ÇAND

Elezîz an Mezra an jî Xarpêt (bi tirkî, Elazığ) bajarekî Bakurê Kurdistanê ye. Navê bajarê kevn di çavkaniyên Urartiyan de wek Karberd (Kela Kevir) û yên Bîzansiyan de jî wek Xarpet dihat naskirin. Navê bajar di çavkaniyên Ermenî û Ereban de wek “Hinzit” derbas dibe. Hisn-ê Ziyat (kela Hisn) navê bajar yê kevn bi farisî bû. Piştre nav wek “Mezra” hatiye guhertin. Navê …

Zebûr pirtûkeke Peymana Kevin e ku tê de 150 stranên ruhanî (Zebûr) hatin berhevkirin. 73 Zebûr ji aliyê Dawid (li dor 1000 B.Z.) ve hatine nivîsandin. Navên nivîskarên din ên naskirî ev in: Asaf (12 Zebûr) Kurên Korax (10 Zebûr) Mûsa (1 Zebûr) Silêman (1 Zebûr) Heman (1 Zebûr) Etan (1 Zebûr) 51 Zebûr bê navê nivîskaran hene. Zebûra herî …

Ahûra Mezda, bi zimanê Avestayî, tê wateya (rewan) a ji xwe re mezin e an Uhrmezd an jî Hurmezd, têra xwe dike û pir zana ye. Ev rengdêra herî mezin û pîroz a ji bo Xwedê ye. Kurdan di dema Zerdeştiyê de jî bo Xwedê digotine Xwedê. Lê eger bipirsiyana Xwedê kê ye, digotin: Ahura Mazda. Ango îcar bi …

Tevahiya van pirtûkan hem ji aliyê cihûyan ve, hem jî ji aliyê hemû bawermendên filehan ve tên pejirandin. Herweha hin pirtûkên din jî hene ku bi tenê ji aliyê xiristiyanên ne protestan (mîna katolîk û ortodoksan) ve tên pejirandin. Pirtûkên Peymana Kevin berî hatina Îsa Mesîh bi zimanê îbranî an aramî hatine nivîsandin. 39 pirtûkên Peymana Kevin ev in: Tewrat: Destpêkirin (bi îbranî: בְּרֵאשִׁית‎; bi yewnaniya kevn: Γένεσις, lat. Génesis; bi latînî: Genesis) Derketin (bi îbranî: שְׁמוֹת‎; …

Şal û şapik navê cil û bergên resen ên mêrên kurd e. Wek nav jî destnîşan dide, ev cil û berga mêrên kurd ji du beşan pêk tê: ji şal û şapikekî. Lê di bin şapikê gomlekeke spî yê bêbişkok jî li xwe dikin. Şekl û rengên şal û şapikê li …

Kenan SUBAŞI KURTE: Di vê xebatê de danasîna yekem kovara zarokan a Kurdî ya bi navê Girr û Gallî Mindallanî Kurd hatiye kirin. Berî danasîna vê kovarê me pêşî bi kurtî qala girîngiya kovarên zarokan û nimûneya wê ya yekem a di cîhanê de kir. Her wiha berî derketina vê …

Kurdên Fransayê, hejmara wan nêzî 150.000 e. Ev di nav diyaspora kurdan de duyem mezintirîn hejmar e. Kurdên Fransa di 1960an de ji Tirkîyê, 1980an de ji Îranê, di 1990an de ji Iraqê û van çendan de jî ji Sûrî koçber kirine. Pirraniya vê gelê ji Bakûrê Kurdistanê; ji bajarên …

Ezîz Tekîn Di sala 1955an de dema ku Radyoya Êrîwanê bi anonsa “Yêrêvan xeber dide, guhdarên ezîz, em dest bi xeberdana bi zimanê kurdî dikin” dest bi weşanê kir, kesî bawer nedikir ku ji bo mûzîka kurdî wê bibe akademiyek. Ji roja avabûna radyoyê vir de hê jî bi zindîbûna roja xwe …

Komûnîzm, îdeolojiyekê ko civakekî bêçîn, bo vê jî qedexe kirinê milk kirina şexsiyê navgînên hilberînê armanc dike ye. Yanê gorî komûnîst sîstemê ew navgînên ko hilberînê pêk tînin divê ko bi tunî eyda cîvakê gîşkê bin. Karxane, çewlîg û hecetên ko hilberînê dikin eyda tu kesan nabin. Komûnîzm teşeyeke sosyalîzmê ye. Ew bi hin teşeyan, bo mînak li Çîn û YKSS hatibû nerîtandin. Dîroka …

Zeynelabidin Zinar Di kurdiya Kurmancî de navê tîp û cûreyên segan weha ye: NÊR: Seg. MÊ: Dêlik. BÊXWEDÎ: Kûçik (ferqa nêr û mê tune) DERTÛLKÎ: Tûle (kûçikê geroke) PIÇÛK: Fîno. YA NÊÇÎRÊ: Tajî. TÊJIK: Cewrik. YÊ YEKSALE Û NÊR: Cewr Seg ji aliyê mirovan ve 15 hezar sal berê hatine …

Zeynelabidin Zinar Di Ola Îslamê de çendî ku SUNET ji bo pir tiştan tê gotin, lê zêdetir, ji bo jêkirina çermikê serê cûcikê zarûkên kurînî tê gotin. Kesê ku ew çermik pê ve hebe, jê re BÊSINET/NESINETKIRÎ tê gotin. Kesê ku ew çermik jê hatibe jêkirin, jê re SINETKIRÎ tê …

Miks, Muksî an jî Muskî yek ji navçeyên Wanê ye. Di sala 1987´a de bûye navçe û bi Wanê ve hatiye girêdan. Miks bi nebûna rê, xizanî, dirêj derbasbûna zivistanê tê nasîn. Dîroka navçeyê Miks bi peyva erebî “meks” hatiye afirandin. Tê wateya “piraniya deyn”ê. Lê wek “cihê civînê” jî tê zanîn. Dîrok û wateya peyvê bi zelalî ne …

Behra Wanê yan Gola Wanê yan jî Deryaçeya Wanê, gola herî mezin ya herêma Bakûrê Kurdistanê ye û rûyê golê 3.713 km² ye. Ev gola ku navê xwe jî dide bajarê Wanê gola sodayî ya herî mezin ya Tirkiye û cîhanê ye. Di nava golê de 4 girav hene. Navê van giravan: Girava Extirmanê, Girava Adirê, Girava …