BİYOGRAFÎ

Hemîdê Hecî Derwêş (Ebdilhemîdê Hecî Derwêş, Abdulhamid Hajji Darwish), welatperwer û siyasetmedarekî kurd bû ku di sala 1936an de li gundê Qermane yê bi ser Dirbêsiyê ve ji dayik bûyê. Ew yek ji damezirênerên Partiya Demokrat a Kurdî li Sûriyê (Partiya Dîmoqratî ya Kurdî li Sûriyê) bû[1]. Hemîdê Hecî Derwêş xwendina xwe ya navendî li Şamê temam kiriye. Di …

Îsahak Marogûlov (bi rûsî: Исаак Марогулов; z. 1868 – m. 6’ê rezberê 1933) zimannasekî asûrî bû. Dil sala 1928’an de bi Erebê Şemo re alfabeya kurdî ya latînî ya siftê amade kir.

Adile Xanim (bi îngilîzî wek Adela Khanum an jî Lady Adela tê naskirin[1]; (z. 1847 li Sine − m. 1924 li Helebce)[2], di destpêka sedsala 20’an de serdara êla Caf bû. Kurdnas û serdarê îngilîz C.J. Edmonds ê ku li Helebceyê ew nas kiriye, jê re “şahbanoya bêtac a Kurdistanê” gotiye[3]. Bavê Adilê, Mihemed Begê Silêmanî[4], ji ezbeta wezirên mîrgeha kurd a Erdelanê bûye. Pistî bêhêzbûna mîrgehê û guherîna mîr bi waliyekî …

Mesûd Barzanî (z. 16’ê tebaxa 1946’an, li Mehabadê, Rojhilatê Kurdistanê) ramyarê kurd û serokê PDK’ê ye. Jînenîgarî Mesûdê kurê Mela Mistefa Barzanî di 16’ê tebaxa 1946’an de li bajarê Mehabadê li Kurdistana Îranê, li jêr alaya Kurdistanê û li roja damezrandina Partiya Demokrat a Kurdistanê ji dayik bûye. Li serdema temena kurt ya Komara Kurdistanê li Mehabadê ku yekemîn giyana serbixwe ya kurdî …

Celal Talebanî (bi soranî: جەلال تاڵەبانی‎, Celal Tallebanî; bi erebî: جلال طالباني‎‎, Jalāl Tālabānī) (z. 12’ê sermawezê 1933 li gundê Kelkanê, Silêmanî – m. 3’ê kewçêrê 2017 li Berlînê, Almanya[1]), siyasetmedar kurd û serokkomarê Îraqê bû. Jînenîgarî Talebanî di sala 1933’an de li Başûrê Kurdistanê li gundekî girêdayî Dokanê ji dayîk bûye. Xwendina xwe ya destpêkê û navîn li Koysinceq û ya lîseyê li Hewlêr û Kerkûkê qedand. Di ciwaniya xwe de Talebanî beşdarî xebata siyasî bû ye, ew di sala 1951’ê de weke endamê …

Felekedîn Kakeyî pêşmerge, nivîskar, rojnamevan û siyasetmedarekî kurd bû ku di sala 1943an de li bajarê Kerkûkê hatiye ser dinyayê. Endamekî binemala seyîd û şêxên kakeyiyan bû. Ew nivîskar û edîtorê rojnameya Eltaxî ya Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) bû û heta 12em kongreya PDKê endamê komîteya navendî û polîtburoya vê partiyê bû û mirovekî nêzîkî Îdrîs Barzanî, Mesûd Barzanî û Nêçîrvan Barzanî bû. Rewşenbîrê kurd Felekedîn Kakeyî …

Silêman Nazîf (z. 1869 – m. 1927), yek ji nivîskar û helbestvanên Amedê ye. Ji xeynî Kurdî Farsî, Erebî û Fransî dizanibû. Doza Kurdistaneke serbixwe dikir, ji ber wê serê wî bi dewleta Osmaniyan re dikete belayê. Gerînendetiya çapxaneya Amedê û redaktoriya rojnameya Amedê dikir. Ji destê hikumetê direve Parisê û li wir bi navê Meşweret rojnameyekê dertîne. Li ser rexneyên mîrên Kurd cezayê …

Ekrem Cemîl Paşa (z. 22’ê reşemiyê 1891 li parêzgeha Amedê – m. 31’ê rêbendanê 1974 li Şamê) yek ji rewşenbîr û têkoşerên kurd e. Mirovekî arîstokrat bû. Neviyê desthilatdarê kurd ê Amedê Ehmed Cemîl Paşa û kurê Qasim Begê Amedî bû. Di zaroktiya xwe de di nav derfetên dewlemend de perwerde didît. Ji aliyê malbata wî bo xwendina zanîngehê tê şandin bajarê Stenbolê. Li wir bi rewşenbîr …

Rojnamewan û nuştox Munzur Çem 1947 de dewa Kêxî (Cêxî) Qurze de ameyo dinya. Mektebo verên dewa Kêxî Seter de, mektebê mîyanên Qeza Dêrsimî Nazimiya de wend. 1969 de Kolejê Sihhetî yê Dîyarbekirî (Diyarbakır Sağlık Koleji), 1971 de kî Mektebê Îqdîsadî û Ticarî yo Berz yê Anqara qedêna. Munzur Çem, 1970 ra bi nika yew het ra …

Hesenê Metê nivîskarekî kurd e. Hesenê Metê di sala 1957an de li Erxeniya Diyarbekirê hatiye dinyayê. Ew zêdeyî bîst salî ye li Swêdê dijî. Kitêbên Hesenê Metê yên ku heta niha çap bûne ev in: Smîrnoff, novel, 1991. Labîrenta cinan, roman, 1994. Epîlog, novel, 1998. Ardû, çîrokên gelêrî, 1991. Tofan, novel, 2000. Keça Kapîtan, Pûşkîn (werger) 1998. …

Yilmaz Odabaşi helbestvanek kurd e û bi tirkî dinivisîne. Di sala 1961 da li Amed ê ji dayik dibe. 1980 tê girtin. Di navbera 1985-2005 da gotar, çîrok û ceribandinên wî di kovar û rojnameyên mîna Yazko Somut, Günümüzde Kitaplar, Düşün, Sokak, Gerçek, 2000’e Doğru, Özgür Gündem, Evrensel Kültür, Edebiyat û Eleştiri, Varlık, Express, Söz, Cumhuriyet, Siyah Beyaz, Birikim, Öküz, Birgun, Esmer da hat weşandin. Berhem Yurtsuz Şiirler (Helbest, 1987) …

Zehawî navê wî yê rastî Zehawî Muhemmed Fewzî (1834, Silêmanî – 1890 Bexda, Iraq) yek ji nivîskar, felsefevan û wêjevanê kurd e. Zehawî kurê Emîr Ehmed e, navê kalikê wî jî Hesen e. Malbata Zehavî ji Emîr Silêman Paşa aciz bûbûn ji ber wî koçî cem Mele Ehmedê Zehab kirin wê demê sala 1834an de Zehavî tê dinyayê loma navê wî Zehavî …

Faik Bucak di sala 1919an de li  bakurê Kurdistanê, hatîye dinê, li sala 1939 zanîngehê  xelas kirîye.  Di sala 1945an de  wek parêzer dest bi  stajê  kirîye . Di  sala 1953an de wek parêzerekî  azad kar kirîye. Di sala 1961an de  li gel hevalên xwe, Seîd Elçi û Omer Turhan …