BİYOGRAFÎ

Di 30ê îlonê 1207an da li bajarê Belxa Efxanistanê ji dayik bûye. Rûmî, ligel Senayî û Etar yek ji helbestvanên sofî yên mezin ên faris e. Malbata wî bi malbata mîrê Xarizmê mirovântî danî bû. Hî di temenekî biçûk de Rûmî bi bavê xwe re li dinyayê geriyaye û çûye Bexda, Meke û Şamê. Tê gotin ku di van geran de wî sê salî (di sala 1210an de) …

 (z. 12ê rêbendana 1876an li San Francisco wekî John Griffith Chaney / m. 12ê rêbendana 1876an  Glen Ellen) Jack London nivîskar û rojnamevanekî amerîkî bû. London, gelekî di bin bandora Sosyalîstan de maye. Dema ku pirtukên wî tên xwendin vê yekê baş tên dîtin. London nemaze ji felsefa Marx a ku …

John Ernst Steinbeck (jdb. 27ê sibatê 1902 li Salinas, California; m. 20ê kanûna pêşîn 1968 li New York) Nivîskarekî serkeftî yê DYAyî yê sedsala 2oemîn bû. Sala 1962î Xelata Nobelê ya wêjeyê wergirtiye. Di malbateke cotyar î xizan de hatiye jiyanê. Ji bo bixwîne û jiyana xwe bidomîne di gelek karên dijwar de dixebitî. Nekariye zankoyê bidawî bike. Lê xizanî …

(rawejî 484 b.z.), m. (425 b.z.) Dîroknas û nivîskarek yewnanî ye. Qasî ku tê zanîn Herodot dîroknasê herî pêşî ye, Marcus Tullius Cicero ji bo wî gotîye “Bavê Dîrokê”. Ew bi pirtûka xwe ya bi navê Dîroka Herodot tê naskirin. Herodot li Halîkarnasosê, Bodruma îro li Tirkiyeyê, hatiye dinê. Li gorî ensîklopediya bîzansî …

 (29ê kanûna paşîn/10ê sibatê 1890 li Moskowê; m. 30ê gulanê 1960) Wergêr, helbestvan û nivîskarekî rûs e. Ew li seranser cîhanê bi romana xwe ya navdar Doktor Jîvago tê naskirin. Sala 1958î Xelata Nobelê ya wêjeyê didin wî lê ew ji ber sedemên polîtîk vê xelatê napejirîne û nagire. Li malbateke cihû yê hunermend tê jiyanê. …

Camus di sala 1913an de li Cezayirê, li Modovê ji diya xwe bûye. Bavê wî fransî, diya wî spanyolî ye. Bavê wî karkerekî xizan e. Ji ber bê karî û xizaniya malbatê, ji Fransayê koçî Alceryayê dike. Di wê demê de ku Alcerya koloniya Fransayê bû, wek wî nêzî milyonek fransizên din jî koçî …

Mîxaîl Bûlgakov yan jî bi navê Bûlhakov tê gotin. (z. 15’ê gulanê, sala 1891 li Kîyêvê − m. 10’ê adarê 1940 li Moskovayê) Mîxaîl Bûlgakov nivîskarekî rûs bû û weke yek ji bavên wêjeya rûsî ya modern tê binavkirin. Her wisa wek derhênerê şano, dramnivîs, şanoger û afirînerekî peyivên operayê tê …

Aleksandr Sergeyevîç Pûşkîn di 27ê gulana 1799an de li Moskvayê ji diya xwe bûye. Lawe malbateke dewlemend û rewşenbîr bû. Wek hemû zaroken malmezin û dewlemendên wê roje, Pûşkîn jî di piçûkîtiya xwe de bi hîmgîriya klasîken fransî mezin dibe û pirtirîn li ser wêjeya yewnanî û fransî disekine. Hîna …

Fyodor Dostoyevskî di 11ê Çiriya paşîn a sala 1821an de li Moskowê ji dayîk dibe. Di vê demê de bavê wî li vir di nexweşxaneya hejaran de bijîşkiyê dike. Li hêleke hewşa vê nexweşxaneyê xaniyekî biçûk ji bo malbata Dostoyevskiyan amade dibe. Dostoyevskî ji xwe mezintir birayekî xwe ê bi navê Mîxayîl …

Mustafa Özçelik, di 13yê Gulana 1965an de li Dêrika Çîyayê Mazî ya ku girêdayî bajarê Mêrdînê ye ji dayik bûye. Heta pola 5em a dibistana seretayî li Dêrikê xwendîyê. Paşê wek malbat barkirine Stenbolê û dibistana seretayî, navendî, bakelorya û unîwersîte li Stenbolê qedandîye.  Di sala 1988an de Mihendîsîya Sivîl …

Basil Nikitin (jdb. 1885 li Sostonovit, Poland; m. 7ê hezîranê 1960 li Fransayê) ramyar, etnolog, kurdnas û rojhilatnasekî navdarê ê rûs bû. Di navbera gulana sala 1914’a heta nîsana sala 1918’a qonsûlê Rûsiyayê li Urmiyê bû. Gelek pirtûk, lêkolîn û nivîsar li ser Kurdan belavkirine. Pirtûka wî ya herî bi nav û deng “Kurd û Kurdistan” e. Nivîsên wî pir in ji têbînî û ramanên kûr ko nîşa didin ew gelek şehrezayê ziman û …

Rûhula Ahmed Hindi Musewî Xumênî, (zayîn, 1902 li Xomênê; mirin 3ê hezîranê 1989 li Tehranê) ayetula û lîderekî dînî yê mezheba şiayan û siyasetmedar û pêşengê Şoreşa Îslamî ya Îranê bû. Wî bi pêşengiya xwe Mihemed Reza Pehlevî ji Şahitiyê ger kir û Komara Îslamî ya Îranê saz kir. Ew ji şoreşê şunda heta 1989ê, mirina xwe li Meqema Rehberiyê (an jî Rehberî Înqilab) ma. Ew di sala 1902an de li Xumênê bi navê Rûhula Musewî …

Vladîmîr Îlyîç Lenîn an jî Vladîmîr Îlyîç Ûlyanov bi kurtî wek Lenîn (Zilamê Lenayê”) tê naskirin, (1870 – 1924), mirovekî şoreşger û siyayasetmedarê Rûsyayê ye. Avaker û serokê partiya Bolşevîk, dilê şoreşa cotmehê, û derhênerê YKSS’yê ye. Cara yekemîn zanistiya azadiya çînan a marksîzmê bi Lenîn û Bolşevîkan biserdikeve. Lenîn di zanîna Marksîzmê de hin guherandine …