zêdetir Bixwîne
Mîr Muhemmed an Mîr Mihemed yan Mîr Muhemmedê Rewandizî yan jî Mamed Paşa (z. 1783 li Rewandiz – m. 1838 li Deryaya Reş) yek ji mîrên Kurdê Soran bû. Mîr Muhemmed kurê Mîrê Soran Mistefa Beg bû. Di dawiya sedsala 18’an de hatiye dinyayê. Ji dersdarên taybetî ders girt û perwerdeyeke baş dît. Di gelek qedemên Mîrîtiya Sorande wezîfe stend. Di sala 1814[1]/1820’î de bû Mîrê Soran. Di demek kurt de Mîrîtiyên derdora xwe jî tevlî mîrîtiya xwe …
Zêdetir Bixwîne
Hecî Qadirê Koyî (b. 1816 Koye – m. 1897 Stenbol) helbestvanekê neteweperwer ê kurd e. Di nav kurdan de weke Ehmedê Xanî yê duyemîn tê binavkirin. Hacî Qadirê Koyî di sala 1816’an de li gundê Gorqereç ku dikeve başûrê rojavayê bajarê Koyê ji dayikbûye. Navê wî Qadir yan ‘Evdilqadirê kurê Mela Salih kurê mela Ehmedê Gewre ye. Hacî Qadir hec nekiriye, ango neçûye hecê, ji ber …
Zêdetir Bixwîne