Bernamegeh KURDÎ

Zeynelabidin Zinar Di kurdiya Kurmancî de navê tîp û cûreyên segan weha ye: NÊR: Seg. MÊ: Dêlik. BÊXWEDÎ: Kûçik (ferqa nêr û mê tune) DERTÛLKÎ: Tûle (kûçikê geroke) PIÇÛK: Fîno. YA NÊÇÎRÊ: Tajî. TÊJIK: Cewrik. YÊ YEKSALE Û NÊR: Cewr Seg ji aliyê mirovan ve 15 hezar sal berê hatine …

Sayder (ji Şah Hayder) an Seycan (mehlasa wî), dengbêjekî zarê Kirmanckî ji Dêrsimê. Seyder bi xwar û jêr di sala 1885an (jidayikbûna vî bi duristî naye zanîn) li Pilemoriyeyê li gundê Goma Seydû, nahiya Pirdo Sur, ji dayik bûye. Ji malbata wî re, ya ku bi esle xwe ji ocaxa qizilbaşan a Qurêşanî bû ye, ‘Çê Avasî Meşî’ hatiye gotin. Di zarotiya wî de malbata wî barê …

 İkram Oguz Cemîlê Horo bi deng û stranên xwe, bi hest û helwesta xwe dengbêjekî ji kurdên binxetê ye. Jiyana Cemîlê Horo jî wek jîyana hemû dengbêjên kurd, bi koçberî û di nav tengasîyê da derbas bûye. Jiber ku ew jî dengbêjê zimanê bê dewlet û bê xwedî ye. Loma …

Zeynelabidin Zinar Di Ola Îslamê de çendî ku SUNET ji bo pir tiştan tê gotin, lê zêdetir, ji bo jêkirina çermikê serê cûcikê zarûkên kurînî tê gotin. Kesê ku ew çermik pê ve hebe, jê re BÊSINET/NESINETKIRÎ tê gotin. Kesê ku ew çermik jê hatibe jêkirin, jê re SINETKIRÎ tê …

Miks, Muksî an jî Muskî yek ji navçeyên Wanê ye. Di sala 1987´a de bûye navçe û bi Wanê ve hatiye girêdan. Miks bi nebûna rê, xizanî, dirêj derbasbûna zivistanê tê nasîn. Dîroka navçeyê Miks bi peyva erebî “meks” hatiye afirandin. Tê wateya “piraniya deyn”ê. Lê wek “cihê civînê” jî tê zanîn. Dîrok û wateya peyvê bi zelalî ne …

Orhan Basî Mîrza Beg di navbera salên 1640 û 1720’î de serdariya welatê Xaltîyan kiriye. Ji pey wî jî Temê kurê wî bi heman peywirê rabûye.  Dema siwarê Barîn, bavê Elî, Temê Mîrza Beg, di sala 1800’î de koça dawî dike, wî di ziyareta  Şêxevind de vedişêrin, binax dikin, pey …

Brader di sala 1958an de li gundê Mûsîka ku bi Mêrdînê ve girêdayîye, li malbatek xizan hatîye ser rûkê dinê. Bavê wî dengbêj bû. Evîna strana Kurdî ji civata babê xwe hildaye. Enstrumenta wî yekem tutûke kû dema zarok bû,bi pêlava xwe jî çerçîyekî ku li nava gundan digerîya kirîye. …

Behra Wanê yan Gola Wanê yan jî Deryaçeya Wanê, gola herî mezin ya herêma Bakûrê Kurdistanê ye û rûyê golê 3.713 km² ye. Ev gola ku navê xwe jî dide bajarê Wanê gola sodayî ya herî mezin ya Tirkiye û cîhanê ye. Di nava golê de 4 girav hene. Navê van giravan: Girava Extirmanê, Girava Adirê, Girava …

Qefqas an Qefqasya an jî Rêzeçiyayên Qefqasyayê rêzeçiyayeke 1.100 km dirêj e, di rojava-bakur rojava de berve rojhelatê başûrê rojhelat navbera Deryaya Reş û Deryaya Mazenderan rêz dibe ye. Bilindahiya wan çiyayan heta 5.642 m heye û geşa ser xakên Rûsya, Gurcistan, Ermenistan û Azerbaycanê ne. Çiyayên Qefqasê yên Mezin …

Rêberên êzdîtiyê, bi awayê pêşketina wê re mirov karê weha li gor bi rê ve çûna wê bêne ser ziman. Hiyerarşiya wê di jiyane de bi vî rengî mirov karê wê bêne ser ziman. Rêberên êzdiyan Mîrê Şêxan Nûneriya saziyamîrîtiyê ji aliyê kesên ku ji malbata Şêx Adî ne ve …

Kurdên cihû yan jî Cihûyên Kurdistanê navê cihûyên ku ji berê ve li herêma Kurdistanê ne. Cil û çandeya wan wek ya kurdên misilman in. Berî ku di sala 1940an de koçberiyên mezin ên hêla Îsraîlê çêbûn cihûyên Kurdistanê di nav xwe de dijiyan. Kurdên cihû girêdayî Mizraxîmê ne. Li gorî dukarên wan, piştî ku Dewleta …

Prîskê Mihoyî Rast mala Xwedê, derew tê tune: rêdaksyona rojnama «Rya teze» li Yêrêvanê eynî ocaxa netewî bû – di roja damezirandina xwe da hetanî hilweşbûna Sovîyêtê. Ew mala meye ocaxzade bû. Rêdaksyona rojnamê gendî bûbû hêwirgeha deng û behsan, gilî-gazinan, şêwir û temîyan… û usa jî henek-laqirdyan! Henek-laqirdîyên li …

 Latif EPÖZDEMİR ROJNAMEYA KURDİSTAN : TİRÊJA ŞEVEQA KURDAN KURDİSTAN: Lekolînvanên ku derheqe ve rojname da nîvîsandîne. Heryek jî van tarîxêk cuda dîde. Hînek jî van dîbejîn 1898, hînek dîbejîn 1902, hînek jî van jî dîbejîn 1908. lî pîranî lî ser sala 1919 dîsekînîn. Sedem ve yekê eme bêjîn ku 1920an …