BİYOGRAFÎ

Ferzê, Ferzende, “Teyrê ser milê qîzan û bûkan”, yek ji dengbêjên navdar e. Ji gundê Kevir a Milazgira Mûşê ye. Mamosteyê Reso ye. Bi navê Zekiyê Lawê Mîralî fîrarek ew kuştiye. Li ser kuştina Ferzê gelek şik hene. Herçendî dibêjin di dîlanekê de bi şaşî derb lê ketiye jî, hin kes di wê baweriyê de ne Ferzê …

Miradê Kinê di sala 1943an de, li gundekî biçûk bi navê Gêrka Cehfer ku bi li ser Kerboranê ve ye, ji dayik bû ye. Navê bavê wî Ferho ye. Diya wî Hediya jî dotmama bavê wî bû. Ferho kurê Ehmedê Isayê Kinê ye. Dibêjin ku Isayê Kinê beriya sed salî ji biyaxetê hatiye û li Tora Hevêrka …

Kamran Simo Hedilî; di Sibata 1955’an de li gundê Hedilê yê bi ser navçeya Hezexê ve hatiye dinyayê. Ew di pirtûka xwe ya bi navê Lorîna Pênûsê de sedema nav guhartina xwe wisa dibêje. “…Ji xewna reşikê tirsê, bi şeqama pîrikê di tarîreşa seqema şevekê meha Sibatê ya 1955’an de …

Ûsivê Farî di sala 1954’an de li Amedê, li gundê Farê ji dayîk bûye. Dibistana seretayî qedandîye. Di sala 1987’an de koçî gundê Herbûtê dike. Li gund pez û dewaran bi xwedî dike. Birayê dengbêjê navdar Husêynê Farî ye. Zewicandî ye û heşt zarokên wî hene.  

Şêx Silo yan wekî di stranên xwe de dibêje “Sêwî Silo” yek ji dengbêjên navdar ê hemdemiyê Evdalê Zeynikê û Dengbêj Gulê ye. Jiyan Di dawiya 1700 ´î û destpêka 1800 ´î de li herêma Serhedê (Agirî) jiyaye. Hevalê Evdalê Zeynikê ye. Bi Evdal re gelek caran di civatên mîr û hakiman de pêşbirk sazkirine. Wî jî wekî Evdal di palasa Sirmelî Mamed Paşa de dengbêjî kiriye. …

Leyla Îşxan eslê xwe ji malbatek Êzidî tê û eslê vê malbatê jî digihê Bazîd’a navçeya Agiriyê. Malbata wê piştî buyerên 1912’an tevî refên reyayên Osmaniyan koçberî Rusyayê dikin û li herêma Elegezê a Ermenistanê bi cîh dibin. Herêma Elegezê dikeve li pişt çiyayê Agiriyê, ji %95 gelheya vê herêmê kurd e û navenda beşa dengê Elegezê a Radyoya …

Zeynelabidîn Zinar nivîskar, werger û lêkolînerê Kurd e, ji Bakûrê Kurdistanê ye, di 1953’yan de li gundê Hedhedkê girêdayî bi qeza Qubînê ve hatiye dinyayê. Bavê wî ji herêma Xerzana Jêrîn ji eşîra Pencînar û diya wî ji eşîra Reşkotan e. Pêşî li cem bavê xwe Medreseya Kurdî xwendiye. Ders …

Evdilsemedê Babek (b. 972, Colemêrg – m. 1019, Bexda ?) helbestvan û nivîskarê kurd e ku herî pêşîn bi zimanê kurdî bi zaravayê kurmancî helbest nivîsandiye. Evdilsemed kurê Babekê kurê Ebdulqasimê kurê Mensûrê hozanvan e. Leqeba wî Ebûl Qasim (Bavê Qasim) e, li gelek bajaran cîhên wek; Bexda, Nîşabûr, Mûsil û Hamedan xwendiye û geriyaye. Gorî Îbn Xelikan di pirtûka xweya Wefat el-Eyan de dinivîse ku Ew di sala 972’an li Colemêrgê tê dinê û di 1019’an de jî …

Di sala 1973’yan de li navçeya Ameda Hezroyê hatiye dinyayê. Ji sala 1993’yan vir ve girtî ye, niha li hepsa F’ya Boluyê dimîne. BERHEM: Amedê, Helbest, Weşanen Aram, 2010, Amed Mirjîn, Helbest, Weşanen JJ, 2013, Amed Hêjaname, Jiyanname, Weşanén JJ, 2017, Amed Nihayên Min, Helbest, Weşanên JJ, 2017, Amed  

Di sala 27. 01. 1969’an de li gundê Qijiltaxa girêdayî Mûşê hatiye dinê. Di malbateke oldar û xizan de mezin dibe. Dibistana seretayî li gund dixwîne, dibistana navîn li navçeya Tîlê li YÎBO’yê dixwîne. Ji ber şertên jiyanê xwendina dibistanê berdide û hetanî sala 1997’an li gund rêncberiyê dike. Di …

Orhan Basî di sala 1977’an de li welatê xaltan li gundê Feqîra li herêma Bişêrîyê ya Bakurê Kurdistanê ji dayik bûye. Di sala 1985’an de koçî Ewropayê kiriye û heya îro li Almanyayê jiyana xwe berdewam dike. Di sala 1995’an de helbesta xwe ya pêşîn a bi navê Kinê nivîsand. …

Cîhan Roj, di sala 1993 an de dest bi nivîsandina bi zimanê Kurdî dike. Di heman salê de helbest û çîrokên wî têne weşandin. Di salên du hezarî de ew hinek termên matematîgê diafirîne û ji Enstituya Kurdî re bi rê dike. Ew xebat di sala du hezar û şeşan …

Sidoyê Bozo dengbêjekî navdar e. Li gundê Baxçe ku Kanîreşa Çewlîg ê va girêdayî ye hatibû dinê. Dengbêjekî xwedî dengeke bedew bû, di nav gel de wekî dengbêjê heftdeng jî dihat binavkirin. Sedemê vê binavkirinê, dikaribû bi heft dengên cuda bistre. Jiyana xwe zêdetir di Kanîreşê da derbaz kir, li kêleka dengbêjiyê ji bo jiyana xwe birêvebibe karê berberiyê jî dikir. …