Zerdüşt ÖZTÜRK Komîteya Yekitîya Neteweyî Li Ser Kar e Derbeya 27 Mayisê, derbeya yekemîn ya eskerîyê ye. Di 27ê Gulana 1960î de pêkhatîye û li Tirkîyeyê, ji alîyê baskek sîyasî ve wek îhtîlal hatîye qebûlkirin. Wek tê zanîn derbe bi destê serbazên kêmritbeyan ve serpêhatîye. Serbazên kêmritbe yên di pozîsyonên krîtîk …
Zêdetir BixwîneSERHILDANA AGIRÎ
Serhiladanên Agirîyê, navê çend serhildanên rêxistin û eşîrên kurd e ku di salên 1926-1930’an de li derdorê Çiyayê Agirî û li axa Îranê pêk hatine. Ev dem û dema buhrana 1929’ê an tevî hev bûn û perê ku ji bo serhildanê bi dawî bike hate xerckirin, bû sedema krîzê li Komara Tirkiyeyê. 16’ê gulana 1926’an de eşîrên Soxanlî, Celali,Heyderi Kizilbaşoxlî, Sorî, Cîlkanli, Bîlhanli, Cinganli; bi Îbrahîmê Bro û hevalên wira civiyan û serî rakirin. Ji …
Zêdetir BixwîneAla Kurdistanê; berhemê têkoşîna netewî ya miletê Kurd e û berê sed (100) sal hatîye çêkirin
Seîd Veroj Ala Neteweyî Remz û sembolên wekî ala, di dirêjayîya dîrokê de ji pirr berê ve, ji alîyê gelek kom, dewlet û miletan ve ji bo armancên ciyawaz, bi şikil û awayê cihê cihê hatine bikaranîn. Di vê nivîsê de, ez dê nekevim nav babeta dîroka alayan (aleman), bi …
Zêdetir BixwîneMÎRGEHA WELATÊ XALTAN
Orhan Basî Mîrza Beg di navbera salên 1640 û 1720’î de serdariya welatê Xaltîyan kiriye. Ji pey wî jî Temê kurê wî bi heman peywirê rabûye. Dema siwarê Barîn, bavê Elî, Temê Mîrza Beg, di sala 1800’î de koça dawî dike, wî di ziyareta Şêxevind de vedişêrin, binax dikin, pey …
Zêdetir BixwîneSÊ LEHENGÊN KURDAYETİYÊ
Latif EPÖZDEMİR ROJNAMEYA KURDİSTAN : TİRÊJA ŞEVEQA KURDAN KURDİSTAN: Lekolînvanên ku derheqe ve rojname da nîvîsandîne. Heryek jî van tarîxêk cuda dîde. Hînek jî van dîbejîn 1898, hînek dîbejîn 1902, hînek jî van jî dîbejîn 1908. lî pîranî lî ser sala 1919 dîsekînîn. Sedem ve yekê eme bêjîn ku 1920an …
Zêdetir BixwîneÇand û Dîroka Dêrika Çiyayê Mazî
Dêrika Çiyayê Mazî an jî Dêrik navçekî û bajarekî li Bakûrê Kurdistanê ye. Dêrik ser bi Parezgeha Mêrdînê ye. Di sala 1874an de dezgeha şaredarî li Dêrikê hatiye damezrandin û ji destpêkê heta sala 1923an bi Amedê ve girêdayî bû. Ji sala 1923an û pê ve bi Mêrdînê ve hatiye girêdan. Li gora serjimara îniya …
Zêdetir BixwîneDîroka ala Kurdistan, ala Rengîn
Qado Şêrîn Al û ala di destpêkê de, di şer û cengan de wek nîşan û danasîna xelk û grûpan dihatin bikaranîn, di dû re li derveyî şer û cengan, di destpêka sedsala 17an de, bi derketina keştî û gemiyan re, di deryayan de hat bikaranîn daku, welatê xwediyê gemiyê …
Zêdetir BixwîneDÎROK Û ÇANDA BAJARÊ BIDLÎSÊ
