BİYOGRAFÎ

Mela Ehmedê Heyderî, edîbê dewreke gelekî zehmet e; dewra dawiya Osmaniyan ku tê de şer û alozî hebû û destpêka serdema komara Tirkiyeyê ku tê de înkar û qedexe hebû. Edîbê hêja yê wê dewrê Mela Ehmedê Heyderî, mixabin heta niha di bin perdeya veşartinê de maye û tu xebat …

 Wergera Ji zaravayê Soranî: Muhsîn Ozdemîr Dema ez zarok bûm di nava civakeke windabûyî di xwe de, gelekî kêfa min bi naskirina pêşbînîkerê navdar ê cîhanê Nostradamos re dihat. Ew mirovê Fransî nêzîkî sala 1503an li Fransayê ji dayik bûye û pêşbîniya gelek bûyerên piştî xwe kiribû. Her çiqas îro …

Navê wî yê dirêj  Muhammed bîn Îdrîs bin Hüsâmedîn Alî bin Hesen e. Kûnyeya wî Ebulfeyz Mehmet Efendî ye. Sala zayîna wî nayê zanîn.  Perwerdeya pêşî li ber destê bavê xwe dît, paşê jî ji alimên herî navdar ên welat… Di zarotiya xwe de terka welat dike, bo xwendinê tê Bûrsayê, li wir dibe …

Xwendevanê hêja, heye ku sernavê nivîsê bala te kişandi be. Tu neheq jî nînî. Sernav, du kesên navdar ku di edebîyata me de cîh girtine nîşan dide. Yek ji wan hostayê qedîm û qedir bilind Evdal e, yek ji wan jî niviskarêk me yên naskirî Mehmed Uzun e. Evdal di …

Di helbestên xwe de bi nasnavê Hadî bi kar anîye. Ji wê sedemê ji dîwana wî re ‘Dîwana Hadî’ tê gotin. Navê wî yê rastî Mihemed e. Kurê Sibxetullahê kurê Resul Paşayê Rewandizî ye. Resûl Paşa jî wekî tête zanîn, birayê Mîrê Soran Mihemed Paşa ye. Ew jî nasnavê Mîrê …

Li gundê Ezîmê ku li der û dora Kerboranê ye hatiye dinyayê. Navê bavê wî Şêx Mihemed Zahir e. Di malbata wî de faqî û şêx pir bûn. Kalê wî jî Şêx Mistefayê Bedewî bû. Di zarokatiya xwe de dest bi medresê kiriye û îcaza xwe ji Şêx Îbrahîm Heqî …

Qanatê Kurdo kurapê bavê min bû, her yekî kurê birakî. Gava sala 1918-an Roma Reş kalkê min hêsîr dibin û ew hew êdî vedigere. Pey re bavê Qanat, Kurdo herdo birazîyê xwe, Reşîd, Ahmê û kurê xwe Qanat hildide dibe bajarê Tilbîsê. Lê piştî çend heftîya ew jî diçe dilovanîya …

Emîn Fewzî an Emîn Fewzî Beg (z. ? , Silêmaniye – m. 1928 Stembol) zanistvanê kurd yê sedsala 19’an û 20’an e ku li ser felsefe, matematîk û fizîk xebitiye.[1] Jiyan Dîroka ji dayîkbûna wî bi temamî ne kifş e. Bi xwe ji wîlayeta Mûsilê ji bajarê Silêmaniyê ye demek di Artêşa Osmaniyan de jî xebitiye. Zanistvanek pir mezin bû li ser matematîk, fizik, kimya, felsefe û wêjeyê gelek berhem …

Ebdurehmanê Qeredaxî fiqihzan, mentiqvan û zimannasê kurd e. Ebdurehman Qeredaxî di sala 1833’an de Qeredaxa nêzikî Silêmaniyê jidayik bû. Perwerdehiya xwe li Başûrê Kurdistanê li cem alimê navdar Muhemmed Qeredaxî stand. Di sala 1858’an de çû Bexdayê li cem miftiyê Bexdayê Zehawî jî perwerde û destûrname stand û di sala 1859’an de dîsa hat Qeredaxê û ders da talebeyan gellek talebe li ber destê wî …

Mubarek ibn el-Mistewfî an Mubarak Bin Ahmad Sharaf-Aldin Abu al-Barakat Ibn al-Mustawfi (1169-1239) dîrokzanê kurd ê ji Başûrê Kurdistanê ye. Di sala 1169 zayînî de li keleha Hewlêrê ji dayik bûye. Di warê dîrok û edeb û ziman de gelek berhemên wî hene. Pertûka wî ya herî girîng “Dîroka Hewlêrê” ye ku di çar bergan de ye. Berhem Tarixî Erbil, …

Mîr Tehsîn kurê Seîd Elî Bek di 15ê Tebaxa sala 1933an li navçeya Baedrê ya ser bi qezaya Şêxan ve ji dayik bû. Mîr Tehsîn kurê Seîd Elî Bek di 15ê Tebaxa sala 1933an li navçeya Baedrê ya ser bi qezaya Şêxan ve jidayik bû. Piştî mirina bavê wî Seîd …

Behlûlê Mahî helbestvan û zanayek Kurd e ku wek damezrênerê baweriya Yarsanê tê qebûl kirin. Di dawiya çarîka sêyemîn a sedsala 8an de li Loristanê li herêma Mahilkûfeyê ji dayik bûye, di heman herêmê de zarokatiya xwe derbas dike û di temenê 8-9an de diçe medreseya mahîlkûfeyê dest bi xwendin û perwirandinê dike ku hê neqedandî di temenekî …

Şêx Fexrê Adiyan[1], fîlozof û zanayekî bi eslê xwe kurd ê êzidîyan e ku di sedsala 11’an[2] de jiyaye. Tê gotin ku piştî Şêx Adî jiyaye.[3]. Li gorî vê jî, Şêx Adî bixwe jî di sedsala 10’an[4] de jiyaye. Şêx Faxrê Adiyanî, ji wî ku weke ku çawa ji gelek alim û mazinên kurd helbest mana, Ji wî jî, gelek helbestên …