KURDÎ

Karlênê Çaçanî (z. 25’ê kanûna 1929’an li Cercerîsê (Dêrikê), Ermenistanê – m. 9’ê nîsana 2012’an li Rewanê), zanyar û nivîskarê kurd, doktorê dîrokzaniyê û serokê beşa kurdzaniyê ya Înstîtuta Rojhilatzaniyê ya Akademiya Ermenistanê bû. Karlênê Çaçanî sala 1929[1]/1930’ê li gundê Cercerîsê (nuka navê gund Dêrik e), li nehiya Elegezê, Ermenistanê da ji diya xwe bûye. Ewî zarotiya xwe piranî cem pîrika xwe Meyrê û …

Seyîd Riza (z. 1862 li gundê Lirtîka Pilûrê, herêma Dêrsim − m. 15’ê sermawezê[2] 1937 li Xarpêtê) yek ji pêşengên serhildana Dêrsimê bû. Jînenîgarî Seyîd Riza sala 1862’an, li Dêrsimê ji dayik bû ye. Seyîd Riza lawê Seyda Brahîm e. Ji zanyarekî bi navê Mehmet Elî Efendî ders dît û mezin bû. Mehmet Elî, ji aliyekî ve agahiyên olî, ji aliyê din ve …

Zerîfe Xanim (m. 9’ê tîrmehê, 1937) tevî hevalê xwe Elîşêr li paşî serhildana çekdarane ya herî pêşîn dijberî Komara Mistefa Kemal anko Serhildana Qoçgiriyê bi find û fêlan dihêt girtin. Ji ber ko Atatirk serê Elîşêrî xwestibû, Serokê hêzên Tirk Topal Osman, serê herduyan bi diyarî ji bo wî bir. Serê Zerîfe Xanimê û hevalê wê Elîşêr bi mehan …

Alîşêr Efendî an jî Elîşêr (z. 1882[1][2] li gundê Azgêr a Macîran, Sêwas – m. 9’ê tîrmehê, 1937[3] li Dêrsim) serokê federasyona hozên Kurd ên ku tevlî yekemîn serîhildana kurdan (Serhildana Qoçgiriyê) a ku li dijî komara Tirkiyeyê pêkhatiye ye. Piştî perwerdeya li Sêwasê li cem Mistefa Paşa dest bi katibiyê dike. Bi Zerîfe Xanimê re dizewice. Hîç zarokên wan çênabin. Ji eşîra kurd Şêxhesenan[4] e, lê di dema xwe de rêzgirtina hemî eşîran …

Mele Nûriyê Hesarî, di 1934’an de li Hesar a gundê Kercewsê bûye. Di nava Kurdan de bi nasnavê Seydayê Pirêşan tê naskirin. Navê diya wî Xanim e, navê bavê wî Mele Yûsifê kurê Emer e. Emer ji gundê Hêştirekê ji malbata Etmanka, ji şaxê Elikan, ji rema (eşîr) Hevêrkan bûye.[1] Mele Nûrî ji malbateke xweneda, …

Bavê Nazê, nivîskarekî kurd e. Jiyan û serpêhatiyên xwe wisa ji me re vedibêje; Di sala 1946’an li gundê Kucuka li Bakurê Kurdistanê ji dayika xwe bûme. Sala 1953 ez hatim binxetê (Kurdistana Rojava) û li bajarê Amûdê-mala birayê min yê mezin li wir bû- min dest bi xwendina xwe ya seretayî kir. Sala 1957 mala …

A. Hicri İzgören (di sala 1950’yî de li Siwêrega Rihayê hatiye dinê) helbestvan û rojnamevan e. Di Zanîngeha Dîcleyê de beşa Zanyariya Cîvakî qedandiye. Di sala 1980’yî û virde bi helbest û rojnamevaniyê re mijûl dibe. Hîn di rojnameya Özgür Politikayê de dinivîsîne. Berhemên wî bi zimanê tirkî ne, lê hin helbestên wî yên bi navê Bêbaran jî hatine wergerandin bo kurdî. Piştî qedandina Enstîtuya …

Di sala 1981ê de li Qoserê hatiye dinê. Di sala 2006an de dest bi mamostetiyê dike. Sala 2019an de li Zanîngeha Artûklûyê lîsansa bilind di beşa Kurdî de diqedîne. Pirtûka wî ya çîrokan a bi navê “Evîntirş”ê di sala 2009an ji weşanxaneya Belkî yê derdikeve. Romana wî ya bi navê …

Rojar Wenda bloger û hunerjenekî kurd e. Di 1972’yan de li navçeya Qoserê ya bi ser bajarê Mêrdînê ve tê dinyê. Dûv re malbata wî vedigere gundê xwe, Xursa Navê. Ji salên dibistana seretayî ve, mîna gelek kurdên bakurê welat, bi zimanê tirkî dest bi nivîsandinê dike. Piştî ku dibistana navîn diqedîne, ji ber destengîya aborî dev …

Îhsan Fetahiyan ( * 1981 li Kirmaşan; † 11’ê sermawezê 2009 li Sine) parêzvanê mafên mirovan, têkoşerekî kurd bû. Ji aliyê dewleta Îranê ve hate dardekirin. Jiyan Di 20’ê tîrmehê 2008’ê de ji aliyê hêzên Îranê ve tê girtin. Wî bi endametiya rêxistina Komala (rêxistin) ya li rojhilatê Îranê bo mafên kurdan têdikoşe tewanbar dikin. Di gelek çavkaniyan de behsa endametiya wî ya PJAKê tê kirin. Dadgeha şoreşê wî herwiha bi …

Bêrîvan Arîn (z. 1981, Xelfetî, Riha) stranbêjeke kurd e. Kurtejiyan Bêrîvan di sala 1981’ê de li navçeya Xelfetî (Riha) jidayikbû. Bi 13 saliya xwe digel malbata xwe koçberiya Swîsreyê dike û perwerdehiya xwe li wir diqedîne. Ji zarokatiya xwe pê ve dildariya wê ya herî mezin muzîk e, lewra di salên lîseyê de bala xwe …

Selîm Berekat (z. 1951, Qamişlo) wêjevanê kurd e ku berhemên xwe bi erebî dinivîse. Di 1996’an de berhemeke helbestên Berekat a bi navê Mehabad, ber bi olimpiyada xwedê de bi kurdî derket. Yekem pirtûka wî Sîsirkê hesinî di 1997’an de bi hêla Ehmed Huseynî ve hat wergerandin zimanê kurdî û …

Yekbûn hunermenda kurd e. Yekbûn di sala 1979an li Stenbolê ji dayikê bû. Malbata Yekbûn Mêrdînî ne. Yekbûn di nav Koma Çiya de dest bi karê hûnerê kir û wek solîst xebitî. Bi pişt re ji Koma Çiya veqetiya û xebatên xwe bi serê xwe domand. Paşê albûma xwe a yekemîn Nîrwana (2000) derxist. Zanîngeh qedandîye. Zewicîye ye û li Elmanyayê dijî. Albumên wê Nîrwana Kejê