Bidlîs an Bilîs (carina weke Bedlês jî tê nivîsandin) bajarekî li Bakurê Kurdistanê ye. Bidlîs bajarek ji erdnîgara Kurdistanê ye. Li rojavayê Gola Wanê cih digre û di sînorê Agiriyê de ye. Navê bajêr yê kevn ji alî Îskenderê Zulqerneyîn ve wek bad- lis hatiye danîn. Piştre nav wek Bit-lîz û Bitlîs hatiye guhartin. Di çavkaniyên ermeniyan de navê bajar wek Paxiş derbas dibe. Li gorî …
Zêdetir BixwîneDÎROKA ÇAPXANEYÊN KURDAN
Occo Mahabad Çapxaneya pêşî li Ewropayê di sala 1450an de ji aliyê Johannes Gutenberg tê avakirin.[1] Di dîrokê de çapxaneya ewilî ya Kurdan Çapxaneya Cerîdeyî Kurdistan e ku li Qahireyê hatiye damezrandin. Rojnameya Kurdistanê ku bi hewldanên şexsî yên Mîqdat Mîthad Bedirxan ve di sala 1898an de derdiket li vê …
Zêdetir BixwîneKurdên Qefqasyayê
Kurdên Qefqasyayê li herêmên Sovyeta berê de dijîn. Bingeha van kurdan digehe Şedadîyan. Bi giştî li Ermenistan, Gurcistan û Azerbaycanê de dijîn. Her wisa li Rûsyayê û hinek dewletên din yê Asyaya Navîn de jî dijîn. Ev kurdên van herêman têkildarî hev in. Li hikûmeta sovyetan ya Azerbaycanê de di destpêka sala …
Zêdetir BixwîneDÎROK Û ERDNÎGARIYA BAKURÊ KURDISTANÊ
Bakurê Kurdistanê ji wê beşa Kurdistanê re tê gotin ku dikevê nav sînorên dewleta Tirkiyê. Gelek caran ji bo Bakurê Kurdistanê bêjeya Kurdistana Tirkiyê jî tê bikar anîn. Dîrok Her çend dîroka hemû kurdan têkildarî hemû kurdan be jî, her parçeyekê Kurdistanê xwedî ciheke taybete di dîroka Kurdistanê de. Heta îlankirina komara Tirkiyeyê jî qedera her sê parçeyên …
Zêdetir BixwîneDîrok û Çanda Bajarê Sêwasê
Sêwas navçe û bajarekî Bakûrê Kurdistanê ye. Dikeve nav sînorên Komara Tirkiyê. Dema Împeratoriya Romê de navê bajar Sebasteia (bi yewnaniya kevn: Σεβάστεια, lat. Sebásteia; bi latînî: Sebastea) an Sebastê (bi yewnaniya kevn: Σεβαστή, lat. Sebastḗ; bi latînî: Sebaste) bû, ji navê împerator Augustus (bi yewnaniya kevn: Σεβαστός, lat. Sebastós, bi kurdî tê wateya: “rêzdar”). Dema Ereban de nav bûye ” Bajarê Danişmend”. Dema Osmaniyan de Navê “Eyaleta rom” bûye “Eyaleta Sivas”. Nav wek Sîvas û Sêwas hatiye guhertin. Dîrok Kronolojiya bajêr Berî …
Zêdetir BixwîneDîrok û Çanda Bajarê Cizîrê
Cizîr, navçeyeke li ser bajarê Şirnexê ye. Bi navê Cizîra Botan jî tê naskirin. Weke “Bajerê Nebî Nuh” jî hatiye naskirin. Bi Nisêbînê re bajerê herî mezin ku çanda Şahmaran têde bicih bûye. Cizîra Botan xwediyê dîrokeke ku pir demdirêj e. Avabûna wê ta dema sûmeriyan û berî wê demê diçê. Ji hûrî û mîtanîyan re navendetîtî kir. Ji wê deme wan pêde …
Zêdetir Bixwîne