D. Îzolî’ (z. 8’ê adarê 1940 li gundê Hulman nehiya Moxindî, Dêrsim), ferhengdanerê kurdî ye. Li Dêrsimê li navçeya Mêzgir li gundê Hulmanê ji dayik bû. Li gorî nasnameya D. Îzolî di 8’ê adara sala 1940’an ji dayîk bûye. Bav û kalên wî ji aliyê Qerejdaxê pêşî tên gundê Rîçikêdû re jî li Hulmanê cîwar dibin. D. Îzolî di 12 saliya xwe ji gund derdikeve û 22 saliya xwe de …
Zêdetir BixwîneJiyana Mehmed Emîn Bozarslan
Mehmed Emîn Bozarslan (Amed, 1935-) nivîskar û zimannasek kurd e. Li Ewropayê dijî. Bavê Hamît Bozarslan e. Bozarslan, di sala 1935a de, li qeza Diyarbekirê (Amed) li Lîceyê ji dayîk bûye. Piştî xwendina xwe temam kiriye, dest bi meletiyê kiriye. Dura li wê heremê ku ji dayîk bûye, dest bi muftîtî kiriye. gelekan bernavê ‘Muftî’ yan ‘Muftiyê Komunîst’ lê dikir. Çawa ku …
Zêdetir BixwîneJiyana Malmîsanij
Malmîsanij anku Mehmet Tayfun (z. 1952 li Pîranê) rojnamevan û nivîskarek kurd e. Ew bi zazakî, kurmancî û tirkî dinivîse. Jiyan û kar Malmîsanij di sala 1952yan de li gundekî Amedê hatiye dinyayê. Wî xwendina xwe ya pêşîn û navîn li Kurdistanê û ya bilind (zanîngeh) jî li Enqereyê qedandiye. Malmîsanij di navbera salên 1975 û 1981ê de di zîndanên Tirkiyeyê ve bû. Di sala 1982yan de wî bar kir biyanistanê. Malmîsanij li Zanîngeha Sorbonne (Parîs) …
Zêdetir BixwîneJiyana Mele Perîşan – (Perîşan Dînewerî)
Mele Perîşan yan jî Perîşan Dînewerî (z. 1356, Kirmaşan, Rojhilata Kurdistanê – m. 1416) helbestvanekî kurd[1] bû. Mele Perîşan ji Herêma Dînewerê ye ku bi ser Kirmanşanê ve ji dayik bûye. Ew bi Perîşanê Dînewerî jî tê nas kirin. Ew heta niha bi helbestvanê yekê yê ku bi kurdiya goranî pesna mezhebê şiî daye tê nasîn. Dîwana wî …
Zêdetir BixwîneJiyana Eskerê Boyik
Eskerê Boyik (z. 31’ê gelawêja 1941,li Axbaranê li Ermenistan) helbestvan û nivîskarekî kurdê Ermenistanê ye. Niha ew li Almanyayê de dijî. Jiyan Eskerê Boyîk (Askiyar Broyan) 31ê tebaxa sala 1941ê li gundekî kurdayî navça Ermenistanê ya Axbaranê: Qundesazê (niha Rîya Teze li herêma Aragasotinê) malbeteke êzdî da hatîye dinê. Piştî tamkirina dibistanên gundê xwe û gundê cînar Elegezê ew sala 1961ê înstîtûta Malhebûna Gundîtîyê …
Zêdetir BixwîneJiyana Ehmedê Huseynî
Ehmedê Huseynî helbestvanekî navdar ê kurd e. Wî bandoreke mezin li helbestvanên ciwan kiriye. Di Roj TV’ê de bernameya wî heye. Ehmed Huseynî di sala 1955’an de li Amûdê ji dayik bû. Amûdê bajarekî Kurdistana Başûrê Rojava ye. Huseynî dibistana seretayî, navendî û amadeyî li bajarê Amûdê qedand. Piştre li Zanîngeha Şamê ya Sûriyê beşa Felsefeyê qedandiye. Hikûmeta Sûriyê nehişt …
