BİYOGRAFÎ

Kawîs Axa dengbêjê bi nav û deng bû. Bi navê xwe ê rastî Kek Weyîs di sala 1889an de li zozana Carcelî a êla Herkiyan ji dayika xwe dibe. Navê bavê wî Ehmed Cemile Herkî ye û ji binemala Malebî a êla Herkiyan tê. Navê dayika wî jî Leyla ye. Êla wan zivistanan …

Tehsîn Taha (1941-1995) hunermendekî kurd bû. Tehsin Taha, di 25 gulana 1941ê de li navçeya Başûrê Kurdistanê li Amêdiyê hate dinê. Taha, bi alîkariya bavê xwe yê hozan Taha Mihemed, perwerdeya mûzîkê dît. Her wiha ji Mihemed Arîf Cizîrî perwerde dît. Di sala 1958an de di raydyoya Baxdayê de yekem strana xwe got. Di sala 1961ê de di pêvajoya şoreşa …

Keremê Anqosî siyasetmedar, nivîskar û weşangekekî kurd e. Anqosî 10’ê mijdarê sala 1937’an li bajarê Tbîlîsiyê, ku kurd jê re dibêjin Tilbîs, di maleke mihacirên ji Împeratoriya Osmanî ji diya xwe bûye. Dê û bavê wî, ku wek hemû kurdên Gurcistanê bi dînê xwe va êzdî bûn. Welatparêzê kurd Keremê Anqosî …

Fadilê Kufrawî, dengbêjekî kurd e. Fadilê Kufrawî ji eşîra Îzolî ye. Eşîra wan di sala 1810-20’an de ji Meledîyê diçe gundê Kufragê ya ku naha girêdayî Şemrexa Mêrdînê ye. Lê ji ber çi koçbar dikin nayê zanîn. Dû bira û xwîşkek Fadil heye. Di 1948’ê de hatiye dinê û hîn sax e. Di 40 rojiya xwe de çavên xwe wûnda dike û …

Egîdê Têcir dengbêjekî navdar ê Kurdên Ermenistanê ye. Li gundê Sincalî ya Talînê dijiya. Bav û pirraniya xizmên wî di Komkujiya Ermeniyan de ji ber kû Kurdên Êzîdî bûn ji aliyê dewleta Tirk ve hatine kuştin. Wî bi xwe kul û êşên komkujiyê jiyabû û ji rewşa Kurdên Êzîdî ya dijwar, ji dîroka hincaran kambax a Kurdan baş têdigihîşt. Têcir yek ji …

Egîdê Cimo (“Mîrê Bilûrê”, z. 1932 – m. 2019) hunermend û bilûrjenekî kurd bû ku di sala 1932an de li gundê Erdeşîrê ku bi ser Nehiya Armavîrê (Ermenistan) ve ye hatiye dinyayê. Di sala 1955an de dema ku li Radyoya Dewletê ya Ermenistanê de para kurdî vedibe, mirovê yekem e …

Efoyê Esedê Sefo yan jî bi kurtî Efoyê Esed (z. 1927 − m. 1999), dengbêjekî navdar ê kurd ê Ermenistanê bû ku di 1ê kanûna mezin a 1927an de li gundê kurdên êzdiyan Heko yê navçeya Talînê, li Ermenistanê, hatiye ser dinyayê. Dengbêj di navbera salên 1958 û 1960î de li Radyoya Êrîvanê bû mêvan û zêdeyî 15 kilamên wî hatin tomarkirin. Stranên …

Cemîl Horo (z. 10’ê adarê, 1934 Serîncek, Efrîn – m. 19’ê rezberê, 1989) dengbêjekî kurd e. Hunermendê navdar Cemîl Reşîd Horo sala 1934an li gundê Serîncekê yê ser bi navçeya Bilbilê ya Efrîna Rojavayê Kurdistanê ji dayik bûye . Ji biçûkaniya xwe de mereqa wî ser strana û kelaman hebû, hêdî hêdî ew mereq pêre mezin …

Ehmedê Xanî (1651-1707) wekî Feqiyê Teyran û Melayê Cizîrî yek ji helbestvanên herî mezin ên kurd e. Ehmedê Xanî, di sala 1651’ê de ji dayîk bûye. Cihê ku ji dayîk bûye tam ne diyar e. Li gor gelek lêkolîner û nivîskaran, ew ji êla Xaniyan bûye. Li ser cihê vê êlê dîtinên cuda hene. Li gor van …

Rewşen Bedirxan (11’ê tîrmehê 1909–1986) nivîskareke kurd bû. Rewşen Bedirxan di sala 1909an de li Kayseriyê ji dayik bû û malbata wê di sala 1913‘an de ji ber xebatên siyasî sûrgûnî Rojhilatanavîn bûn. Bavê wê Salih Bedirxan e. Rewşen Bedirxan, hîdekariya xwe li Şam û Ûrdûnû berdewam kir û li Ûrdûnê bû yek ji mamosteyên jin …

Cîhangîr Axa, Cangîr Axa, Changîr Axa (* 1874 – 1943) yek ji serhildêrên navdar ên Kurdên Êzîdî ye. Li gundê Çibûxlîyê, navçeya Bêgirîyê ya parêzgeha Wanê jidayîkbûye. Wekî malbat axa bûne û him ji aliyê Kurdên Êzîdî, him jî ji yên Misilman gelek rêzgirtina wan hebûye. Cîhangîr Axa hêj di zaroktiya xwe de bi welatparêzî û ramanên nûjen …

Ahmedê meyî Hepo 80 salî ye. Tê bêjî duh bû. Em nivîskarên gênc bûn, xwendevan, heval… Rojnema RIYA TEZE, Radiyo para axaftinê kurdî, sêksiya nivîskarên kurd, ciyêrasthatinên me bû. Yêrêvana salên şêstî-heftêyî, bîranîn… Paşê Ahmed çû Bekûyê. Çiqas zû sal derbas bûn. Emir çemekî leze. Emrê me wek çemekîçiyê lez …

Ferzende Beg, Bavê Elfesya, Siwarê Eznawir, Ferzendê Emer ( 1889/1892 li Bakurê Kurdistanê – 1933, li zîndanên Îranê) yek ji leheng û pêşawayên Kurd e. Li zîndaneke Îranê hatiye jehrkirin û jiyana xwe ji dest daye. Jiyan Lawê Silêmanê Ehmed e. Navê diya wî Asya Xanim e. Ji êla Hesenan e. Di dema Osmanîyan de qeymeqamiya Milazgir a Mûşê dikir. Bi damezrandina Komara Romê (Komara Tirkiyeyê) û dest pê …