(1407 – 1481) Melayê Cizîrî, di nav helbestvanên wêjeya klasîk ya kurdî de helbestvanê herî navdar e. Navê wî yê rast, Ehmed e. Di helbestên xwe de bi piranî mahlasa “Nîşanî” bi kar tîne. Di sala 1407an de ji dayik bûye. Mamosteyê wî yê pêşîn, bavê wî ye. Dû re …
Zêdetir BixwîneJiyana Osman Efendiyo Babij
Osman Efendiyo Babij di sala 1852yan de li gundê Babê yê Sêwrega Rihayê welidiye. Navê wî yê fermî Osman Efendî ye lê di nava gel de wek Osman Efendiyo Babij hatiye naskirin. Navê bavê wî Hecî Eyup Efendî û yê diya wî Emîne Xanim e. Bavê wî demekê miftîtiya Sêwregê …
Zêdetir BixwîneŞikriyê Bedlîsî
Şikriyê Bedlîsî, ji navenda Bedlîsê ye. Piraniya temenê xwe di sedsala XVem de û dawiya temenê xwe jî di sedsalan XVIem de bihurandiye û di sala 1523yan de wefat kiriye. Şikriyê Bedlîsî, pêşî li Tebrîzê di qesra Akkoyuniyan de maye. Piştre hatiye Bedlîsê û li cem bapîrê Şerefxanê Bedlîsê Mîr …
Zêdetir BixwîneRûpeleke Windayî; Hecî Îbrahîmê Qaso / Konê Reş
Rûpeleke windayî; Hecî Îbrahîmê Qaso Serokê Eşîra Bûbilana û beşdariya wî di biryara Komeleya Xoybûn de Vê paşiyê ji encamên pirsyan û xepartina min li dor êl, eşîr û malbatên kurdî, ez rastî vê xeleka windayî a beşdarbûna eşîra Bûbilana di alîkariya şoreşa Agirî de hatim. Wek ku diyare …
Zêdetir BixwîneEhmedê Xanî, Mem û Zîn û Berhemên Wî yên din / Volkan Korkmaz
Ehmedê Xanî, nivîskarê berhema Mem û Zînê ye û em ê vê mesnewîya wî bi destana Memê Alan re berawird bikin. Berî ku em dest bi analîza mesnewîya Mem û Zînê bikin divê em li vir bi kurtasî li jîyana nivîskarê wê binêrin. Lewre wekî ku em ê di beşên …
Zêdetir BixwîneBerhemên Ewil ên Îlmê “Tecwîd” û “Qiraet”ê / Ayhan Yıldız
Îlmê tecwîdê ku şaxekî sereke ye di nav îlmên Îslamî de, bi berhem, rawî, qarî’, îmam û qayîdeyên xwe, li welatên Îslamî, xwedî raburdûyeke zêdetirî hezar salî ye. Îmamê herî ewil ê îlmê tecwîdê Elî b. Ebî Talib e, di pey wî re Ebû Ebdurrehman es-Sulemî, peyre ‘Asim b. Ebî’n-Necwed …
Zêdetir BixwîneSITÛNÊ WÊJEYA KLASÎK MELAYÊ CIZÎRÎ / Muqades Agirî
Mela berî her tiştî kesekî mutesewif e. Li gorî kesekî mutesewif ji bo ku ramanên xwe diyar bike helbest nivîsandin haceteke gelek girîng e. Di zimanê helbestan de sembol, hêma ji bo mebestên helbestvan diyar bike hacetek e. Bêguman çanda tesewifê jî ji bo zimanê helbestan musaîd e. Bandora çanda …
Zêdetir BixwîneMela Huseynê Bateyî
Melayê Bateyî, di nav helbestvanên kurd de bi Mewlûda kurdî navdar e. Mewlûda xwe bi zimanekî sivik û şêrîn bi kar anîye. Li Colêmergê li gundê Batê hatiye dinyaye. Navekî wî jî Ehmed e. Ji malbateka oldar hatiye dinyayê. Bavê wî Mistefa, bi sofîtiyê navnas bûye. Mela Huseyn Bateyî pêşî …
Zêdetir BixwîneREWŞENBÎREKÎ KURDÎHEZ: KURDÎZADE AHMED RAMÎZ / Kenanê Nado
KURDÎZADE AHMED RAMÎZ di sala 1878an de li navçeya Lîcê hatiye dinê. Bi eslê xwe dimilî ye. Jiyana wî ya ku heya tê Stenbolê bi awayekî eşkere nayê zanîn. Perwerdehiya xwe ya zaroktiyê çawa, li ku, çi wextî û bi çi şiklî kiriye, heya vê gavê tu agahî nehatiye dayîn. …
Zêdetir BixwîneÎRONÎ Dİ “MESELEYA WİJDANÊ” DA / Roger Acun
Ev çîroka dirêj a Ahmed Muxtar Caf, yekem ji mînakên pexşana kurdî/ soranî ye. Tevlî kû wek çîrokek dirêj hatîye naskîrîn jî wek romaneke kin an jî berteng dikare bê qebûl kirin.Malûm e li ser xûsûsîyetên “Meseleya Wijdanê” û di derbarê şexsîyeta edebî ya Ahmed Muxtar Caf gelek şîrove hatine …
Zêdetir BixwîneFeqiyê Teyran
(1560-1650) Navê wî yê rast Mihemed e. Li Miksa Hekariyê di sedsala 14an de jiyaye. Ev jî di nav helbestvanên kurd de gelek navdar e. Di sala 1560an de ji dayik bûye. Li Miksê, Hîzan û Finikê jî xwendina xwe dewam kiriye. Di medreseyên li wan herêman de gelek maye. …
Zêdetir BixwîneJi Bo Bîranîna Mustafa Barzanî / Mehmed Dehsiwar
Serokê Bêhempa yê Şoreşa Kurd Mustafa Barzanî Yek bi yek, qor bi qor, ber bi gulistanê ve, ber bi baxê Îrem ve çûn; di dilên wan de bêxofîya dijmin, a xeterên jîyanê û hêviyên salan, di paşilên wan de hêz û tecrubeyên berhemdar, di destên wan de gul û sosinên …
Zêdetir BixwîneRojnameya Kurdistan / Îdrîs Sitwet
Rojnameya Kurdistan weke yekemîn rojnameya kurdî Piştî Şoreşa Firansê li sala 1789’an ku di welatên Ewropayî de serî hildabû, û sînorên împeratoriya Osmanî jî derbas kir, di wê demê de yek ji rewşenbîrên pêşeng ên Kurd, bi navê Mîqdad Mîdhed Bedirxan yek ji deshilatdartirîn mîrên Kurdan bû. Babê Mîdhed dijberî …
Zêdetir Bixwîne