Qado Şêrîn Al û ala di destpêkê de, di şer û cengan de wek nîşan û danasîna xelk û grûpan dihatin bikaranîn, di dû re li derveyî şer û cengan, di destpêka sedsala 17an de, bi derketina keştî û gemiyan re, di deryayan de hat bikaranîn daku, welatê xwediyê gemiyê …
Zêdetir Bixwîne
Orhan Basî Bi kurtasî Erdnîgarî an erdzanîn bi gotineke din cografya Welatê Xaltan ne ya dema berê ya van salin dawî ji 1524an heta 1900 binasin. Welatê Xaltan ê vê dawîyê ku wek Êzdî dihatin nasandin ji çar herêma pêk dihat,ku îro jêre dibêjîn Beşêrî dema berê Qubîn bû,wetaye Qubînê …
Zêdetir Bixwîne
Bidlîs an Bilîs (carina weke Bedlês jî tê nivîsandin) bajarekî li Bakurê Kurdistanê ye. Bidlîs bajarek ji erdnîgara Kurdistanê ye. Li rojavayê Gola Wanê cih digre û di sînorê Agiriyê de ye. Navê bajêr yê kevn ji alî Îskenderê Zulqerneyîn ve wek bad- lis hatiye danîn. Piştre nav wek Bit-lîz û Bitlîs hatiye guhartin. Di çavkaniyên ermeniyan de navê bajar wek Paxiş derbas dibe. Li gorî …
Zêdetir Bixwîne
(z. 1882 li Bokan – m. 30ê adara 1947an li Mehabadê, Rojhilata Kurdistanê) Hecî Baba Şêx serokwezîrê Komara Mehabadê bû. Hecî Baba Şêx Bi şerê li dijî êrişên Rûsî di serê 1900-an de, wî him di nav civakên Islamî de û him jî di nav Kurdan de rêz girt û bû efserek navdar. Dûv re, Îhsan Nûrî Paşa Paşa, ku serkêşiya Serhildana …
Zêdetir Bixwîne
Amed bajarê mezin ê bakurê Kurdistanê ye. Amed yek ji mezintirîn bajarên Tirkiyê ye û di nav kurdan de weke paytextê serbajarê rastî ya Kurdistanê tê binavkirin. Amed îro di qada neteweyî û navneteweyî de bi sûr û zebeşên xwe bi nav û deng e. Gellek xwarinên herêmî hene ku pirr tên ecibandin. Meftune: Goştê parçekirî di quşxane yan …
Zêdetir Bixwîne
Îbrahîm Osman Hedban, navê hespê Dewrêşê Evdî, Lawikê Êzdi ye. Dewrêş pê çûbû şêrê Osmaniyan, Turkmenan û Erebên Gêsî. Di dîroka me de, bi qasî ku em jê agahdarin yek Hedbanekî bi tenê hebûye û ew jî, ji xeynî Dewrêşê Evdî pêve kes lê siyar nebûye. Hedban ji Dewrêş pêve …
Zêdetir Bixwîne
Egîdê Qadirî (1928-1999) Egîdê Qadirî sala 1928-an li Gundê Seyîd Kotaniya Vediya Ermenistanê hatiye dinyayê, sala 1999-an li Bakûya Azerbaycanê rehma Xwedê dike. Malbata Egîtê Qadirî di salên 1926-1927an de, piştî serhildana Şêx Seîd, ji ber zilm û zora Roma Reş tevî 1700 malbatên eşîra Brûka koçber dibin, mal û …
Zêdetir Bixwîne
Siddik BOZARSLAN Bê guman zimanê kurdî, zimanekî gelek kevnar e û temenê (emrê) zimanê kurdî jî girêdayê jîyana gelê kurd e. Dema em li ser zimanê kurdî û pêvajoya jîyana kurdî rawestin; pêwist e li gora çarçoveya vê nivîsê, qonaxên ku di jîyana gelê kurd da derbas bûne, ji ber …
Zêdetir Bixwîne
Erdêxan yan jî Erdêhan, bajarekî bakurê Kurdistanê ye. Erdêxan di nav sînorên Komara Tirkiyeyê de dimîne. Dîrok Dîroka Erdêxanê heta 753 berî zayînê aşkere ye. Keyserê ûrartûyan Sartûr ev herêm kiriye bin desthilatdariya xwe. Herêm nêzikî Qefqazê ye. Ji ber wê gelekî car Erdêxan tûşî êrîşan hatiye. Gurcî, îranî, ûris hwd gelek caran herêm xistine bin kontrola xwe. Beriya avabûna Komara Tirkiyeyê niştecihên herêmê 90% kurd bûn. …
Zêdetir Bixwîne
Mezheb ango zav wûşeyeke erebiye tê wetayê “çûn, pêy çûn” e. Lê di lîteratûra olî de ew tê maneyê ew komeke gorî distûr û bawerên ji aliya hin kesan hatin diyar kirinî re tê gotin. Di dîroka îslamê de mezheb ji bo ciyawaziyên siyasî fiqhî hatiye bikaranîn. Di îslamê de mezheb gorî îtîqadî (bawerî) û fiqhî tên polandin. Mezhebên …
Zêdetir Bixwîne
Occo Mahabad Çapxaneya pêşî li Ewropayê di sala 1450an de ji aliyê Johannes Gutenberg tê avakirin.[1] Di dîrokê de çapxaneya ewilî ya Kurdan Çapxaneya Cerîdeyî Kurdistan e ku li Qahireyê hatiye damezrandin. Rojnameya Kurdistanê ku bi hewldanên şexsî yên Mîqdat Mîthad Bedirxan ve di sala 1898an de derdiket li vê …
Zêdetir Bixwîne
Li cîhanê her gel, bi çand, tore û kevneşopiyên xwe tên naskirin. Nasnameya gelekî; bi çand, kevneşopî û kelepora wî xwe dide der. Bi taybetî jî, di warê çanda xwekirinê de, her gelek xwedî cil û bergên bi şêwazên cihê cihê ye. Wekî hemû gelan gelê kurd jî, bi çand, …
Zêdetir Bixwîne
Kurdên Qefqasyayê li herêmên Sovyeta berê de dijîn. Bingeha van kurdan digehe Şedadîyan. Bi giştî li Ermenistan, Gurcistan û Azerbaycanê de dijîn. Her wisa li Rûsyayê û hinek dewletên din yê Asyaya Navîn de jî dijîn. Ev kurdên van herêman têkildarî hev in. Li hikûmeta sovyetan ya Azerbaycanê de di destpêka sala …
Zêdetir Bixwîne