Zêdetir BixwîneJiyana Casimê Celîl
Zayîn 25’ê çiriya pêşîn 1908 Mirin 24’ê çiriya pêşîn 1998 (89 salî) Casimê Celîl di sala 1908’an de li Ermenistan’ê ji dayîk bûye. Casimê Celîl di sala 1931’an de dixebite. Ew li vira dibe redaktorê pirtukên nivîskarên Kurd, bo lê mêzekirinê, di ber destê wî ra derbas bûne. Casimê Celîl di warê edebîyat, zargotin û Dîroka Kurdistanê da …
Zêdetir BixwîneJiyana Şêx Evdirehmanê Axtepî
Şêx Evdirehmanê Axtepî (b. 1850 Çinar – m. 1905 Amed) felsefevan, astronom û alimekî kurd yê sedsala 19’an e. Li gor beyana di pêşgotina pirtûka wî ya Rewdneîmê de, sal 1850 li gundê Axtepe di şeva êvara înê de, roja 30ê meha Rebî’ulewelê ji diya xwe re çêbûye û di sal 1905, pêncê Sibatê, yan 29ê Adarê jî, li Amedê çûye …
Zêdetir BixwîneJiyana Wefayî
Wefayî (1844 li Mahabad – 1902, Sûrî) Navê xwe yê malbatî Evdirehîm e, yek ji helbestvanên navdar ên kurd e. Jiyan Di ciwaniya xwe de perwerdeya olî dibîne û wekî sofîyekî deng dide. Sê caran diçe Mekeyê heca xwe dike. Di dawiya temenê xwe de li Silêmanîyê bicih dibe. Di heca xwe ya dawî de nexweş dikeve, li ser tixûbê Sûrî û başûrê Kurdistanê, jiyana xwe jidest dide. Yek ji …
Zêdetir BixwîneJiyana Nalî – (Nalî Şehrezûrî)
Nalî an jî Nalî Şehrezûrî (b. 1791, Şehrezûr – m. 1855 Stembol, Tirkiye) matematîkzan, helbestvan, û zimannasekî kurd e. Navê wî yê resen “Xidir” e. Nalî Şarezûrî, lawê Ehmedê Şaweysê Mîkayîlî ye.[1]Li ser sala jidayîkbûna Nalî dîtinên cihêreng hene. Dîroknasê kurd Mihemed Emîn Zekî di pirtûka xwe ya bi navê “Kurtey Mêjûyî Kurd û …
Zêdetir BixwîneJiyana Mele Xelîlê Sêrtî
Mele Xelîl di sala 1754an li Hîzanê hatibû dinê. Ew endamê malbateka ku gelek alim û zana derxistibûn. Bavê wî Mele Hisen û kalê wî Mele Xalîd jî zanayên dînê Îslamê bûn. Di salên xweyên biçûk de li cem bavê xwe dest bi hînbûna, Qur’anê kiriye. Li bavê xwe şunda li medreseyên din jî …
Zêdetir BixwîneJiyana Lokman Polat
Polat di sala 1956’an de li navçeya Licêya Amedê hatiye dinyayê. Ew berî sala 1980’yî çend caran ji aliyê dewletê ve hat girtin û dûv re jî hat berdan. Di encamê de bêyî ku li dadgehê amade bibe, deh sal û nîv ceza xwariye. Wî beriya salên 1980’yî li welat …
Zêdetir BixwîneJiyana Şêxmûs Sefer
Di sala 1977’an li Mêrdînê hatiye dinê. Ji sala 2002’yan û vir de li Amedê dijî. Di rojnameya Azadiya Welat de nêzî sê salan xebatên rojnamegeriyê dike. Ji ber xebatên xwe yên sendîkayê di sala 1999’an de ji Dersimê sirgûnî bajarê Nevşehirê dibe. Helbestên wî yên ewil di Jiyan Rewşen …
Zêdetir Bixwîne