ÇAND

Sofîtî an tesewwuf an ′′′sofîgerî′′′ rêbazek ji rêbazên Îslamî ye. Li goreyê sofîtiyê benî anko ebidê Xwedê dibê bi rêya îbadet anko peristina Xwedê, û xwedûrgirtina ji gunehan û terikandina xirabiyan û evîna dinyayê rêyekê ber bi Xudê û niyasîna wî bibîne. Ew dibê nefsa xwe bi peristinê û terikandina gunehan û xweşîyên cihanê paqij bike ko Xudê …

Niştecihên Amerîkayê bi piranî Ewropî, Rojhelatên Dûr, Afrîkî û ji Rojhilata Navîn pêk tê. Ev komên etnîkî di 500 salên dawî de koçberî parzemînê bûne. Niştecihên Dewletên Yekbûyî ne etnîsîteyek taybetî ye. Civak, bi demonîmek e di çarçoveyek qanûnî ya taybetî de dijîn. Niştecihên Dewletên Yekbûyî yên di sala 1550an de xeynî mirovên xwecihî, di …

Kurdên Belûçistanê komeke diyasporaya kurdan a dîrokî li welatê belûçiyan e. Hatina yekem a kurdan li Belûçistanê (a Îranê) digîhe heyama desthelatiya Şah Ebasê Yekê li Îranê. Ewî di çarçoveya siyasete xwe ya parandina êl û eşîrên xetere û yên ku zor hatibûne kontrolkirin, hin bavikên kurdan li serheda Belûçistanê bicîhkiriye. Li vê derê kurd cîhen cografî yên stratejîk, herwiha dedora serekaniya …

Arîstokrasî cureyeke desthilata siyasî ye ku tenê komeke biçûk ji bijareyên civakê desthilatdar in. Tenê van bijareyan mafê wan heye ku ji bo wergirtina jortirîn pêgeha desthilata siyasî hevrikî û rikeberiyê bikin. Dest-bi-destbûna desthilatê di sîstemên arîstokrtîk da pir caran bûmayîk anko mîratgirane ye. Ev peyv jî mîna gelek peyvên …

Konê Reş   Sersala Kurmancî: Eva ku piştî sersala Zayînê ye bi 13 rojan, anku 13 meha kanûna duyemîn e. Berê, pêşwaziya vê Sersala Kurmancî, di nav gundên Cizîrê û Beriya Mêrdînê de dihat kirin. Min bixwe jî, di zaroktiy xwe de pêşwazî û beşdariya wê kiriye. Li gundê me (Doda), …

Kurdên Pontosê ev kurdên ku li herêma Pontosê bi war in, bi piraniya xwe di sedsala 17 û 18an de, di çarçoveya polîtîkaya îskanê ya dewleta Osmaniyan de li bakurê Anatolyayê û herêma Deryaya Reş hatine bicîhkirin. Muhemmed Emîn Zekî dibêje ku dîroka kurdên van herêman gelek kevn e û digîje sedsala 16’mîn. Di we demê de …

Kurdên Holendayê, kurdên ku li Holendayê ji dayîk bûne an rûnîştvanê wir bin îfade dike. Li Holendayê texmînên nifûsa kurdan a rastîn ku ji hejmara kurdan ra li Holendayê ne diyar e, ji ber ku kurd xwedî neteweyên cuda ne weka (tirk, îranî, îraqî û sûrî) û li ser bingeha neteweyên xwe di statîstîkên …

İkram Oguz Erdnîgarîya Efxanîstanê erdnîgarîyeke asê yê û ji çîyayên bilind û gelîyên kûr pêk tê. Bi erdnîgarîya xwe va welatek rût û tazî, di warê olî û etnîkî da jî Efxanîstan welatek pirrengî ye. Li Efxanîstanê 49 ziman û ji 200î zêdetir jî devok tên axaftin. Ji wan zimanan …

Pêjgeha asûrî gelek dewlemend e. Asûrî, Suryanî, Keldanî xwedî dîrokeke gelek kevn, çandeke dewlemend in. Li Mezopotamyayê cihwar in û Mezopotamya jî wekî yekem şarezayiya mirovahiyê lê rûdaye tê zanîn. Bi pêşketina Mediyan, belavbûna Îslamê, hatine berên romiyan (tirk) ve, li ser wan pêkutî gelek zêde dibe û bi dehan komkujiyan re rûbirû dimînin. Gelek ji wan bo canê …

Enlîl, yezdanê bahozê ye, yezdanê sereke yê Mezopotamyayê ye. Navê wî weke “Bel” û “Belûm” jî hatiye bi navkirin. Enlîl, kurê Anûm e. Piştî ku bavê wî mir êdî ew li cihê wî rûnişt û bû herî mezin. Li ser rûyê erdê serdestî û hikimdartî jî bi wî re û bi navê wî re …

Romûlûs û Remûs, damezrînerên efsaneyî ên bajarê Romayê, paytexta Roma a kevn û ya Îtaliya îroyîn in. Bavê wan Mars, xwedawendê şer bûye, û diya wan jî Rhea Silvia an jî Îlia, yek ji bismilên kinaçe bûye. Rhea Silvia keça Numitor keyayê Alba Longa bûye, evî dawîn ji alî birayê xwe î biçûk Amulius …

Ronesans, ronêsans bi kurdî tê wateya: “dîsa zayîn” demek e ku di navbera sedsalên 15’an û 16’an de ajot. Ev dem, weke dema “ji nû ve bûyîn” û ankû weke dema Reformasyonê jî tê zanîn. Berî zayinê di dema antikê dema Atena de, bi felsefê re demeka pêşketî jîya bû. Piştre ku dem …

Redkî, eşîreke Kurdistan û Xorasanê ye. Pirraniya wan li herêma Serhedê, li Mûş, Agirî, Îdir, Qers, Erdêxan, Erzirom û Wanê dijîn. Yên li bakur bi giştî 359 gundan belav bûne. Her wusa li gelek welatên Sovyeta berê belav bûne. Nivîskar û lêkolîner Pittard dibêje, “kurd bi pirranî bejnbilind in. Hin ji wan jî ji kurdên din jî bilintir in. Wek mînak Redkî.” Di kovareka Dewleta …