Bernamegeh KURDÎ

Mîrgeha Kilîsê (1260-1847) mîrgeheke Kurd li herêma Kilîsê, Dilok, Efrîn û Heleb bû ye.  Dîrok Gôrê Şerefname ya Şerefxan ev mîrgeh ji Menteşe, ê ku di sedsala 11’mîn de ji devera Colemêrg hatî bû ye Kilîsê ve hatî bû damezirandin. Du birayên Meteşe hebûne. ji vanan yek Şemsedîn, damezrînerê mîrgeha Şemsoyan Colemêrg , û yek jî Badînan damezrîner mîrgeha Behdînan, bû ye. Mîrê vê mîrgehê inwana Mend girtî …

Mormontî de hemû cîvakên ola xiristiyanî tên hesibandin ku tevî Încîlê Pirtûka Mormon jî dipejirînin. Bi gotina Mormonan pêxemberê mormontiyê Joseph Smith di sala 1827 li kaşên Cumorah siniyên zêrîn dîti bû û ji wan siniyan ew Pirtûka Mormonê wergerand. Pirraniya lixwenanên mormonî wehîyên din ên nas dike ku di nivîsa Doctrine and Covenants de hatine berhevkirin . Di sala 1830an de, …

Mîtolojî peyveke Grekî ye. Tê wateya destan, çîrok. Mîtologî, ji peyva mît (μυθος) û logos( λογος) pêk tê û wateya wê gotina destanan, çîrokan e. Mîtologî alîkariya zanîstiya dîrokê dike. Dîroknas mîtan analîz dikin û derbarê dema ev mîtan avabûne de agahiyên mezin digirin. Mît dikarin bi devkî yan nivîskî bin. Mît ên Kurdan pirranî …

Zerdeştî, mazdayasna yan jî behdîn navê dînê Ariyan e ku halê Pêxember Zerdeştê hatiye çêkirin. Di pêvejoya dîroka xwe ya hezarsalane de, ola Zeredeştî, bi serbilindî, xwe yek dêrîntirîn olên civakên cîhanê pêşkêş dike. Lewre jî ez pêwîst dibînim ku em bi kêmanî hinekî li ser vê olê; li ser pêxemberê wê Zeredeşt, …

HASAN MUKARAM Wezareta Îtila`ata hikûmeta Îranê li sala 1983`an ji aliyê hejmarek ji yekîneyên Îtila`ata wê demê hatiye avakirin, û di sala 1989`an de berpirsayetiya hevahengîkirina hemî navendên Îtila`atê weke şanizde navendên Îtila`at û dije Îtila`atê pê hatiye spartin. Pêka yasayê ev wezareta divê ku di bin çavdêriya rasterast a …

Taoîzm dîneke ku li axa Çînê dereketîye holê û bingeha wê pirtûka Laozi, ya bi navê “Tao Te Ching” e. Li gorî rêbernameya Pinyin, rastnivîsandina wê Dao ye. Di zimanê çînî da tê wateya rê,meşîn, axaftin, rêbaz. Nûnerên damezrêner Taoîzmê Laozi û Chuang Tzu ne. Taoîzm êdî wekî felsefeyek tê ditin. Tao (an jî Dao, 道) navê “hêz” an jî …

Lokman Polat Kurdên ku bi kurdî na, lê bi zimanên din pirtûk dinivîsin, berhem diafirînin, ew nivîskarên kurd in yan na? Ev minaqeşe hêj jî didome. Herî dawî dema Burhan Sonmez bû serokê PENa navnetewî/înternasyonal minaqeşe hîn pirtir hate kirin. Burhan Sonmez kurdê Haymana ye ku girêdayê paytextê komara tirkan …

Budîzm an jî ola Budayî yek ji olên herî mezin ên Asyayê ye. Li cîhanê hejmara bawermendên ola budayî di navbera 230-500 milyonan de ne. Di budîzmê de ne cihê Xwedê û ne jî cihê pirtûkekê pîroz, ku bi awayê wehiyê hatiye hinartin heye. Kêm zêde di wan olên din de, mirov dibîne …

Piştevan Xorşîd Dostikî, Siyasetmedar u çalakvanê biwarê civakî ji bajêrê Dihukê ye navê wî Piştevan Xorşîd e yê berniyas bi Piştevan Dostikî. li 15/11/1980 ji Malbatek Kurd perwer li Gondê Dêragijnîk yê bi ser Nahya Mangêşkê ve û girêday Parêzgeha Dihokê hatiye Dinê . ji zaroktiya xwe di gel malbata xwe di …

Dihok an Duhok (bi tîpên erebî دهۆک; bi suryanî: ܢܘܗܕܪܐ, Nohadra), bajarekê mezinê başûrê Kurdistanê ye, li devera Badînan, navê parêzgeh, qeza û bajarê herê mezin e. Nêzîkî 1.500.000 kesan tê da dijîn. Bi qasî 60 km ji sinorên Tirkiyeyê dûr e. Bajar di nav nihaleka berfireh da ye. Sê aliyên bajarî çiyayên bilind in. Li jor Çiyayê Spî, li jêr Çiyayê …

Helebce yan Hełebce, anku Navenda Helebceyê (bi tîpguhêziya latînî ji alfabeya erebî: Halabja), bajarekî Başûrê Kurdistanê, Herêma Kurdistanê ye. Helebce (bi kurdî: هەڵەبجە, Helebce) bajareke li Herêma Kurdistanê û paytexta Parêzgeha Helebcê ye, li başurê Kurdistanê ye (li iraqê 240 km (150 mi)) Bi bakurê rojhilata Bexdadê dikeve (Baghdad) û 14 km (9 mi) ji sînorê Îranê ye. Bajarê Helebce bi cihê ku wek Hewraman tê zanîn di sînore iraq û îranê da pêda pêda …

Agirî (bi tirkî: Ağrı) navê parêzgeheke bakurê Kurdistanê ye. Navenda navçeyê Qerekose ango Agirî ye. Nav Parêzgeh navê xwe ji Çiyayê Agirî digre. Navê çiya, yê herî kevn bi farisî “Kuhî Nûr” yanî çiyayê Nûr bû. Ararat jî navek wî yê herî kevn e. Bi zimanê Ermenî ” Masîs”, bi zimanê erebî jî jê re “Cebel el Haris …

Mêrdîn (bi tirkî: Mardin) bajarekî Bakurê Kurdistanê ku îro dikeve Komara Tirkiyeyê. Bajarê Mêrdînê ji başûrê xwe ve bi Rojavayê Kurdistanê, ji rojhilatê xwe ve bi Sêrt û Şirnexê, ji bakurê xwe ve bi Amedê û ji rojavayê xwe ve jî bi Rihayê hatiye pêçan. Hejmara niştecihên wê 796.591 kese. Qezayê bi ser ve ev in: Qoser, Artuklu, Nisêbîn, Midyad, Mehsert, Dêrika Çiyayê Mazî, Şemrex, Kerboran, Stewr û Rişmil. Nav Di dema …