Mêrdîn (bi tirkî: Mardin) bajarekî Bakurê Kurdistanê ku îro dikeve Komara Tirkiyeyê. Bajarê Mêrdînê ji başûrê xwe ve bi Rojavayê Kurdistanê, ji rojhilatê xwe ve bi Sêrt û Şirnexê, ji bakurê xwe ve bi Amedê û ji rojavayê xwe ve jî bi Rihayê hatiye pêçan. Hejmara niştecihên wê 796.591 kese. Qezayê bi ser ve ev in: Qoser, Artuklu, Nisêbîn, Midyad, Mehsert, Dêrika Çiyayê Mazî, Şemrex, Kerboran, Stewr û Rişmil. Nav Di dema …
Zêdetir BixwîneZagonên Hamurabî
Zagonên Hamûrabî an jî Destûrên Hamûrabî, ji zagonên ku Hamûrabî yên di dema wî de hatina nivîsandin re tê gotin. Wî, di dema xwe de bi wan zagonan desthilatdarîiya xwe ava kir. Ew zagonên wî, weke zagonên destûrî yên ku cara pêşî hatine nivîsandin têne binavkirin. Lê em dizanin ku di dema …
Zêdetir BixwîneGeliyê Zîlan û Gundên Geliyê Zîlan
Geliyê Zîlan geliyekî ku dikeve bakurê deşta Erdîşê ber bi çiyayên Eledaxê ve. Li derûdora 15-20 km dûrî bajarê Erdîşê, di navbera Erdîş û Giyadînê de ye. Li parêzgeha Wanê ye. Di meha tîrmeha 1930î de leşkerê tirk ketiye ser gundên Zîlan û komkujiyeke mezin çêbûye. Ji vê bûyerê re dibêjin Komkujiya Geliyê Zîlan. Li gorî rojnameya tirkî ya Cumhuriyet a …
Zêdetir BixwîneKurdên Azerbaycanê
Kurdên Azerbaycanê navê yek ji komên diyasporayên kurdên li Qefqasyayê ye. Dîroknas dibêjin ku hebûna kurdên li Azerbaycanê digihêje heta 9emîn sedsalê. Li gorî vê yekê eşîrên kurd ên koçer di sedsala 9em de xwe li herêma di nava Qerebax û Zengezur de bi cih kirine. Di wê demê de 600 malbatên kurd di bin pêşgirtina Mihemmed Sefî Siltan de ji împeratoriya îranî koçî …
Zêdetir BixwîneKurdên Gurcistanê
Kurdên Gurcistanê yek ji komên diyaspora kurdan a kurdên nefî ye. Ev di serê sedsala 20an de ji bakûrê Kurdistanê hatine nefîkirin. Di 20emîn sedsalê de pirraniya wan ji ber sedemên olî (cûdakirina olî) ji Emperatoriya Osmanî koçî Emperatoriya Rûsî û xwe li erdên gurcî bi cih kirin. Îro kurdên Gurcistanê bi giranî li dora Tbilîsî (paytexta Gurcistanê) û …
Zêdetir BixwîneKurdên Ermenistanê
Kurdên Ermenistanê an jî Kurdên Rewanê yek ji gelên kêmjimar li Ermenistanê ne. Li Komara Ermenistanê kurdên êzîdî û yên misilman cûdayî têne hijmartin. Baweriya fermî ya dewleta Ermenistanê ew e ku êzîdî ne kurd in û zimanê ku pê diaxivin, kurmancî, bi pêkenî wek êzdîkî tê binavkirin. Kurd bi giranî li rojavayê Ermenistanê bicîh bûne. Gava ku hukumeta Sovyet hate damezirandin, kurdan ewil alfabeyên …
Zêdetir BixwîneNirxandina romaneke serketî ”KOBANΔ
Lokman Polat Min derbarê Kobanî de 4 romanên kurdî xwendin. Yek, romana Jan Dost, du, romana Mizgîn Ronak, sê, romana Medenî Ferho û a çaran jî romana Helîm Yûsiv e. Kobanî navçeyeke ku di dîroka kurd û Kurdistanê de cihê xwe ê bi rûmet girtiye. Romana Jan Dost a bi …
Zêdetir BixwîneKulla Mûşê
Nîhat Öner Mezinên eşîra Redkî dibêjin ew 600, 700 sal berîya vê, li gundê Têxûtê (Balotu) bûne. Têxût gundekî ser bi Kopa Mûşê ye. Dibêjin ji ber nexwaşîya Kulla Mûşê piranîya eşîrê dimire. Yên mayî gund diterikînin, beşek diçe derdora Wanê, beşek jî diçe derdora Îdir û Rewanê. Kulla Mûşê …
Zêdetir BixwîneJi bahozê pêve ji yê Kurd re tune
Helbesta helbestvanê filistînî: Mehmûd Derwîş Ya ko diyarî kiriye bo wêjevanê Kurd: Selîm Berekat Wergerandin: Fewaz Ebdê Selîm Berekat (nasîn) Helbestvan û romannivîsekî kurde. Sala 1951 li gundê Mûsêsana/ Amûdê (himberî Mêrdînê, nêzîkî sînorên Sûrî-Tirkî) ji dayik bûye. Li bajarê Qamişlo (cîrana Nisêbînê) ya pirnijad û pirçande, mezin bû …
Zêdetir BixwîneDi nava Êzdîyan da çi qedexe ne
Bavê Avşîn Li gorî bawerîya kurdên Êzdî, mirov dimirin lê rih namire. Dikeve gewdeyeke (laş) din û dijî. Ji ber ku roj, heyv û stêrk ronahîyê didin, hemû pîroz in. Agir, ji ber ku çavkanîya çirûskê ye, tê pîrozkirin û tû kirina agir guneh e (kurdên misilman ên Serhedê jî …
Zêdetir BixwîneBILBILÊ WELATÊ SERHEDÊ: EVDALÊ ZEYNIKÊ
Eskerê BOYÎK Beşeke zargotina gelê Kurd ya here mezin, bingehîn û hizkirî dengbêjya gelêrîye. Dengbêjî jiyana gel va girêdaye û bawarkî wek hewa, nan û avê her dema jêra pêwîst e. Ne şînê kurda bê kilam dibin, ne jî şayî… Dema tenêbûnê kilam kurd ra heval e. Civaka kurdî bê …
Zêdetir BixwînePAYÎZÊ WELATÊ MA
Enwer Yilmaz Ez welatê ma de mîyanê mewsîman ra tewr zaf mewsîmê payîzî ra hes kena. Xora ma zanê ke Pêro mewsîmê welatê ma rindek ê. Her mewsîm goreyê usulê xo yeno ciwîyayîş welatê ma de. Mewsîmê wisarî de vewre helîyena, hewa beno nerm, varan vareno, vilikî gûlî abenê, darî …
Zêdetir BixwîneCÎGERXWÎN Û DERÎKA ÇÎYAYÊ MAZÎ
Eyyup Guven Cîgerxwîn, helbestvan,sîyasetmedar,û nivîskarekî pir mezin e. Cigerxwîn lî erdnigara kurdîsta ê pir gerîyaye u her der binçava de derbaskiri ye. Dema li Kurdîstanê gerîya ye , Wê deme axatî û şêxtî pir bi deng bû û wek sazîyak fermî dihat qebûlkirin. Cîgerxwîn jî dî rewşek wenî de lî …
Zêdetir Bixwîne