Pira Dehderî an jî Pira Belek navên pira kevn û dîrokî ya Amedê ye ku li ser çemê Dîcleyê hatiye avakirin. Ji bo deh çaviyên wê yên avê hene, jê re gotine Pira Dehderî. Pira Dehderî, li derve bajêr, li aliyê başûr, ji Deriyê Mêrdînê 3 km ji bajêr dûr e. Dirêjahiya pirê 180 metre û firehiya …
Zêdetir Bixwîne
(jdb. 460 b.z.; m. 371 b.z.) Demokrîtos yek ji xwendekarên Leuwkippos bû. Her çiqas Demokritos piştî Sokrates re miribe jî, ew yek ji fîlozofên xwezayê tê pejirandin. Bi pêşvebirina teoriya mamosteyê xwe navdar bûye. Piştî hewldanên wî yên navbertî ya ramanên Parmenides yên bi tenêbûnê (monism) û yên Empedokles, yên pirbûnê …
Zêdetir Bixwîne
Kela Cizîrê li bakûrê Cizîrê li ber ava Dicle ye. Ev kelha xwediyê şatoyeke mezin, di dema Gudîyan de hatiye avakirin, piştî wan di demê Aşûrîyan de ji nû ve hatiye tamîrkirin. Salên pêşî yê îslamiyetê de hindek tamîrat lê hatine kirin û di demê Ebasîyan de jî ciyên xirab boyîn ji aliyê Emerê kurê Ebdilezîz ve hatîne …
Zêdetir Bixwîne
Nînova an jî Nînewa, di dema Asûriyan de bajarekî mihîm û mezin bû. Îro ew der di bajarê Mûsilê de cihekî mezin ê kavilan e. Nînewa ji bo kerwan û bazirganan ji bo derbasbûna çemê Dîcle cihekî girîng bû. Senaxerîbê Aşûrî (Sanherîb, 700 BZ) Nînewa ji xwe re kir bajarekî mezin û pir spehî. …
Zêdetir Bixwîne
Dirêjan, yek ji eşîrên herî mezin ên Meledî û Kurdistanê ye. Di sala 748’an de piştî zayîne, ji alî Ebû Muslim Xoresanî ve 24 êlên kurd ji Xorasan tên şandinî Kerkûk, Erbîl û Rojavayê. Eba bi hêza wan Emevî ger kirin û şûna wan Ebasî hatin karînê (îktîdarê). Di sala 754’an de jî, Ebû Muslim Xoresanî ji alî …
Zêdetir Bixwîne
Bacelanî an Bacilan êleka li herêmên Behdînan, Gûran û Lekistan e. Bacelanî bi kevneşopî li dedora Xaneqîn, Qesrî Şirîn û hinek ji wan jî li Mûsilê di nava Şebekan de dijîn. Navê Bacelanî bi kurdî tê wateya cîhê, warê bazan. Ji devoka êla bacelan re, bacelanî tê gotin. Gorî gelek zimannasan, ev xwêdî zaraveyeke serbixwe ne. Gelekê dişibe …
Zêdetir Bixwîne
Eşîra Mizûrî yek ji kevintirîn eşîrên kurd e li Kurdistanê. Eşîra Mizûrî cara yekem ji aliyê Şerefxanê Bedlîsî ve tê behskirin di pirtûka wî ya Şerefname de di sala 1597an de. Ewliya Çelebî pirtûka rêwîtiyê ya bi navê “Seyahatnâme” de behsê Mizûrî kiriye. Ji aliyê Mark Sykes ve di sala …
Zêdetir Bixwîne
(jdb. 8 sibat 1828, li Nantesê, li devera Pays de la Loire, Fransa – m. 24 adar 1905 li Amiensê li devera Picardie, Fransa) Jules Gabriel Verne nivîskarekî fransayî bû. Jules Verne wekî Hugo Gernsback, Kurt Lasswitz û H. G. Wells yekek ji nivîskarên mezinê wêjeya Honaka zanistî tê nasîn. …
Zêdetir Bixwîne
(28.02.1533 – 13.09.1592) Michel de Montaigne an jî Michel Eyquem de Montaigne yek ji giringtirîn nivîskarê Ronesansa edebî ya fransî ye û damezrînerê ceribanê wekî forma wêjeyî ye. Nivîskar di 28ê sibata 1533’an de li Château de Montaigneyê, Fransayê ji dayîk bûye. Di fakulteyên Hiquq û Felsefeyê de xwendiye. Di 1562’an de tevlî artêşa qralî dibe. Di 1572’an de dest bi nivisandina berhema …
Zêdetir Bixwîne
Yekemîn pûlê postayê yê kurdî berî nêzîkî 100 salan ji aliyê Hikûmeta Kurdistana Başûr (Hikûmeta Şêx Mehmûdê Berzencî) ve di meha çiriya pêşîn a sala 1923’an de hatiye derxistin û di warê muemeleyên nava dewletê de wek pûlê malî hatiye bikaranîn. Li gor agahiyên Tariq Cambaz ku di rojnameya el-Îttihad …
Zêdetir Bixwîne