KURDÎ

Tawusê Melek an Tawisê Melek, Tawusî Melek an jî Melekê Tawus gorî ola êzdiyan firîşteyê herî pîroz e. Êzdî bawer dikin ku Tawusê Melek jî nola melek Ezraîl melekekê ku rihê mivov ji bedenê distandîbû. Gorî êzdiyan afirandina mirovahî wiha tê bawer kirin: “Di bawerîya Êzîdiyan de piştî Xwedê heft Firîşte efirandin, gote wan: Sicûde û kirnoşê ji ti kesî …

Xana Omerxalî Usoyan (bi tîpguhêziya Îngilîzî Khanna Omarkhali , 1981 Rewan, Ermenistan) nivîskareke kurd ê Êzdî ye ku di sala 1981ê li paytexta Ermenistanê, bajarê Rewanê ji dayik bûye. Nivîskar Kurdê Êzdî ye, ji mala Pîrên Omerxalî tê. Sala 2002ê Zanîngeha Sankt-Pêtêrsbûrg ya Dewletî Zanîngeha Rojhilatnasiyê beşa zimanzaniyê ya Îrannasî û Kurdnasiyê temam kir (BA) û di sala 2004ê de destûrname Magîstirê Olzaniyê (MA) stand. Piştî …

Hapsa Xan (z. 1881 li Silêmanî, Başûrê Kurdistanê – m. 1953) yekemîn mamosteya jin a zimanê kurdî ye. Kurtejiyan Hapsa Xan di sala 1881’ê de wek keça malbata Xan a navdar li Silêmaniyê jidayik bû. Bi mezinbûna xwe ew digel Şêx Qadir re (ku birayê Şêx Mehmûd e) zewiciya û bû bûka malbata şoreşger a wê demê. Tê …

Dewlet Xatûn ji 1316’an heta 1320’an melîka (keybanûya) dewleta xurşîdiyan. Ev pîreka melîkê xurşîdiyan ê 12’em Îzedîn Mihemed bûye. Gava ku merê wê dimire, kurên wan ên şehzadeyê berbijarê text, zarokek 8 salî bûye. Ji ber wê dayika wî Dewlet Xatûn 4 salan di şûna kurê xwe de serweriye li dewleta xurşîdiyan (Lûrên Kûçik) dike. …

Şêrîn Perwer di sala 1959’an de li Qamişloyê hatiye dinyayê. Di sala 1962’a de malbata wê li Beyrûdê bi cih û war bûye û xwendina xwe ya navendî li wî bajarî pêk aniye. Di sala 1978’a de derdikeve Ewropayê. Xwendina xwe ya zanîngehê li Almanyayê li ‘Beşa Çenda Gelan’ di bin navê ‘Etnolojiyê’ de kuta dike. …

Wê di ‘Pera Güzel Sanatlar’ (Hunerên Zelal ên Pera) de ji aliyê hunermenda operayê Marsel Adamadze ve perwerdehiya şam stend. Piştrev derbasî Konservatuara Muzika Tirk a Dewletê ya İ.T.Ü.’yê bû û digel perwerdehiya dengê beşa Muzika Gel a Tirk qedand. Xebatên wê Kariyera muzîkî Bû endama Koma Azad û di …

Serdar Êwez Xanê Celalî serdarekî wêrek û mêrxas ê kurdên Xorasanê ye ku 130 salan berî niha, derûdora salên 1890`î li bakûrê Xoarasanê li serheda Qûçan û Şîrwanê tev xizm û kesên eşîra Celalî li gundê Pîrûzeyê (Fîrûze) ku niha seyrangeh û bajarekî bedew li axa Tirkmenistanê ye dijiyaye. Fîrûzeya wê serdemê gundekî xweş …

Gelek kurdên Xorasanê li deverên çiyayî û bilind û sar dijîn û hin kes jî gund yan bajarên nizim û germ wek Deregez, Layîn û hwd in û zivistanên wan ne pir sar in. Kurmancên mina hinek ji baçiyan, hêzolan, birîvanan, miliyan, qaçikan, qeremanan û yên din ku hîn jî di rewşa koçberiyê dijîn di …

Çarşema Sor yêk ji cejn û ayînên Îranî ye ku li nav kurdên Xorasanê jî pir birêz û hurmet e. Di bîngava sêşema dawî ya her salî da bi coşekî mezin tê lidarxistin û pîroz kirin. Resm û ayînên Çarşema Sor li Xorasanê Ar vêxistin Bîngav ku dibe û tarî dadigere, êzingan tînin …

Elînazîk an ala nazik xwarinek ji pêjgeha kurd, suryanî, romî (tirk) û ereb e. Bi taybetî li parêzgehên Dîlok, Riha, Mersîn, Edene û Amedê navdar e. Navê xwarinê yê rastîn “ala nazîk” bûye, di çerxa demê de wiha hatiye guhertin. Ji bacanreşka pijandî, mast, goştê golik an berxê (herwiha goştê kişandî) û biharbêhnê (biharat) tê amadekirin. Bacanreşka xwe ya pijandî bi germî sîr û mast bikin. Biharata xwe bavêjinê, tevdin. …

Kufteya Evdîgor xwarineka ku goştê dewaran yê bêbez ve tête çêkirin e. Li Bakurê Kurdistanê taybetî li serhedê tê çêkirin. Amadekirin Goşte dewaran ê bêbez û bê reh lî ser kevirekî heta bibe wek benîşt tê kutandin. Wexta ku li ser kevir tê kutan din av de reh bê dîtin jê tên derxistin. Paşê pîvaz tên …

Parêv an jî biryan xwarineke bigoşt ê pêjgeha kurd, ji herema Botanê ye. Dîrok û bingeha parêvê Ji ber ku ev xwarin demeke gelekî dirêj e tê çêkirin û xwarin, kesek nizane kengê û çawa hatiye çêkirin. Lê hê di dema Mîrekên Botan de, li herêma Botan di dawet û şahiyan de gelek pez dihatin serjêkirin û ji …

Heta destê sibê, di şemala mûmê de belkî sed carî li ser kaxizên biçûk min navê xwe ji hev da alî : Ar-gros….Ar-gros Ar-gros…Ar-gros Dapîra min dema ku, navê min hildida wisa ji hev dida alî.. Wek aşîtek ketibe û mû ji erdê hilanîbe, di hişê min de ji xeynê …