KURDÎ

Orhan Kotan (* 1944 – 1’ê tîrmehê 1998) siyasetmedar û nivîskarê kurd bû. Kotan serokê DDKO bû. Orhan Kotan, sala 1944’î de li Milazgira a Mûşê hatiyê jiyanê. Perwerdeya xwe ya seretayî û navendî li Kurdistanê bidawî dike. Piştre diçe Enqerê û di Fakûlteya Ziman-Dîrok û Erdnîgariyê de dixwîne. Bi bidawîkirina perwerdeyê re dikeve nav tevgera Dr. Şivan. Sala 1974’î de tevlî nava refên DDKOyê, di heman demê …

Sêîdê Îbo an Sehîdê Îbo an jî Seîdê Rizgo Îboyan, di 8’ê gulanê sala 1924’an li Ermenistanê, gundê Qarxûna jorîn, ji dayik bûye, hebestvanekî kurd î welatparêz bû. Prof. Dr. Sêîdê Îbo kolêj û înstîtuta bijîşkiyê ya Yêrêvanê xilas kir. Doktora xwe jî li Moskovayê temam kir. Sehîdê Îbo wek bijîşkê zarokan kar dikir. Di sala 1971’ê de bû serokê …

Rehîmê Qazî nivîskar û akademîsyenê kurd. Di sala 1925an de li gundê Gwîgcelîyê ku bi ser Mukriyan ve ye hatiye dinê. Ji bo perwerdekirinê ji aliyê Komara Kurdistanê ve li Bakûyê tê hinartin[1] li wir li Zanîngeha Kirovê beşa dîrokê dixwîne. Di sala 1954an de teza xwe ya doktorayê ya bi navê “Tevgerên Azadiya Kurd û Qazî Mihemed” dinivîsîne. Demekê li heman zanîngehê di beşa dîrokê de mamostetiyê dike. …

Kemal Badilli siyasetmedar û zimannasek Kurd e ku di sala 1923yan de li bajarê Ruhayê ji dayik bûye. Dibistana seretayî û ya navîn li Ruhayê lîseyê jî li Stenbolê Qabataşê dixwîne paşê dîsa li Stenbolê Fakûlteya dadî ya zankoya Stenbolê diqedîne û dibe parêzer. Di hilbijartinên sala 1961ê de ji partiya Tirkiyeya …

Îbrahîm Ehmed (bi tîpguherîna îngilîzî ji alfabeya erebî: Ibrahim Ahmad; z. 6’ê adara 1914’an, li Silêmaniyê – m. 8’ê nîsana 2000’î li London, Brîtanya), siyasetvan û nivîskarekî kurd bû. Ew pêşî di PDK’ê de bû lê paşî bû yek ji damezrînerên YNK’ê. Îbrahîm Ehmedî yekem romana bi zaravayê soranî nivîsî û navê wê romanê Janî Gel e. Romana wî ji alî Elîşêr ve bi navê Jana Gel li kurmancî jî …

Şêx Mihemed Eskerî (1898-1952) helbestvan û nivîskarekî kurd e. Ew di sala 1316 an (1898/99) de li gundê Axtepe ji dayîk bûye û di sala 1952 an de çûye ber dilovaniya Xwedê, li gundê Çolê jî di wargeya xwe ya timî de veşartî ye. Şêx Mihemed Eskerî, kurê Şêx Evdirehmanê Axtepî ye û …

Şêx Muhemmed Can (1858-1910) fiqihzan, hedîsvan û mentiqvanekî kurd e.[1] Di 13ê meha şe´bana 1274ên (dike 1858-59ê Mîladî) Koçê de li Axtepeya girêdayê bi qeza Çinarê ve (Amed) hatiye dinyayê û di heştê Sibata 1325ên Romî de (21ê Adara 1909-10) jî çûye ber dilovaniya Xwedê. Şêx Muhemmed Can Axtepî kurê Şêx Hesenê Nûranî ye, diya wî Şerîfe Xanim …

Hesenê Qizilcî, ankû Hesenî Qiziłcî (1914-1985[1]), siyasetmedar û nivîskarekî kurd bû ku di sala 1914an de li gundekî di navbera Bokan û Mehabadê de hatiye dinyayê. Hesenê Qizilcî di nav malbatek zana de mezin bû. Li ber destê mamê xwe hînî farisî û erebî bû, lê meletî nekir. Piştî avakirina PDKê bû endamê partiyê. Di dema avakirina Komara Mehabadê (1946) Qizilcî sernivîskariya kovara Helale kir û di kovara Kurdistanê de …

Selahattin Gumgum (bilêvkirina bi kurdî: Selahedîn Gimgim), z. 1945) yek ji seyda û helbestvanê kurdî ye. Selahedîn Gumgum kesekî ji Mûşê ye. Ji Gimgim navê tirkî Varto yê ye.Di sala 1945an de, li navçeya Mûşê Gimgimê ji dayîk dibe. Di salên 1955-1965 de li navçeyên Mûşê: Milazgir û Kopê de, li bal seydayên wekî Seydayê Mele Sadiq, Seydayê Mele Îbrahîmê Xişîtan, Mele Zekiyê Gulçîmanê di medreseyan de …

Fehmiyê Bîlal (*1887 li Licê- 1967 li Amed) ji Amedê ye û di serhildana Şêx Seîd de wekî sekreter cihgirtiye. Nivîskar, siyasetmedar û têkoşerekî navdar ê Kurd e. Bi navê Fehmiyê Licî jî tê naskirin. Hêj di temenciwaniya xwe de helbestan dinivîsîne û tevlî têkoşîna azadiya Kurdistanê dibe. Piştî têkçûna serhildanê derbazî binxetê dibe. Di avakirina Xoybûnê de roleke mezin …

Dr. Fûad (z. 1887 li Şamkuş a Amed − m. 17’ê avrêlê 1925, Deriyê Sêrê ya Amed) bijîşk, nivîskar û yek ji têkoşerên doza azadiya Kurdistanê yê dawiya Osmanîyan bû. Bi tevî hevalên xwe ji aliyê Komara Tirkiyê ve li Amedê hatine darvekirin. Dr. Fûad ji navçeya Çêrmûg a Amedê ye û lawê Hecî Îbrahîm Beg e. Li Amedê bijîşkî dikiribûye. Bi têkçûna Osmaniyan, destpêkirina serhildanên Kurd re, ew jî wekî întellektûelekî wê demê …

Helbestvan Ebdulrehman Mizûrî di sala an de, li gundê Êtotê, li bajarê Duhokê, ji dayîk bûye. Xwendina xwe li Duhokê dest pê kiriye û di sala 1969-an de zanîngeha Bexdayê bi dawî aniye. Yekem helbesta xwe di sala 1967-an de, di rojnameya “Birayetî” de belav kiriye, lê ew dibêje: “Sala 1970-ê, destpêka rast …

Salih Yusivî (z. 1918an li Zaxoyê – m. 25ê pûşpera 1981ê li Bexdayê, Îraq) siyasetmedar û nivîskarekî kurd bû. Hêj Salih Yusivî biçûk bû bavê wî çû ber dilovaniyê û kete di destên dayika xwe de. Ew neviyê şêx Yusivê Zaxoyî ye. Xwendina xwe ya destpêkê li Bamernê temam kir, xwendina amadeyî li sala 1938’ê li amadeyî ya Al.el. Beyt li Bexda temam kiriye. Weke mamoste …