Semsûr di nav sinorên komara Tirkiyê de ye. Serdema osmaniyan navê xwe Hisnê Mensûr (tr: Hısn-ı Mansur Sancağı) bû. Hisn Mensûr (Kela Mensûrê) navê herî kevn ê bajêr e. Piştî avabûna Cumhuriyeta Tirkiyê navê bajar bû Adiyaman. Bi kurdî jê re dibêjin Semsûr. Wekî din çend navê wê yên ku pir nayên zanîn hene weke: Kor Semsûr, Wadî leman, …
Zêdetir BixwîneBajarê Bismilê
Bismil yek ji navçeyên Amedê ye. Di sala 1936’an de bûye navçe. 55 km ji Amedê dûr dikeve. Rûber 17.000 km² ye û nifûsa wê 118.605 e. navçe li qeraxa çemê dîjleyê hatiye avakirin. Herweha li ser riya Amed û Batmanê ye û li navçeyê riya hesinî jî derbas dibe. Li Bismilê koçerên Bulgar bi destê …
Zêdetir BixwîneMîxaîl Bûlgakov Kî Ye
Mîxaîl Bûlgakov yan jî bi navê Bûlhakov tê gotin. (z. 15’ê gulanê, sala 1891 li Kîyêvê − m. 10’ê adarê 1940 li Moskovayê) Mîxaîl Bûlgakov nivîskarekî rûs bû û weke yek ji bavên wêjeya rûsî ya modern tê binavkirin. Her wisa wek derhênerê şano, dramnivîs, şanoger û afirînerekî peyivên operayê tê …
Zêdetir BixwîneAleksandr Pûşkîn Kî Ye
Aleksandr Sergeyevîç Pûşkîn di 27ê gulana 1799an de li Moskvayê ji diya xwe bûye. Lawe malbateke dewlemend û rewşenbîr bû. Wek hemû zaroken malmezin û dewlemendên wê roje, Pûşkîn jî di piçûkîtiya xwe de bi hîmgîriya klasîken fransî mezin dibe û pirtirîn li ser wêjeya yewnanî û fransî disekine. Hîna …
Zêdetir BixwîneFyodor Dostoyevskî Kî Ye
Fyodor Dostoyevskî di 11ê Çiriya paşîn a sala 1821an de li Moskowê ji dayîk dibe. Di vê demê de bavê wî li vir di nexweşxaneya hejaran de bijîşkiyê dike. Li hêleke hewşa vê nexweşxaneyê xaniyekî biçûk ji bo malbata Dostoyevskiyan amade dibe. Dostoyevskî ji xwe mezintir birayekî xwe ê bi navê Mîxayîl …
Zêdetir BixwîneJiyana Mustafa Özçelik
Mustafa Özçelik, di 13yê Gulana 1965an de li Dêrika Çîyayê Mazî ya ku girêdayî bajarê Mêrdînê ye ji dayik bûye. Heta pola 5em a dibistana seretayî li Dêrikê xwendîyê. Paşê wek malbat barkirine Stenbolê û dibistana seretayî, navendî, bakelorya û unîwersîte li Stenbolê qedandîye. Di sala 1988an de Mihendîsîya Sivîl …
Zêdetir BixwîneWelatê Arjentînê
Arjentîn an jî Komara Arjentînê, welatekî li Amerîkaya Başûr e. Welatiyên Arjentînê bi zimanê spanî diaxivin. Ev welat dikeve navbera zincîra çîyayên Andê û li başûr rojava jî dikeve ser Okyanûsa Atlantîk. Herwiha Arjentîn dikeve ser sînorên çend welatan jî: Ûrûguay, Brazîl, Paraguay, Bolîvya û Şîle. Navê Arjentînê ji peyveka latînî Argentumê peyda bûye û wateya wê jî zîv e. Herêmên federal ên Arjentînê Buenos Aires (La Plata) …
Zêdetir BixwîneKurdên Swîsreyê
Kurdên Swîsre ji rûniştvanên Swîsre ên bi eslê xwe kurd in re tê gotin. Di nava ew 20 salên dawî de civata swîsrî rastî gelek guhertinên çandî, olî û zimên hat. Di dawiya salên 1960’î de bi hatina gelek xebatkarên ji Tirkiye jimara koçberên misilman her ku diçe meztir dibe. Cara ewil kurd di salên …
Zêdetir BixwîneBasil Nikitin Kî Ye
Basil Nikitin (jdb. 1885 li Sostonovit, Poland; m. 7ê hezîranê 1960 li Fransayê) ramyar, etnolog, kurdnas û rojhilatnasekî navdarê ê rûs bû. Di navbera gulana sala 1914’a heta nîsana sala 1918’a qonsûlê Rûsiyayê li Urmiyê bû. Gelek pirtûk, lêkolîn û nivîsar li ser Kurdan belavkirine. Pirtûka wî ya herî bi nav û deng “Kurd û Kurdistan” e. Nivîsên wî pir in ji têbînî û ramanên kûr ko nîşa didin ew gelek şehrezayê ziman û …
Zêdetir BixwîneDîrok û Çanda Rihayê
Riha parêzgeh, bajarekî bakurê Kurdistanê (digel Tirkiye) ye. Riha yek ji bajarên herî qedîm û kevnare yên cîhanê ye. Her wiha di dîrokê de Riha wekî hêlîna mirovahiyê û qada şaristaniyê tê zanîn. Heta niha gelek şaristanî hatine li ser vê axê serwer bûne. Li ser axa Rihayê gelek şerên dijwar pêk hatine. Dema ku navê Rihayê tê …
Zêdetir BixwîneDîrok û Çanda Xelatê
Xelat, yek ji navçeyên Bedlîsê ye. Rûbera wê 1.044km² ye. Hejmara niştecihên navendê 23.000 û bi giştî jî nêzîkî 45.000 e. 26 gund û 2 mezreye wê hene. Gel ji Kurdan pêk tê. Di salên 60´î de dewleta Tirk navên erdnîgarîk ên Kurdî qedexe kiriye û navên bi Tirkî pêve daniye. …
Zêdetir BixwîneAyetula Xumênî Kî Ye
Rûhula Ahmed Hindi Musewî Xumênî, (zayîn, 1902 li Xomênê; mirin 3ê hezîranê 1989 li Tehranê) ayetula û lîderekî dînî yê mezheba şiayan û siyasetmedar û pêşengê Şoreşa Îslamî ya Îranê bû. Wî bi pêşengiya xwe Mihemed Reza Pehlevî ji Şahitiyê ger kir û Komara Îslamî ya Îranê saz kir. Ew ji şoreşê şunda heta 1989ê, mirina xwe li Meqema Rehberiyê (an jî Rehberî Înqilab) ma. Ew di sala 1902an de li Xumênê bi navê Rûhula Musewî …
Zêdetir BixwîneBaweriya Behaîtîyê
Behayî, dînek e ku ji aliyê Behaulah ve hatiye derxistin. Di eslê xwe de bingeha dînê Behaî ji îslama Şîeye. Berî damezrandina dînê Behaî, kesên vî baweriyê ji terîqeta Babitiyê bûn. Babitî jî şaxeke ji Şêxiye û Şêxiye jî baskekê Îslama Şîe ye. Behaulah bi navê xwe yê rastî Mîrza Husên Elî …
Zêdetir Bixwîne